Langdurige blootstelling aan elektromagnetische straling zoals die vrijkomt bij mobiel bellen, zou kunnen beschermen tegen alzheimer en de ziekte misschien zelfs gedeeltelijk genezen. Althans, dat suggereert een studie bij muizen, uitgevoerd aan de University of South Florida, die gisteren in het Journal of Alzheimer’s Disease werd gepubliceerd.

Over de schadelijkheid van mobiel bellen doen veel verhalen de ronde. Langdurig telefoneren zou kunnen leiden tot concentratieproblemen en zelfs hersentumoren. Wetenschappelijk bewijs ontbreekt.

De Amerikaanse onderzoekers melden een positief effect. Ze stelden muizen maandenlang twee uur per dag bloot aan de radiostraling die overeenkomt met de straling waar onze hersenen tijdens het bellen mee te maken krijgen. Ze deden dat bij gewone muizen en bij genetisch veranderde muizen die dezelfde eiwitplaques in de hersenen en dezelfde geheugenproblemen hebben als mensen met alzheimer.

Blootstelling vanaf jonge leeftijd, voordat de ziekte zich openbaart, bleek volledig te beschermen tegen alzheimer. Deze langdurig bestraalde alzheimermuizen presteerden op hoge leeftijd even goed bij geheugentests als controlemuizen. De onderzoekers denken dat de straling de doorbloeding van de hersenen stimuleert. Nadelige effecten vonden ze niet.
 

De in Nederland actieve Dierexperimentencommissies zijn verenigd in de Nederlandse Vereniging van DEC’s, de NVDEC. De NVDEC heeft de afgelopen jaren een drietal bundels uitgebracht die de buitenwereld nader inzicht bieden in de werkwijze van de DEC’s. Eind vorig jaar is de derde bundel in een reeks uitgekomen onder de titel ‘De weging gewogen: beschouwingen over ethiek en dierproeven’.

In dit derde boek wordt door ethici, wetenschaponderzoekers, onderzoekers, proefdierdeskundigen en medici op de afwegingen voor een vergunning voor een dierproef ingegaan. Tezamen trachten zij voor een breder publiek dan alleen de direct betrokkenen een beeld te schetsen van de afwegingen die bij dierproeven een rol spelen. De bundel is geredigeerd door Sjaak Swart, Margreet Jonker en Ronno Tramper.

Het boek is uitgegeven door Uitgeverij Damon te Budel en te bestellen in de boekhandel onder ISBN 978 5573 965 3.

De eerdere twee verschenen bundels zijn:
Deel 1: DEC’s in discussie (2004, ISBN 9789055735388)

Deel 2: Kan het ook anders? (2006, ISBN 978905573734 8)

Ook deze delen zijn te bestellen in de boekhandel. Voor nadere informatie over de DEC’s in Nederland, zie www.nvdec.nl.
 

Ervaren drinkers van de twee populairste vloeibare drugs (koffie en alcohol) weten dat ene helpt niet tegen de gevolgen van de andere. Althans niet echt, want koffie kan soms enigszins de illusie geven dat je minder dronken bent. Koffie maakt het moeilijker om te beoordelen hoe dronken je bent.
Dat zeggen onderzoekers van de Temple University in Philadelphia. Ze hebben hun onderzoeksresultaten gepubliceerd in het vakblad Behavioural Neuroscience.

‘Het is belangrijk dat we de mythe ontkrachten dat koffie nuchter maakt, want gezamenlijk gebruik van cafeïne en alcohol kan leiden tot slechte beslissingen met rampzalige gevolgen', vertelde onderzoeksleider Thomas Gould aan de Britse omroep BBC. ‘Mensen die zich moe en onder invloed voelen nadat ze alcohol gedronken hebben, zijn wellicht eerder geneigd toe te geven dat ze dronken zijn. Maar mensen die alcohol én cafeïne gebruikt hebben, voelen zich wellicht wakker en fit genoeg om gevaarlijke situaties aan te kunnen, zoals rijden onder invloed of zichzelf in gevaarlijke sociale situaties plaatsen.'

De onderzoekers hebben de effecten van koffie en alcohol op muizen nagegaan. De proefdieren kregen diverse doses alcohol en cafeïne toegediend, ofwel een placebo-injectie en daarna moesten ze de weg zoeken in een moeilijk doolhof met onaangename verrassingen, zoals felle lichten, schokken en harde geluiden.

De resultaten waren duidelijk. Muizen die alleen alcohol toegediend hadden gekregen, gedroegen zich meer ontspannen, maar ze waren minder goed in staat de onaangename prikkels in het doolhof te vermijden. De dieren die alleen cafeïne hadden gekregen, waren alerter en nerveuzer. Ze waren iets beter dan nuchtere muizen in het vermijden van de pijnlijke verrassingen. Maar de combinatie van alcohol en cafeïne resulteerde in muizen die alert waren, maar toch slecht in staat de schokken te vermijden.

Bij mensen is het resultaat waarschijnlijk dat je je niet dronken voelt, terwijl je het toch bent, denken de wetenschappers. De doses cafeïne die de muizen hadden gekregen, waren niet te onderschatten: het equivalent van acht kopjes koffie. ‘Het mag een aantrekkelijk vooruitzicht zijn dat je de hele nacht kunt opblijven en drinken, maar alles wijst erop dat er ernstige gevaren verbonden zijn aan de combinatie van cafeïne met alcohol', zegt Gould.

Als u dus straks na de feestbubbels naar de koffie grijpt, dan hoeft u zichzelf niet wijs te maken dat het is om de gevolgen van uw alcoholconsumptie te verzachten; u mag gewoon toegeven dat het is omdat uw cafeïneverslaving u daartoe aanzet.

 

Naar aanleiding van het vorige maand uitgekomen verslag van de Voedsel  en Waren Autoriteit over het proefdiergebruik in 2008, is de SID overspoeld met vragen over Zo doende 2008. En met name over het hoge aantal niet-gebruikte proefdieren. Waarom worden ze dan toch gefokt, luidt de meest gestelde vraag.
 
Antwoord hierop is moeilijk in een paar zinnen uit te leggen. Het heeft te maken met nogal wat factoren. De belangrijkste is wel dat onderzoekers steeds meer werken met transgene muizen. Download hier het uitgebreide antwoord.
 

Amerikaanse onderzoekers zetten bij hun kankeronderzoek wel heel ongebruikelijke proefdieren in. Beestjes die in sloten voorkomen zoals het wimperdiertje (protozoans). Dit is een eencellig diertje met een zwiepstaart. Andere proefdieren die werden gebruikt, waren de Zuid-Afrikaanse klauwpad en muizen.

Voor dit baanbrekende onderzoek ontvingen Carol Greider, Elizabeth Blackburn en Jack Szostak de Nobelprijs Geneeskunde 2009. Dit kankeronderzoek gaat over de rol die beschermkapjes van de chromosomen (telomeren) spelen bij het ontstaan van kanker en waarschijnlijk ook bij veroudering.

Begin jaren tachtig van de vorige eeuw, ontdekten zij dat menselijk DNA aan de uiteinden van de chromosomen beschermkapjes hebben. Deze beschermkapjes zijn te vergelijken met de plastic hulsjes die aan schoenveters zitten en die beschermen tegen rafelen. Normaal gesproken worden deze beschermende telomeren bij het ouder worden korter en daardoor gaan ze sneller rafelen en uiteenvallen. Bij kankercellen zagen de onderzoekers precies het omgekeerde, de telomeren worden langer en langer en stellen zo de kankercellen in staat hun vernietigende werk te doen.

 

Medici zien mogelijkheden de injectiespuit te vervangen voor een soort pleister met ragfijne mininaaldjes. Dit meldt dagblad Trouw naar aanleiding van mededelingen tijdens het jaarcongres van de Amerikaanse chemische vereniging. Met de prikpleister kunnen vaccins, insuline voor mensen met diabetes en andere medicijnen gemakkelijker en met minder pijn worden toegediend. Tests bij muizen met griep laten zien dat de prikpleister hetzelfde resultaat geeft als nu de gangbare prik. En zelfs meer. De beschermende werking van het vaccin zou langer duren. Proefdierdeskundigen verwachten niet dat de prikpleister de medisch behandeling van dieren zal veranderen. De grootste stressfactor voor proefdieren bij injecteren is het vastpakken van het dier. De ‘pijn’ van de injectie is verwaarloosbaar klein. Voor mensen lijkt de prikpleister derhalve een grote verbetering. Voor dieren is dit niet aan de orde.
 

Voor de ontwikkeling van nieuwe medicijnen en voor de behandeling van ernstige, levensbedreigende ziekten, is de noodzaak van dierproeven onomstreden. Dit schrijft de Financial Times in een hoofdredactioneel commentaar naar aanleiding van aanslagen van dierenrechtenextremisten bij de directeur van het Zwitserse farmaceutische bedrijf Novartis. In zijn vakantieverblijf werd brand gesticht. Ook werd van de begraafplaats de grafurn van zijn grootmoeder ontvreemd.
De Financial Times vindt ook dat de Europese en Amerikaanse overheden veel nauwer moeten samenwerken aan de bestrijding van dierenrechtenextremisten. De gezaghebbende Britse krant wijst op de succesvolle aanpak in het Verenigd Koninkrijk. Indien dit probleem niet scherper wordt aangepakt, zal het geweld zich meer en meer verplaatsen naar Europa en Amerika, zo vreest de FT.

 

Het aantal proefdieren dat in 2008 is gebruikt, is gelijk aan dat van 1988. Vanaf dat jaar daalde het aantal proefdieren in onderzoeksstudies geleidelijk. Sinds 1998 stijgt het aantal elk jaar weer.
Het merendeel van de 3,7 miljoen proefdieren in Groot-Brittannië (in Nederland bedraagt dit aantal 600.000) betreft muizen, ratten en andere knaagdieren. In minder dan 1 procent van de studies wordt gebruik gemaakt van honden, katten en primaten.
De Britse overheid legt elk jaar opnieuw uit waarom onderzoek wordt gedaan met dierproeven. Deze stijging van 14%, aldus de Britse regering, is noodzakelijk ter verbetering van de gezondheidszorg. Oud-premier Tony Blair legde zelfs 'publiekelijk verantwoording' af voor het gebruik van dierproeven, getuige zijn ingezonden artikel in de Sunday Telegraph van 14 mei 2006. (Om dit artikelen te downloaden, klik hier).


 

De brochures 'Dierenrechtenextremisme' geven inzage in sleutelorganisaties en de werkwijze van dierenrechtenextremisten. De brochure bedoelt voor bedrijven - Ook u kunt ermee te maken krijgen - vertelt welke maatregelen bedrijven preventief kunnen nemen. Daarnaast informeert de brochure over te nemen maatregelen wanneer men te maken krijgt met (legale of illegale) acties van activisten. Tenslotte wordt een aantal concrete communicatieadviezen gegeven en een overzicht met relevante organisaties.
Klik hier voor de brochure voor bedrijven en hier voor die voor gemeenten.
Nuansa (www.nuansa.nl) is het Kennis- en Adviescentrum Polarisatie en Radicalisering van het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties. Het centrum verstrekt informatie over alle typen radicalisering en polarisatie, zoals extreemrechts, islamistisch radicalisme en dierenrechtenextremisme.
 

De beide hoogleraren delen een bedrag van 12.000 euro. De 79-jarige cardioloog Duning schreef onder meer in Elsevier, NRC Handelsblad en De Gids en lichtte tal van medische ontdekkingen toe. De 84-jarige medicus-radiobioloog Van Bekkum richtte in 1969 samen met prins Claus de stichting Biowetenschappen en Maatschappij op.
De stichting Biowetenschappen en Maatschappij is vooral bekend vanwege het uitgeven van cahiers over biomedische vraagstukken voor geinteresseerde leken, maar ook voor scholieren en studenten. Een van de cahiers die Van Bekkum heeft samengesteld is het cahier 'Dieren in dienst', over het gebruik van proefdieren in het medisch-wetenschappelijk onderzoek. Dit dossier is ook te downloaden via de website van de SID.

 

De voortgang van het medisch-wetenschappelijk onderzoek voor het bestrijden van ziektes mag niet wordt belemmerd. Met deze uitdrukkelijke randvoorwaarde heeft het Europees Parlement ingestemd met een beleid dat zich richt op een vermindering van het gebruik van proefdieren in wetenschappelijk onderzoek en op een verbetering van het welzijn van proefdieren. Een dergelijk beleid, vastgelegd in het Parish-rapport, is op 5 mei 2009 vrijwel unaniem aangenomen in het Europees Parlement. Van de 640 van de 785 aanwezige Europarlementariers, stemden er 540 voor het Parish rapport, 66 tegen en waren er 34 onthoudingen. Het Parish rapport is genoemd naar Neil Parish, de Europarlementarier onder wiens leiding het rapport is opgesteld op basis van een eerder concept van de Europese Commissie. Omdat het Europees Parlement nu met reces gaat, zal het nieuw gekozen Europees Parlement zich na de zomer opnieuw over dit rapport buigen. Er wordt dan weer gestemd over het Parish rapport, waarna in overleg met de Europese lidstaten het rapport verder zal worden uitgewerkt. De tekst van het Parish rapport kan hier worden gedownload.
 

De nieuwe richtlijn wordt verwoord in het zogenoemde Parish Report. Vernoemd naar Europarlementarier Neil Parish die de uit 1986 stammende Europese richtlijn voor dierproeven heeft herzien. Het rapport is enige weken geleden vrijwel unaniem aangenomen in de Landbouw Commissie van het Europees Parlement. Het rapport kan hier worden gedownload.
 

De Kamer voerde overleg met minister Ter Horst over de manier waarop gewelddadige acties van dierenrechtenextremisten moet worden bestreden. De SID stuurde voorafgaande aan dit overleg een brief aan de Tweede Kamer waarin wij pleiten voor een actievere rol van de overheid wat betreft het geven van voorlichting over dierproeven. Bestrijding van dierenrechtenextremisten begint, zo leert de ervaring in Engeland bij goede voorlichting over dierproeven, afkomstig van de overheid. Verschillende Kamerleden pakten deze boodschap op in het overleg met de minister. Minister Ter Horst heeft vervolgens toegezegd met haar collega Klink te overleggen op wat voor manier de overheid de informatie over dierproeven ter hand moet nemen. Onze brief aan de Tweede Kamerleden kunt u hier downloaden.

 

Geny Groothuis, onderzoeker bij de Rijksuniversiteit Groningen, werkt met celkweken van dierlijk materiaal. Met behulp van celkweken kan zij zien hoe medicijnen in de levercel worden afgebroken en of daarbij ook schadelijke stoffen ontstaan.

 

De dierlijke cellen zijn afkomstig van proefdieren, meestal ratten. Van één rattenlever kan zij nu 200 plakjes met levercellen maken en deze kweken. Met de celkweken kan Groothuis het onderzoek 200 maal herhalen om zo een statistisch verantwoord onderzoeksresultaat te krijgen. Vroeger had zij 200 proefdieren nodig om dit onderzoek uit te voeren en nu maar één.

 

Stamcellen zijn een nog beter alternatief. Cyrille Krul van TNO doet onderzoek naar giftige stoffen en de gevolgen voor het nageslacht. Zij maakt gebruik van embryonale stamcellen van muizen. Krul kweekt deze stamcellen op tot hartcellen. Deze hartcellen beginnen na tien dagen te kloppen. Als de hartcellen niet kloppen, dan is dit waarschijnlijk een gevolg van de aanwezigheid van de giftige stof. Krul heeft met deze aanpak veel minder muizen nodig en het is goed te zien in een kweekbakje.

 

Volgens deskundigen is er een grens aan proefdierbesparende alternatieven. In Nederland moet elk medicijn worden getest op een complex levend systeem zoals een proefdier.

 

Bron: de Volkskrant 6 februari 2009

 

ATryn wordt gebruikt voor de preventie en behandeling van veneuze bloedstolsels bij patiënten met erfelijke antithrombin-deficiëntie. Patiënten met deze aandoening hebben een verhoogd risico op longembolie en diepe veneuze trombose. In Amerika lijden 2000 tot 3000 patiënten aan deze aandoening.

 

GTC Biotherapeutics Inc. is het eerste biotechnische bedrijf in Amerika dat toestemming heeft gekregen dit middel met behulp van genetisch gemodificeerde geiten te maken. De geiten produceren het therapeutische eiwit, antithrombine, in hun melk.

 

Hoewel er op dit moment maar een klein groepje patiënten voordeel heeft van de goedkeuring van ATryn door de FDA zet het in Amerika wel de deur open voor genetische modificatie. Genetische modificatie is het door de mens handmatig en gericht veranderen van het DNA van dieren. De dieren zijn hierdoor in staat het bij de patiënt ontbrekende enzym te produceren en uit te scheiden via urine of melk.

 

ATryn is in 2006 al goedgekeurd door de gecentraliseerde Europese Geneesmiddelen Agentschap (EMEA) in de Europese Unie.

 

Bron: New York Times 6 februari 2009

 

Tot nu toe moesten reumaonderzoekers vaak gebruikmaken van proefdieren. Zo konden zij het beste een complexe ziekte nabootsen. Het bekroonde onderzoeksmodel combineert twee relevante celtypen. Onderzoekers kunnen daardoor de processen op celniveau, die verantwoordelijk zijn voor reuma, bestuderen. Het model kan ook worden gebruikt om het effect van nieuwe geneesmiddelen te testen. Reuma is een veel voorkomende, chronische ziekte die patiënten ontstoken gewrichten en pijn bezorgt.

 

De Willy van Heumenprijs is op 7 februari 2009, tijdens het congres over dierproeven in de Jaarbeurs in Utrecht, uitgereikt door de Stichting Stimuleringsfonds Alternatieven voor Proefdieren. De winnaars ontvingen naast een wisseltrofee een geldbedrag van € 25.000. Het geld moet worden gebruikt om het aantal dierproeven te verminderen en het lot van proefdieren te verbeteren.

 

Huizinga heeft samen met professor Hendriksen, hoogleraar Alternatieven voor Dierproeven aan de Universiteit Utrecht, op 8 februari een interview op radio 1 gegeven over dit onderwerp. Het interview is hier te beluisteren.

 

Bron : Telegraaf 10 februari

 

In 2007 heeft de Voedsel en Waren Autoriteit (VWA) 301 inspecties uitgevoerd bij de 84 instellingen die in het bezit zijn van een vergunning op basis van artikel 2 van de Wod. Uit deze inspecties bleek dat de voorschriften, die direct verband houden met het welzijn van proefdieren, goed worden nageleefd.

 

Het aantal dierproeven in 2007 bedroeg 597.605. De meeste dierproeven zijn verricht voor wetenschappelijk onderzoek (46,7%). Voor de ontwikkeling, productie, controle of ijking van sera, vaccins, geneesmiddelen en medische of veterinaire producten ten behoeve van mens en dier bedraagt het percentage 41,6%. Om de mogelijke schadelijkheid van stoffen te onderzoeken werd 7,0% van de dierproeven uitgevoerd. Voor onderwijs en training was dit 3% en voor diagnostiek 1,6%.

 

Voor meer informatie zie: Dierproeven - Aantal dierproeven in 2007 op deze site.

 

Bron: ‘Zo doende 2007’ Jaaroverzicht van de Voedsel en Waren Autoriteit over dierproeven en proefdieren. Den Haag, november 2008.

 

De feiten waarvoor de zeven zijn veroordeeld, variëren van het bekladden en beschadigen van huizen tot het versturen van bom- en telefoondreigementen. Het doel van deze activiteiten was de organisaties zo te dwingen hun banden met HLS te verbreken.

 

Deze criminele acties zijn identiek aan wat afgelopen maanden in ons land is gebeurd. Zo zijn bijvoorbeeld auto's van (oud)medewerkers van de Amsterdamse Effectenbeurs in brand gestoken. Het doel was de notering van HLS aan de beurs beëindigd te krijgen. Voor zover bekend, zijn er in ons land naar aanleiding van deze gebeurtenissen (nog) geen aanhoudingen verricht.

 

Bron: Trouw

 

De Foundation for Biomedical Reseacrch (FBR) is de oudste en grootste organisatie in Amerika die zich inzet voor zorgvuldig en verantwoord proefdiergebruik. Zij ontwikkelt onderwijsmateriaal voor leraren, kinderen en ouders en geeft informatie over dierproeven aan de media. Hierdoor hoopt zij meer begrip te krijgen voor de noodzaak van dierproeven in wetenschappelijk onderzoek.

The animal research minute wordt dagelijks via duizenden radiostations in Amerika uitgezonden. Luisteraars krijgen op deze wijze uitleg over (geneeskundig) onderzoek waarbij proefdieren zijn gebruikt. Het verhaaltje duurt slechts één minuut en is ook te beluisteren via de website van de FBR. Klik hier voor de laatste update.

 

De Publieksdag is een onderdeel van een symposium. Het thema is 'Een kijkje in de glazen bol: het proefdier in een veranderende wereld'. Het symposium bestrijkt drie dagen, waarvan de eerste twee dagen vooral het wetenschappelijk perspectief belichten en de derde dag een Publieksdag is. Op deze dag wordt met publiek en vertegenwoordigers van maatschappelijke organisaties een discussie gevoerd over maatschappelijk verantwoord proefdiergebruik en de 3V's. Deelname aan de Publieksdag is gratis. Inschrijving is verplicht.

 

De aanleiding voor het symposium is het 25-jarige bestaan van de afdeling Proefdierkunde, het 15-jarige bestaan van het Nationaal centrum voor dierproeven (NCA) en het 5-jarige bestaan van het Departement Dier, Wetenschap & Maatschappij, alledrie in Utrecht.

 

Voor meer informatie: http://www.vet.uu.nl/viavet/departementen/dwm/3r_symposium

 

De onderzoekers hebben longkankercellen ingespoten bij muizen die niet de ontstekingsfactor TNF-alfa kunnen aanmaken. Na het inspuiten van de longkankercellen kregen de dieren weliswaar kanker, maar deze groeide langzaam en zaaide niet uit. Blijkbaar hebben de kankercellen TNF-alfa nodig om uit te zaaien.

De onderzoekers hadden al eerder ontdekt dat longkankercellen bepaalde type eiwitten produceren. Eén van die eiwitten trekt een bepaald type afweercel aan, die op zijn beurt de ontstekingsfactor TNF-alfa produceert. Door dit proces te verstoren, hopen de onderzoekers uitzaaiingen bij longkanker te voorkomen. Uitzaaiingen bij kanker zijn vaak dodelijk.

 

Het gaat om vier leden van de actiegroep voor dierenrechten Stop Huntingdon Animal Cruelty (Shac). Zij bedreigden medewerkers van bedrijven die het dierproeflaboratorium HLS in Huntingdon bevoorraden. De activisten stuurden nepbommen en besmeurden huizen met obscene leuzen. Als de bedrijven zouden beloven de toelevering aan HLS te staken, zouden de acties stoppen. Ook bedrijven elders in Europa, die samenwerken met HLS, waren doelwit.

De actiegroep, die in 1999 werd opgezet, verzamelde geld met collectes. De donateurs waren zich meestal volstrekt niet bewust van het gewelddadige karakter van de actiegroep. Twee oprichters van Shac, Greg en Natasha Avery, zijn al eerder schuldig bevonden.

Bron: Trouw

 

In 2002 werd een landelijk politieteam tegen dierenactivisme na een jaar ontbonden wegens gebrek aan succes. Het Openbaar Ministerie kondigde destijds aan dat het opsporingsteam weer leven zou worden ingeblazen zodra daarvoor aanleiding was. Volgens minister Guusje ter Horst van Binnenlandse Zaken is dat nu het geval.

 

Afgelopen vrijdag zijn in Wassenaar twee auto's van een topman van Euronext in brand gestoken. Euronext verhandelt aandelen van het Brits proefdierencentrum Huntingdon Life Sciences. Begin november 2008 gingen in Hilversum ook twee auto's van medewerkers van Euronext in vlammen op. Dierenactivisten eisten toen de verantwoordelijkheid op.

 

Politie en inlichtingendiensten denken de daders te moeten zoeken onder de leden van de Britse actiegroep SHAC. Deze actiegroep zou in de organisatie Respect voor Dieren (RvD) een Nederlandse afdeling hebben met enige tientallen activisten als harde kern. Zij zouden ook opereren onder de naam Anti Dierproeven Coalitie (ADC).

 

In april van dit jaar kondigde minsister Hirsch Ballin van Justitie aan dat de strafmaat voor dierenactivisten zou worden verhoogd. De maximale straf (exclusief mogelijke geweldpleging) is nu nog negen maanden.

 

De darmwand staat van nature bloot aan slijtage. Spijsproppen maken er veel cellen kapot. Om de slijtage te beperken, maken de darmen in een hoog tempo nieuwe cellen aan. Het kost slechts enkele dagen om de binnenste laag van de darmwand volledig te vernieuwen. Nieuwe darmcellen ontstaan uit stamcellen.

 

In 2007 hebben onderzoekers een methode ontwikkeld waarmee ze stamcellen van andere cellen kunnen onderscheiden. Met die kennis heef het Utrechtse Hubrecht Laboratorium samen met collega's uit Glasglow en Cardiff onderzoek gedaan naar stamcellen uit de darmwand van muizen. Door het APC-gen uit deze stamcellen te verwijderen wordt het interne regelsysteem verstoord. Zo ontstaan kankercellen die zeer snel delen. Volgens onderzoeksleider Hans Clever is het zaak om uit zoeken of dit ook het geval is bij menselijke stamcellen. Darmkanker is de op één na meest voorkomende vorm van kanker. Jaarlijks sterven zo'n 4000 mensen aan.

 

Het voorstel richt zich op het versterken van de positie van proefdieren om zo op één lijn te komen met de EU's protocol on Animal Welfare. De nieuwe voorstellen dragen eraan bij het aantal proefdieren in experimenten zo veel mogelijk te verminderen.  Hier leest u het voorstel http://ec.europa.eu/environment/chemicals/lab_animals/pdf/com_2008_543.pdf
De European Biomedical Research Association zet in bijgaand nieuwsbulletin deze aanpassingen en voorstellen helder uiteen.

 

Volgens Blaauboer worden gezondheidsrisico’s voor mensen bij blootstelling aan giftige stoffen nu vooral bepaald op basis van gegevens uit proefdieronderzoek. Maar volgens de onderzoeker zouden deze risico’s inmiddels al heel goed via computermodellen kunnen worden ingeschat. „Deze nieuwe methodes, die leiden tot minder proefdiergebruik, worden door de overheid veel te weinig gestimuleerd”, zegt Blaauboer verder.
Blaauboer bestudeert de toxicologie, risico’s van stoffen voor de gezondheid van mensen. Die stoffen kunnen in voedsel, medicijnen, schoonmaakmiddelen of cosmetica zitten, maar ook in materialen waarmee mensen tijdens hun werk in aanraking komen.

Die gezondheidsrisico’s worden nu vooral bepaald met dierproeven. „De overheid bepaalt welke proeven moeten worden gedaan voordat een stof of product op de markt mag komen”, aldus Blaauboer. Voordat een geneesmiddel op de markt komt moet een stof niet alleen op ratten of muizen worden getest, maar ook op een groter zoogdier als bijvoorbeeld een hond.

De onderzoeker vindt dat we de toxische werking van stoffen vandaag de dag ook goed kunnen voorspellen met computerberekeningen en dat de testen op dieren niet meer nodig zijn.

 

Het centrum moet testmethoden ontwikkelen die het aantal proeven met dieren terugdringen. De alternatieven moeten net zo goed of beter, en liefst ook sneller, kunnen aantonen dat een bepaald product geen gevaar oplevert voor mens en milieu. Ruud Woutersen (TNO), op 1 september benoemd tot buitengewoon hoogleraar Translationele toxicologie, en Ivonne Rietjens (Wageningen UR) zullen het kenniscentrum gaan leiden.
De laatste jaren is het aantal dierproeven in Nederland iets gedaald. In 2006 werden 603.741 proeven uitgevoerd, blijkt uit cijfers van de Voedsel en Waren Autoriteit.
Bijna de helft (45,6 procent) is verricht voor wetenschappelijk onderzoek naar de oorzaak en behandeling van ziekten bij de mens.
Bron: ANP
 

Dat concludeert het vandaag verschenen rapport Allergens in consumer products, van het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) in opdracht van de Voedsel en Waren Autoriteit (VWA). De VWA controleert onder meer producten op allergische stoffen.

Huidallergie ontstaat vooral na contact met stoffen in cosmetica, schoonmaakmiddelen, sieraden, speelgoed en textiel. De echte allergie ontwikkelt zich als iemand een aantal keren in aanraking is geweest met de allergene stof. Na deze 'sensibilisering' kan contact met een zeer lage concentratie al een allergische reactie veroorzaken. Meestal bestaat de huidreactie uit branderig voelende rode vlekjes of blaasjes die na een paar dagen verdwijnen. Op den duur ontstaan er eczeemplekken. In Nederland heeft 3,7 procent van de mannen en 5,4 procent van de vrouwen last van huidallergie. Waarschijnlijk is er onderrapportage, en is het eigenlijk meer.

De wetgeving op dit gebied is achterhaald, zegt Peter Bragt, toxicoloog bij de VWA. "Er zijn nieuwe allergene stoffen en ze worden vaker gebruikt. Maar de wetgeving staat niet stil. Een aantal toevoegingen aan cosmetica is verboden en etikettering van cosmetica is al drie jaar verplicht."

Henk van Loveren, toxicoloog van het RIVM, een van de auteurs van het rapport, noemt als probleem voor wetgeving dat van de meeste allergene stoffen de drempelwaarden nog niet bekend zijn. "Vroeger was er een proefdiertest waaruit een zwart-wit-oordeel kwam: een stof was allergeen of niet. Sinds een jaar of tien weten we dat er drempelwaarden bestaan waaronder mensen niet gesensibiliseerd raken. Er zijn nu net dierproeven ontwikkeld en gevalideerd waarmee we die drempelwaarden kunnen bepalen.

Bron: NRC Handelsblad

 

Afgelopen donderdag is in Science een onderzoek van de Universiteit van Missouri en Iowa naar cystic fybrosis gepubliceerd. De wetenschappers hebben namelijk ontdekt dat varkens vrijwel hetzelfde reageren op de ziekte cystic fibrosis, oftewel taaislijmziekte, als mensen. Taaislijmziekte is een ongeneeslijke erfelijke aandoening, waarbij taai slijm gaat vastzitten in onder andere de longen en de alvleesklier. Dit kan uiteindelijk leiden tot een vroege dood. Wereldwijd zijn er 70.000 mensen met deze ziekte. De meeste van hen worden nog geen veertig.

Dezelfde symptomen als mensen
Onderzoek naar de behandeling van de ziekte is dus hard nodig. Dat was echter moeilijk, omdat muizen en andere proefdieren niet dezelfde symptomen van de ziekte bleken te ontwikkelen als mensen. De onderzoekers besloten het te proberen met varkens, omdat die vanwege hun gewicht, levensverwachting, lichaamsbouw en DNA-opbouw in ieder geval meer op mensen lijken dan muizen. ‘We hadden ook medicijnen kunnen uitproberen op kinderen, maar dat ging ons toch wat ver’, aldus een van de onderzoekers, professor Randy Prather.

Meest levensbedreigende ziekte
Bij de biggetjes, die door middel van klonen en andere genetische experimenten, geboren werden met het gen dat de taaislijmziekte veroorzaakt, bleek de ziekte zich op precies dezelfde manier te ontwikkelen als bij pasgeboren baby’s. ‘We hopen nu dat dat ook zo blijft als ze groeien en dat de ziektestadia hetzelfde blijven’, zegt Prather.

De ontdekking kan een doorbraak betekenen op het gebied van onderzoek naar taaislijmziekte. Want hoewel er al tientallen jaren gezocht wordt naar de beste behandeling, is de ziekte nog altijd een van de meest levensbedreigende ter wereld.

Doordat de varkens de ziekte echter op dezelfde manier ondergaan als mensen, is het makkelijker om te zien of bepaalde behandelingen en medicijnen werken of niet. ‘Dat was nog nooit eerder zo goed mogelijk, dus we zijn heel blij’, aldus Prather.
Bron: Reuters

 

Het CDA had daar woensdag tijdens overleg van de Kamer met de minister en zijn collega Gerda Verburg (Landbouw) om gevraagd. Het ministerie van Klink geeft vergunning voor dierproeven, Verburg is verantwoordelijk voor proeven met dieren waarbij met hun genen geknutseld wordt. Ook beloofde Klink te onderzoeken of de drie wetten die betrekking hebben op dierproeven geïntegreerd kunnen worden.

Onoverzichtelijk
De versnippering leidt tot enorme administratieve lasten en onoverzichtelijke procedures bij vergunningen, vindt CDA'er Henk Jan Ormel. Met een verantwoordelijk minister zal het terugdringen van het aantal dierproeven ook gesmeerder lopen.
Daarvoor moet er ook een centrale commissie komen, waarin bedrijfsleven, het onderzoeksveld, maatschappelijke organisaties en de overheid de handen ineenslaan.

Kenniscentrum
Klink wees erop dat het kabinet een kenniscentrum voor alternatieven voor dierproeven wil opzetten. Daarbij zullen ook belangenorganisaties en het bedrijfsleven hun stem kunnen laten horen.
Dierproeven moeten worden goedgekeurd door speciale commissies. Omdat ieder instituut zijn eigen commissie heeft, bestaat het risico dat een onderzoeker na een afwijzing het gewoon ergens anders nog eens probeert.

Commissie
Maar op de wens vanuit de Kamer om een landelijke commissie in te stellen, ging Klink niet in. Hij onderschreef het belang van eensluidende regels, maar wees erop dat er al een landelijke vereniging is voor de commissies die regie kan voeren.
Klink verkocht ook nee op de wens van de Kamer om het verbod op experimenten met mensapen snel uit te breiden tot andere primaten. Op zich is hij daar wel voor, maar er zijn in zijn ogen nu nog te weinig alternatieven voor de proeven met apen.
Bron: ANP
 

Zo zou kamillethee goed zijn voor verkoudheid, hoofdpijn, maagklachten, ontstekingen van oog, oor, voorhoofd en mondholte, menstruatiekrampen en stress. Vaak is bij medicinale werkingen van planten onduidelijk welke stoffen in de plant precies verantwoordelijk zijn voor welk effect.

In het septembernummer van de Journal of Agricultural and Food Chemistry publiceert een Japans en Brits onderzoek waarbij de researchers met het individuele testen van een aantal van de belangrijkste flavonoïden (stoffen in de kamillebloem) op hun werking op enzymatische reacties. Deze zijn verantwoordelijk voor het handhaven van de correcte bloedsuikerspiegel. Tevens wordt beschreven dat in een dier (ratten) model voor diabetes I (jeugddiabetes) verbeteringen in de handhaving van die spiegel te zien zijn als gedurende 3 weken het kamille-extract wordt gevoerd.

De conclusie van de auteurs dat kamillethee het ontstaan van diabetes, met name van (ouderdoms)diabetes II en mogelijkerwijs zelfs de ernstige complicaties ervan (zoals blindheid) zou kunnen voorkomen, is echter voorbarig. Er wordt namelijk gewerkt met ratten waarin diabetes I (en niet type II) wordt opgewekt en de tijd voor het ontstaan van complicaties te kort is. Dit is voor een aantal websites (bijv. www.nursing.nl) helaas geen belemmering is om te melden dat de resultaten nu al voor ouderdomsdiabetes relevant zijn. Scepsis ten aanzien van de werking van plantenextracten bij ernstige ziekten blijft op zijn plaats. Een kamillestoombadje tegen verkoudheid kan natuurlijk nooit kwaad. Betere dierproeven zijn gevraagd! (ptvds)

 

Deze cellen zetten die geuidsprikkel via de haar (cilium) om in een elektrische puls die vervolgens naar de hersenen wordt geleid. Geschat worden dat er meer dan 250 millioen mensen wereldwijd met matige tot ernstige gehoorproblemen leven. Doofheid kan bijvoorbeeld ontstaan door overmatig discobezoek, bepaalde antibiotica (vooral gentamycine) of kan aangeboren zijn.

De succesvolle onderzoeker is de zelf ernstig dove John Brigande (University of Portland, Oregon). Hij is met zijn team erin geslaagd bij muizenembryo’s nieuwe goedwerkende haarcellen te laten ontstaan. Zij hebben de embryo’s een gen (Athoh1) ‘toegediend’ dat verantwoordelijk is voor de vorming van haarcellen in het oor. De resultaten zijn gepubliceerd in het afgelopen nummer van Nature.

Zoals altijd is er geen plaats voor overdreven optimisme. Gentherapie (het inbrengen van specifieke stukjes DNA) op een bepaalde plek in het lichaam die redelijk makkelijk toegankelijk is (zoals het binnenste oor) kent vaak niet de nadelen van het toedienen van DNA via de bloedbaan, bijvoorbeeld het ontstaan van leukemie. Toch eerst maar eens proberen bij discoapen.

Bron: newscientist.com

 

Het afsterven van deze kegeltjes komt relatief veel voor bij de takshond, waarschijnlijk als gevolg van te intensief fokken. Het onderzoek naar dit gen staat beschreven in het augustusnummer van Genome Research.

De blindheid begint met problemen met het zien bij helder daglicht, maar kan verder verslechteren en leiden tot complete blindheid. Bij de mens was het gevonden gen eerder in verband gebracht met een combinatie van nier-en oogproblemen. Gelukkig komt deze vorm van blindheid bij de mens niet veel voor. De resultaten van dit onderzoek kunnen leiden tot een beter begrip van dit type blindheid bij mens en hond en dus hopelijk tot een effectieve therapie in de toekomst.

 

Hiervoor zijn eerst proeven met muizen gedaan. Daarna zijn muismodellen gebruikt om de specifieke werking van dit molecuul te onderzoeken. Uitzaaiingen in de hersenen worden nauwelijks behandeld, omdat veel medicijnen niet door de wanden van de hersenbloedvaten heen komen. Uit de muismodellen blijkt nu dat het gevonden molecuul dit wel kan.

Wanneer dit medicijn succesvol is bij klinische studies, kan het bijdragen aan een betere behandelmethode voor uitzaaiingen en tumoren in de hersenen. De huidige behandelmethoden bestaan voornamelijk uit steroïden, bestraling en operatie. In 2008 is er een klinische studie gestart met het toedienen van lapatinib naast de reguliere therapie.
Bron: National Cancer Institute

 

Bij sommige ziektes overreageert het immuunsysteem om het virus te verslaan, erger dan het virus zelf. Dit gebeurt vaak in de longen. Deze raken geïnfecteerd als het immuunsysteem overreageert en niet tijdig onder controle wordt gekregen. Uiteraard worden de symptomen van de ziekte alleen maar heftiger. Dit gebeurt onder andere regelmatig bij het influenzavirus, astma en darminfecties. 

De nieuwe studie, gedaan door onderzoekers van het Imperial College London, laat zien hoe de overactiviteit van de immuuncellen in de longen door gebruikmaking van specfieke moleculen en recpetoren kan worden voorkomen. Een proef met muizen toonde aan dat bij toediening van deze repectoren en moleculen, ze minder gewicht verloren en minder luchtweginfecties vertoonden. Het influenzavirus was na zeven dagen daarnaast niet aanwezig in de longen, maar het virus zelf was weg. Deze behandeling lijkt dus geen invloed te hebben op de taak van het immuunsysteem om het virus zelf te onderdrukken. Alleen de overreactie wordt te lijf gegaan.

De onderzoekers hopen dat er een therapie voor mensen kan worden ontwikkeld dat het immuunsysteem stopt met vechten wanneer dat dus niet langer nodig is. Dit vermindert de symptomen en de schade dat het immuunsysteem kan aanrichten in de longen.
Bron: sciencedaily.com

 

De commissie onderstreept echter dat er op dit gebied nog niet voldoende wetenschappelijk onderzoek is gedaan en mogelijke bezwaren niet kunnen worden uitgesloten. Ook geeft de commissie aan dat er nog teveel gezondheidsproblemen zijn bij gekloonde dieren om klonen een volwaardig alternatief te laten zijn voor regulier gefokte dieren.
 

Het medicijn, Abiraterone, kan mogelijk tot 80 procent van de patiënten helpen die een dodelijke vorm van prostaatkanker heeft en bij wie chemotherapie niet aanslaat. Het medicijn houdt de hormonen tegen die de kankercellen voeden. Het Institute of Cancer Research hoopt dat het medicijn binnen twee tot drie jaar verkrijgbaar is in simpele pilvorm. Prostaatkanker is bij mannen de meest voorkomende vorm van kanker.
 

Onderzoek met muizen toont aan dat immunosuppressiva, medicijnen die het afweersysteem van de patiënt onderdrukken om afstoting tegen te gaan, de kans op tumoren vergroot. De onderzoekers geven aan dat bij de behandeling van transplantatiepatiënten moet worden gekeken naar de balans tussen het risico van afstoting en het voorkomen van ernstige bijwerkingen.
 

De onderzoekers gebruiken virussen om de nieuwe combinatie van genen in de hersenen van dieren te injecteren. De gencombinatie stimuleert de aanmaak van dopamine, de stof die bij de ziekte van Parkinson niet of nauwelijks wordt aangemaakt. De resultaten laten zien dat de behandeling op diermodellen zeer effectief is voor een periode van maanden of zelfs jaren.
 

Het doel is de oorzaak van de ziekte bij mensen via de hond te vinden. Maar ook behandeling of preventie van ernstige ziekten voor de hond komt binnen handbereik. Een aantal hondenrassen, zoals bijvoorbeeld de Berner Sennenhond of Retrievers, heeft aanleg voor één of meer specifieke tumorziekten. Een groot deel van de genen van de hond komt overeen met de genen van de mens. Hierdoor kunnen bevindingen uit het onderzoek bij dieren worden vertaald naar de humane geneeskunde.
Bron: ANP
 

Samen met Stichting Informatie Dierproeven en GIRCOR (Groupe Interprofessionnel de Réflexion et de Communication sur la Recherche) heeft de EFPIA, de Europese koepelorganisatie van farmaceutische industrie, deze informatie op overzichtelijke wijze beschikbaar gemaakt voor het Europese publiek.
 

In preklinische studies met muizen bleek dat tumoren veel minder hard waren gegroeid bij de groep die de combinatiebehandeling had ondergaan. De andere groep kreeg alleen één van de componenten toegediend. Daarnaast bewees deze gecombineerde behandelmethode niet giftig te zijn; de muizen behielden hun lichaamsgewicht en vertoonden nauwelijks bijwerkingen.

‘Gemuteerde p53-eiwitten in tumorcellen spelen in kankeronderzoek een sleutelrol. Dit eiwit wordt in 50% van de borstkankergevallen gevonden,’ aldus Salman Hey, professor  biomedische wetenschap aan College of Veterinary Medicine and the Dalton Cardiovascular Research Center. “De uitkomsten van deze studie zijn veelbelovend en laten de brede mogelijkheden van borstkankerbestrijding zien.” Het onderzoek is gepresenteerd op de 98e Annual American Association of Cancer Research Meeting.

Bron: Sciencydaily.com

 

Onderzoek met muizen toont aan dat het geheugen verbeterd als een deel van het immuunsysteem wordt geblokkeerd. Verder onderzoek moet uitwijzen of dit hetzelfde effect sorteert bij mensen.
 

Onvoldoende doorbloeding, ook wel ischemie, is een ernstige en soms dodelijk situatie zoals na een hersenbloeding of een hartaanval. Bij dagelijkse toediening van een dosis natriumnitriet herstelde de bloedtoevoer in beschadigd weefsel binnen drie tot zeven dragen, een fractie van de tijd die anders nodig is. Natriumnitriet is een bekende chemische stof die gebruikt wordt als conserveringsmiddel. Het onderzoek is gepubliceerd in de Proceedings of the National Academy of Sciences.
 

De onderzoekers namen progenitorcellen van de blaas van proefdieren. Deze cellen liggen in het blaasweefsel te wachten tot en een beschadiging optreedt die ze vervolgens herstellen door zich om te vormen tot echte blaasweefselcellen. Dit blijken ze ook te doen in het laboratorium waar ze groeien op een vorm met het model van een blaas. Eenmaal volgroeid wordt de nieuwe blaas getransplanteerd. Dit is met succes gebeurd bij zeven grote zoogdieren. De nieuwe blaas werkt normaal en wordt niet afgestoten. De behandeling is van belang voor mensen die als gevolg van kanker hun blaas kwijtraken. De eerste proeven bij mensen beginnen binnenkort. De nieuwe techniek is gepresenteerd tijden een urologiecongres in Orlando.
 

De ziekte van Duchenne is een ongeneeslijke erfelijke aandoening waarbij spierweefsel wordt afgebroken. Patiënten zijn doorgaans vanaf hun twaalfde levensjaar gebonden aan de rolstoel. Hartfalen is meestal de oorzaak van vroegtijdig overlijden. In een studie met muizen hebben Canadese onderzoekers aangetoond dat de actieve stof, sildenafil, de afbraak voorkomt van lichaamseigen stoffen die een rol spelen bij het in tact houden van spierweefsel. Omdat over Viagra al veel bekend is, kan een onderzoek bij Duchenne patiënten snel starten. Het onderzoek is gepubliceerd in de Proceedings of the National Academy of Sciences.
 

Het weefsel van de luchtwegen kan beschadigd raken, bijvoorbeeld door het inademen van rook of door langdurige toepassing van kunstmatige beademing. De onderzoekers brachten gezonde cellen uit het longweefsel met een soort gelatinepleister aan rond de beschadigde delen die daardoor herstelden. Het onderzoek is gedaan bij konijnen. De studie is gepubliceerd in Proceedings of the National Academy of Sciences.
 

De onderzoekers, verbonden aan de Universiteit van Melbourne,  mengden bloedcellen en stamcellen van apen met kleine deeltjes van het virus. Daarna injecteerden ze het mengsel als vaccin bij de apen. Tot ruim een jaar na de vaccinatie bleek de virusconcentratie tien keer zo laag als bij niet gevaccineerde apen. Het middel geneest dus niet maar vermindert de kans op ernstige infecties die kenmerkend zijn voor een HIV-besmetting. Testen bij mensen zijn in voorbereiding. Het grote probleem is dat het vaccin moet worden kort na een HIV-besmetting als het virus zich nog niet sterk heeft vermenigvuldigd. De meeste patiënten melden zich echter pas bij de arts als de eerste acute infecties optreden. Het onderzoek is gepubliceerd in PLoS.
 

Van Stat3 is bekend dat hoge concentraties leiden tot ontstekingen die uiteindelijk kunnen leiden tot tumorvorming. De onderzoekers hebben vastgesteld dat IL-11 is te blokkeren met geneesmiddelen. Maagkanker is wereldwijd een van de meest voorkomende vormen van kanker. Het onderzoek is gepubliceerd in The Journal of Clinical Investigation.
 

Het systeem wacht nog op Europese goedkeuring.
 

Ter Horst schrijft dat in een brief namens alle betrokken ministers aan negen organisaties van patiënten, wetenschappers en brancheorganisaties die betrokken zijn bij biomedisch onderzoek. De minister beklemtoont het belang van dergelijk onderzoek, zowel voor de gezondheidszorg als voor de Nederlandse kenniseconomie. Zij wijst ook op het belang van goede voorlichting over dierproeven, waarbij ook aandacht moet zijn voor het beleid gericht op vervangen, verminderen en verfijnen.
 

Levercirrose ontstaat als cellen in de lever collageen gaan afscheiden. De lever verhardt en kan niet meer functioneren. Cirrose ontstaat als gevolg van hepatitis of overmatig alcoholgebruik. Een levertransplantatie is tot nu toe de enige remedie. Het onderzochte middel blokkeert de vorming van collageen en breekt het al aanwezige collageen af. De lever maakt daarna gezond nieuw weefsel aan.
 

Onderzoekers van de universiteit van Yale hadden al eerder ontdekt dat er botweefsel gaat groeien als beenmerg is weggehaald. Doorgaans wordt het nieuwe botweefsel 'opgegeten' door zich herstellend beenmerg. Toen de ratten echter PTH kregen toegediend bleef het botweefsel en herstelden een in het bot geboord gaatje zich van binnenuit. De behandeling opent perspectief voor het laten herstellen van botbreuken bij mensen zonder operatie. De studie is gepubliceerd in The New Scientist.
 

Duitse en Amerikaanse wetenschappers hebben in een onderzoek bij muizen vastgesteld dat in de longen een genetische verandering optreedt die leidt tot een lagere zuurgraad in de cellen. Deze zijn daardoor niet meer in staat de vetachtige stof ceramide onder controle te houden. In dat verstoorde klimaat gedijen bacteriën die longontsteking veroorzaken. Een veel gebruikt geneesmiddel tegen depressiviteit blokkeert ceramide. De onderzoekers wijzen er op dat nadere studies nodig zijn om de juiste dosering te vinden bij cystic fibrosis. Het onderzoek is gepubliceerd in Nature Medicine.
 

De onderzoekers van het Memorial Sloans-Kettering Institute in New York kloonden muizen en gebruikten de embryo's om stamcellen te oogsten die vervolgens werden vermenigvuldigd en ontwikkeld tot hersencellen. De muizen die met eigen stamcellen werden behandeld herstelden van Parkinson. De behandeling gaf veel minder ontstekingsreacties en andere bijwerkingen te zien dan behandeling met vreemde stamcellen.
 

Dat antwoordden verscheidene ministers dinsdag op vragen van de VVD. Dierproeven die nodig zijn voor Nederlands onderzoek vinden ook steeds meer plaats in landen waar de regels minder streng zijn dan in Nederland. De acties tegen dierproeven frustreren de ambitie van Nederland om voorop te lopen in de biomedische wetenschap. Het kabinet maakt zich zorgen over de intimidatie van mensen die met dierproeven te maken hebben. Politie en justitie zijn al enige tijd bezig dierenactivisme harder aan te pakken. Daarnaast blijft het kabinet ernaar streven onderzoek met proefdieren te verminderen of minder belastend voor de proefdieren te maken.
 

Het Japanse vaccin zet aan tot de vorming van antistoffen in de slijmvliezen van de neus, de keel en de longen waar het griepvirus naar binnen komt. Het blijkt effectief tegen verscheidene varianten van het virus, waaronder de dodelijke H5N1 variant. Het vaccin is als spray ontwikkeld omdat het dan eenvoudiger is mensen in ontwikkelingslanden te behandelen. Gebruik van naalden is daar soms problematisch.
 

Het Thyroide Stimulating Hormone (TSH) wordt al gebruikt als geneesmiddel voor mensen bij wie de schildklier onvoldoende werkt. Bij onderzoek op de Mount Sinai School of Medicine in New York is nu ontdekt dat het hormoon botafbraak tegengaat en zelfs tot herstel van botweefsel leidt. Het lichaam vervangt voortdurend oud botweefsel door nieuw. Dat proces werkt op hogere leeftijd minder goed, met name bij vrouwen na de overgang. Nader onderzoek moet uitwijzen of de effecten die bij ratten en muizen zijn gevonden ook bij mensen optreden en of een veilige dosering is te vinden. TSH kan namelijk de schildklier overactief maken en dat brengt risico's met zich mee. Het onderzoek is gepubliceerd in de Proceedings of the National Academy of Sciences.
 

Nano-emulsies zijn ontwikkeld in de cosmetica industrie. Met deze emulsies kunnen stoffen door de huid dringen. De emulsies bestaan uit minuscule druppeltjes sojaolie in water. De onderzoekers hebben nu deeltjes van het HIV-virus aangebracht op de oliedruppeltjes. Het vaccin wordt in de neus gesprayd en roept afweerreacties op in slijmvliezen van neus en longen. De volgende stap is het testen van het vaccin op apen. De onderzoekers wijzen er op dat de vaccinatietechniek geen oplossing biedt voor het probleem van de evolutie van het HIV-virus
 

Onderzoekers verbonden aan de universiteit bij Tampa onderzochten het hormoon, dat zorgt dat bloedvaten open blijven en de bloeddruk op peil, eerst op celkweken. Daarbij bleek dat het hormoon binnen 24 uur tot 98% van de kankercellen vernietigde. Nader onderzoek bij muizen met menselijk borst- en alvleesklierkanker liet zien dat tumoren slonken tot 2% van hun oorspronkelijke omvang. Geen van de muizen stierf aan kanker. Uiteindelijk gingen ze dood door ouderdom. Er waren geen bijwerkingen. Een Amerikaans bedrijf treft nu voorbereidingen voor onderzoek bij mensen. De studie is gepubliceerd in ScienceDaily.
 

De onderzoekers brachten stamcellen in de hersenen van 10 ratten. Daar ontwikkelden ze zich tot drie verschillende typen hersencellen. Er was geen sprake van ongecontroleerde groei of tumorvorming. Na de transplantatie herstelden de ratten grotendeels van verlammingsverschijnselen in de voorpoten. De onderzoekers hopen op een termijn vijf jaar de eerste proeven bij mensen te kunnen doen. Het onderzoek is gepubliceerd in PLoS ONE.
 

Bij de muizen met hemofilie werden gezonde levercellen in de lever gebracht. Na drie maanden was het aantal gezonde levercellen flink toegenomen en produceerden ze stollingsfactor VIII die bij hemofiliepatiënten ontbreekt. De onderzoekers noemen het belangrijk dat nu ook bij mensen de aandacht volledig kan worden gericht op de cellen die factor VIII aanmaken. Het onderzoek is gepubliceerd in de Journal of Clinical Investigation.
 

Bij hartfalen slaagt het hart en niet in voldoende pompkracht te ontwikkelen. Patiënten worden kortademig en sterven vaak binnen enkele jaren. De onderzoekers ontdekten dat bij grote inspanning de calciumkanalen in de spieren beginnen te lekken. De spieren kunnen zich dan niet meer goed samentrekken. Met een experimenteel geneesmiddel werd het lekken van calcium tegengegaan. Muizen konden met dit middel veel langer in een tredmolen rennen dan gebruikelijk. Onderzoek bij patiënten is in voorbereiding. Het onderzoek is gepubliceerd in de Proceedings of the National Academy of Sciences.
 

Uitzaaiingen van kanker zijn een belangrijke doodsoorzaak en er is weinig bekend over hoe kankercellen zich vanuit de tumor verplaatsen naar andere delen van het lichaam. De doorzichtige zebravissen zijn een kruising van twee halfdoorzichtige soorten. De nieuwe vis maakt geen pigment aan en blijft zijn leven lang doorzichtig. Het eerste experiment met de vissen is het bestuderen van de verspreiding van melanoom, een agressieve vorm van huidkanker. Het onderzoek is gepubliceerd in Cell Stem Cell.
 

Vaccins op basis van een klein stukje DNA zijn een belofte voor de toekomst. Zo is er een vaccin op basis van een stukje DNA van het humaan papillomavirus dat baarmoederhalskanker veroorzaakt. Duitse onderzoekers hebben nu ontdekt dat zo'n vaccin kan worden toegediend via een tatoeage. Het gebruik van de trillende naald veroorzaakt een beschadiging van de huid en een ontstekingsreactie die het afweersysteem aanzet tot actie. Bij de onderzochte muizen bleek een tatoeage 16 keer meer antilichamen op te wekken dan een injectie. Nadeel is dat de tatoeage pijnlijker is dan de injectie.
 

Dat is de boodschap van acht organisaties van patiëntenverenigingen, wetenschappelijk onderzoek en geneesmiddelenfabrikanten, verwoord in een brandbrief die vandaag aan alle betrokken ministers is gezonden. De organisaties vragen het kabinet ondubbelzinnig steun te betuigen aan onderzoekers. Er is sprake van een verslechterend onderzoeksklimaat in ons land, terwijl innovatie van grote betekenis is voor nieuwe ontwikkeling in de medische wetenschap. De recente bedreiging van directieleden van een projectontwikkelaar en lokale overheden in Venray rondom de bouw van een wetenschapspark is de directe aanleiding voor de gemeenschappelijke oproep. Afgelopen jaar hebben tientallen van dergelijke acties en bedreigingen plaatsgevonden. Voor de betrokkenen is de maat nu vol. "Wij vinden dat het kabinet hier een bijzondere verantwoordelijkheid heeft. De overheid stelt niet alleen veel dierproeven wettelijk verplicht, maar bepaalt ook de regels, verleent de vergunningen en houdt toezicht. Bovendien is de overheid de grootste financier van dierproeven in Nederland en zijn de meeste onderzoekers werkzaam in de publieke sector", aldus de brief. De initiatiefnemers beklemtonen dat het kabinet veel waarde hecht aan de biomedische wetenschap in ons land. "Het gaat daarbij niet alleen om ingrijpende verbeteringen in diagnostiek en behandeling van patiënten, maar ook om de versterking van de nationale kennisbasis en de industrie. Voor de vooruitgang in het biomedisch onderzoek in Nederland is het onontbeerlijk dat de noodzakelijke dierproeven hier op verantwoorde wijze kunnen blijven plaatsvinden".
 

De Commissie wijst er op dat mensapen al sinds 1999 niet meer worden ingezet als proefdier. Andere apen, vooral zijdeaapjes en bavianen, zijn vooralsnog onmisbaar in het onderzoek naar infectieziekten en verouderingsziekten. De Wereld Gezondheidsorganisatie (WHO) heeft 17 epidemische ziekten aangewezen die bij voorrang moeten worden aangepakt. Bij 12 ervan is het gebruik van apen in het onderzoek naar vaccins en medicijnen noodzakelijk. De Commissie wijst er op dat het Parlement in een resolutie het WHO-programma heeft onderschreven. Volgens de Commissie is de wetenschap nog niet zo ver dat al een moment kan worden aangewezen waarop proeven met primaten niet meer nodig zijn.
 

De onderzoekers richten zich op de T-cellen in het afweersysteem. Een behandeling met HDAC-remmers, die gebruikt worden bij de behandeling van kanker, beïnvloedt het afweersysteem zodanig dat het een getransplanteerd orgaan aanvaardt. Na twee weken konden de muizen zonder medicatie. Mensen die een donororgaan hebben gekregen moeten nu levenslang geneesmiddelen slikken die het afweersysteem onderdrukken.
 

De onderzoekers zijn verrast door dit resultaat. Eerdere kleine buitenlandse studies toonden aan dat probiotica infectieremmend zou werken bij acute alvleesklierontsteking. Ook diverse studies met ratten wezen in die richting. De onderzoekers denken dat drie factoren in samenhang een rol hebben gespeeld: het feit dat de patiënten leden aan orgaanfalen, het feit dat ze op de intensive care lagen en het feit dat de probiotica samen met sondevoeding direct in de dunnedarm werd gebracht. Nadere analyses moeten uitwijzen wat exact de oorzaak is van de verhoogde sterfte.
 

Bij spierdystrofie worden spieren afgebroken. Patiënten worden zelden ouder dan 30 jaar. Onderzoekers aan de Universiteit van Texas hebben het gen Pax3 in stamcellen van muizen zo gemodificeerd dat de cellen zich uitsluitend ontwikkelden tot spiercellen. Deze zijn direct ingespoten in de spieren van muizen met dystrofie. Daar vermenigvuldigden ze zich en herstelden de spierfunctie. Aldus het persbureau AFP.
 

Britse onderzoekers vervingen bij muizen de normale darmflora door menselijke darmflora en gaven ze daarna voeding met 'goede' bacteriën (probiotica). Hoewel de hoeveelheid bacteriën in de voeding zeer klein is in verhouding met de totale darmflora, blijken ze toch effect te hebben op de spijsvertering. De opvallendste verandering is dat galzuren minder effectief worden zodat het lichaam minder vet opneemt. Het onderzoek is gepubliceerd in ScienceNOW.
 

Onderzoekers in het Amerikaanse Dallas geven de muizen zeven dagen achtereen met de geneesmiddelen tenofovir and emtricitabine die veel gebruikt worden bij de behandeling van AIDS. Daarna werden de muizen vaginaal besmet met HIV. Het virus slaagde er niet in zich in de muizen te nestelen en te vermenigvuldigen. Het onderzoek is gepubliceerd in PLoS Medicine met de uitdrukkelijke vermelding dat dit resultaat bij muizen niet betekent dat eenzelfde beschermend effect optreedt bij mensen.
 

De giftigheidstest zijn jarenlang uitgevoerd met knaagdieren om de minimale dodelijke dosis van een experimenteel medicijn te kunnen bepalen. Uit omvangrijk onderzoek bij de achttien bedrijven en instellingen is gebleken dat andere tests nauwkeuriger zijn. Dit betekent dat  jaarlijks 15.000 minder muizen en ratten zullen worden ingezet bij medicijnenonderzoek. Volgens The Financial Times zijn toezichthouders, ook in Amerika en Japan, geïnformeerd over het initiatief en hebben zij geen bezwaren geuit.
 

Van Helicobacter pilory was al bekend hij maagzweren veroorzaakt. Het bestrijden van de besmetting met antibiotica is dan ook een belangrijk wapen in de strijd tegen maagzweren. Bij celkweken was ook al aangetoond dat de bacterie kankerverwekkende eigenschappen heeft. Onderzoekers aan de universiteit van Hokkaido hebben nu bij genetisch gemodificeerde muizen aangetoond dat het eiwit CagA de boosdoener is. Het onderzoek is gepubliceerd op de internetsite van Proceedings of the U.S. National Academy of Sciences.
 

Volgens het Haarlems Dagblad besloot Van der Looy zich terug te trekken nadat tijdens de Kerstdagen woningen van directieleden waren beklad. In een persbericht op zijn website zegt Van der Looy dat acties 'bedreigende en onacceptabele' vormen hebben aangenomen. Het Dieren Bevrijdingsfront heeft de acties geclaimd. In het Verenigd Koninkrijk is gelijktijdig opschudding ontstaan omdat prof. Colin Blakemore bij zijn afscheid als hoofd van de Medical Research Council opnieuw is gepasseerd voor een onderscheiding. Uit uitgelekte documenten blijkt dat de commissie die onderscheidingen toekent Blakemore passeerde omdat hij het belang van dierproeven altijd heeft verdedigd, ondanks bedreigingen aan zijn adres. In een commentaar noemt dagblad The Guardian het besluit laf en hypocriet.
 

Het is al langer bekend dat er stoffen zijn die zenuwcellen tot groei aanzetten. De meeste lossen echter op in water en werken dus niet lang. Christiane Gumera en Yadong Wang van het Georgia Institute of Technology, ontwikkelden een molecuul waarop zij een stof aanbrachten die lijkt op de neurotransmitter acetylcholine. Hiermee konden ze zenuwcellen van ratten zes dagen achtereen laten groeien met een snelheid van 0,7 millimeter per dag. De vinding kan belangrijk zijn voor het herstel van beschadigingen in het centrale zenuwstelsel. Het onderzoek is gepubliceerd in het tijdschrift Advanced Materials.
 

Dankzij onderzoek met proefdieren hopen de wetenschappers een stap verder te komen in het ontdekken van nieuwe geneesmiddelen of het vinden van de oorzaak van een ziekte. Aansprekend voorbeeld is het onderzoek van prof. dr. Jan Paul Medema (UvA/AMC) die met behulp van muizen onderzoekt of hij bepaalde kankercellen kan aanvallen. Dat bijna een kwart van de projecten dierexperimenteel onderzoek omvat, bewijst het grote wetenschappelijk belang ervan. De subsidie bedraagt maximaal 1.250.000 euro. Hiermee moet de onderzoeker in vijf jaar tijd een eigen onderzoeksgroep opbouwen. De Vici-subsidie is bestemd voor excellente, zeer ervaren onderzoekers die met succes een vernieuwende onderzoekslijn hebben ontwikkeld. De wetenschappers behoren tot de top van hun onderzoeksveld. Daarnaast hebben ze bewezen dat ze als coach voor jonge onderzoekers kunnen optreden.

 

 

De ziekte van Batten-Spielmeyer-Vogt (BSV) is een voortschrijdende zenuwafbrekende aandoening die wordt gekenmerkt door blindheid, epilepsie en dementie en leidt tot een vroegtijdige dood. Patiënten worden doorgaans niet ouder dan 20 jaar. De onderzoekers vonden dat bij muizen met de ziekte de AMPA receptoren in de hersenen bijzonder actief zijn. Door deze te blokkeren herstelden de muizen gedeeltelijk. De onderzoekers hebben de hoop dat het geneesmiddel Talampanel dat nu in onderzoek is voor behandeling van epilepsie ook werkt bij de ziekte van Batten. Talampanel is het eerste epilepsiemedicijn dat ook gericht is op het blokkeren van de AMPA receptoren. De studie verschijnt in het tijdschrift Experimental Neurology.
 

Het centrum ontvangt nu bijna 3 miljoen Euro voor onderzoek naar vervanging, vermindering en verfijning van dierproeven. Dat loopt de komende jaren op naar 6 miljoen euro. Het Britse centrum is vergelijkbaar met het Nederlandse Centrum Alternatieven voor Dierproeven.
 

De onderzoekers van het Whitehead Institute for Biomedical Research namen bij muizen huidcellen af. Met behulp van virussen werden de cellen veranderd in stamcellen. Daarin vervingen de onderzoekers het deel van het DNA dat de sikkelcelziekte veroorzaakt door gezond DNA. De cellen werden daarna wederom met behulp van virussen omgezet in beenmergcellen die bloedcellen produceren. Deze werden daarna ingespoten bij de muizen die volledig genazen. De onderzoekers benadrukken dat nu alleen is aangetoond dat de techniek werkt. Het gebruik van virussen maakt de techniek nog ongeschikt voor toepassing bij mensen. Het onderzoek is gepubliceerd in Science.
 

De onderzoekers hebben een synthetische versie van VGF getest. De stof bleek een sterk anti depressief effect te hebben op muizen die in een stress situatie waren gebracht. VGF heeft een totaal ander werkingsmechanisme dan de bestaande antidepressiva en kan daarom een aanwinst zijn in het therapeutische arsenaal. Het onderzoek is gepubliceerd in Nature Health.
 

Het Par-4 gen is in de menselijke prostaat ontdekt door de Britse radioloog Vivek Rangnekar. Het gen vernietigt kankercellen en laat andere ongemoeid. Het gen is ingebracht in een bevruchte eicel van een muis die in een draagmoeder werd geplaatst. De daaruit gefokte generaties muizen blijken volledig gezond te zijn en ouder te worden dan hun gewone soortgenoten. Een bewijs dat het gen geen schade aanricht aan normale cellen. Tegelijkertijd blijken de muizen immuun zelfs voor de meest agressieve vormen van kanker. De onderzoekers hopen uiteindelijk uit stamcellen een middel te ontwikkelen dat kanker bestrijdt zonder de ernstige bijwerkingen die bestraling en chemotherapie kennen. Ze benadrukken dat er nog een lange weg te gaan is. De studie is gepubliceerd in het tijdschrift Cancer Research.
 

Onderzoekers in Seattle, onder leiding van Nobel prijswinnaar Linda Buck onderzochten het effect van 88.000 stoffen op de levenduur van de worm C elegans. Bij 115 stoffen is gevonden dat zij het leven verlengen. De andere stoffen hadden geen of een levensverkortend effect. Het effect van toediening van de antidepressiva is gelijk aan het effect van een beperkte inname van voeding, waarvan al eerder is aangetoond dat het de levensverwachting verhoogt. De studie is gepubliceerd in Nature.
 

In onderzoek bij muizen stelden wetenschappers van het kinderziekenhuis van Cincinnati van dat ontstekingscellen zich in gewichten kunnen nestelen in een fibrine matrix. Een speciale receptor, aMB2, brengt de verbinding tot stand. Een geneesmiddel dat in de gewrichten de samenvoeging van ontstekingscellen en fibrine kan tegengaan zou de ontwikkeling van reuma kunnen remmen en wellicht ook van belang zijn voor andere ontstekingsziekten zoals multiple sclerose. Het onderzoek is gepubliceerd in de Journal of Clinical Investigation.
 

Amiloride blokkeert de opbouw van een hoog calcium niveau in het lichaam. Onderzoekers aan de universiteit van Oxford ontdekten dat een hoog calcium niveau schadelijk is voor zenuwcellen. Ontstekingsreacties leiden uiteindelijk tot het uitvallen van spieren. De onderzoekers bekijken nu welke dosis geschikt is voor mensen met beginnende multiple sclerose. De eerste klinische proeven beginnen volgend jaar. Het onderzoek is gepubliceerd in Nature Medicine.
 

Het onderzoek in Sidney was opgezet om te kijken of er iets gedaan kan worden aan het wegvallen van de eetlust bij mensen met kanker. Ze verliezen daardoor snel lichaamsgewicht en hunnen dan niet of moeilijk herstellen. Het vinden van de mogelijkheid het controlerende eiwit aan en uit te zetten biedt nu ook perspectief voor mensen met overgewicht. Bij hen kan het eiwit mogelijk worden uitgezet. De onderzoekers werken nu aan menselijke antilichamen om het eiwit te kunnen besturen. Het onderzoek is gepubliceerd in Nature Medicine.
 

Essers verricht onderzoek naar herstel van breuken in het DNA. Soms gaat dat herstel mis en ontstaan er tumoren. Een gen genaamd MUS-81 is betrokken bij de reparatie van DNA. Om te zien welke rol dit gen precies speelt, probeerde Essers muizen te fokken waarin het is uitgeschakeld.

Dr. Essers: 'Tijdens ons onderzoek gebeurde iets onverwachts: de muizen gingen direct dood als je ze voorzichtig oppakte. Medewerkers van de afdeling Pathologie keken of de muisjes tumoren hadden, maar dat bleek niet het geval. Bij nader onderzoek bleek dat de muizen een scheur hadden in de aora. Deze dodelijke aandoening komt ook bij mensen voor. Ik realiseerde me opeens dat naast MUS-81 het gen Fibuline-4 ligt, dat een rol speelt bij de instandhouding van de aorta-wand. We hadden per ongeluk dit gen uitgeschakeld.'
De aortawand van een gezonde muis bestaat uit zeven laagjes die glad tegen elkaar aan liggen. Bij de dode muis liggen de lagen slordig, er zit veel ruimte tussen en ze kronkelen alle kanten op. De aorta is te lang en dik, en kwetsbaar voor scheuren. Ook ontstaan er dwarsverbindingen tussen de lagen die niet goed zijn aangelegd. Dat alles wordt veroorzaakt door een teveel aan het stofje TGF-beta. Dit overschot ontstaat als het Fibuline-4 gen niet goed werkt. Bij mensen gebeurt dit waarschijnlijk ook.
De 'aneurysma muis' biedt mogelijkheden te onderzoeken of deze levensbedreigende aandoening vroegtijdig is op te sporen en mogelijk te behandelen door het overschot aan TGF-beta weg te vangen. Dit meldt de Erasmus MC Monitor.

 

Het onderzoeksprogramma, waaraan ook vijf andere instellingen meewerken, omvat 54 miljoen euro voor de komende vijf jaar. Daarvan betaalt de overheid 25 miljoen. De instellingen investeren 29 miljoen. Het programma richt zich vooral op het testen van chemische stoffen. In het kader van het Europese REACH project moeten de komende jaren ruim 30.000 chemische stoffen op veiligheid worden onderzocht. Zonder alternatieven zou dat miljoenen proefdieren kosten. Dit meldt het dagblad Trouw.
 

Onderzoekers van de Mount Sinai School of Medicine in New York plaatsten met griep besmette cavia's naast onbesmette. Bij een luchtvochtigheid van 20 tot 35% en bij een temperatuur van 5 graden raakten alle cavia's besmet. Zodra de temperatuur of de luchtvochtigheid omhoog gaan neemt het besmettingsgevaar af. De onderzoekers betwijfelen of er in de praktijk iets te doen valt aan griepbesmetting. Het kunstmatig hoog houden van de luchtvochtigheid in gebouwen waar veel mensen zijn zou de kans op griep kleiner maken maar juist gunstig zijn voor andere ziekteverwekkers als schimmels en bacteriën. Dit meldt Science.
 

De Wet op de Dierproeven zal worden aangepast als de Europese Richtlijn over dierproeven is herzien. Dat proces is gaande. De belangrijkste veranderingen die de Ministers voorstellen is het openbaar maken van de jaarverslagen van de Dierexperimentencommissies (DEC's). Vergunninghouders zouden ook in hun jaarverslag moeten rapporteren over onderzoeksprojecten die zij doen en waarom daarbij dieren moeten worden gebruikt.

Een tweede belangrijke verandering is dat het genetisch modificeren van dieren (meestal muizen) voor biomedisch onderzoek getoetst gaat worden door de DEC's. Nu geldt daarvoor nog een aparte procedure waardoor sprake is van een dubbele ethische toetsing.
 

Muizen lijken genetisch erg veel op mensen. Daarom worden ze veel gebruikt bij onderzoek naar menselijke ziektes. Onderzoek naar genetische mutaties bij laboratoriummuizen leidde onder meer tot nieuwe kennis van diverse aandoeningen. Bijvoorbeeld van Type 2 diabetes, een aandoening die steeds vaker in de Westerse wereld voorkomt, reumatoïde artritis en middenoorontsteking, een acute en pijnlijke aandoening waaraan duizenden kinderen lijden en die mogelijk tot permanente doofheid kan lijden.

Het succes van de vele onderzoeken zorgt ervoor dat de hoeveelheid aan beschikbare data enorm groot is. Het nieuwe consortium, gefinancierd door de Europese Unie, is van groot belang om deze data efficiënt te kunnen ontsluiten. Momenteel zijn de verschillende databases nog een brei aan gegevens die niet op elkaar aansluiten. Door de informatie eenvoudiger toegankelijker te maken kan onderzoek worden verricht op basis van bestaande gegevens en mogelijk het aantal dierproeven worden verminderd waarbij muizen worden gebruikt.

 

Het eiwit, genaamd PB1-F2, komt in veel varianten van het griepvirus voor, waaronder de H5N1 vogelgriep variant. Bij hoge concentraties van het eiwit in het griepvirus is het risico op bijkomende infecties, zoals longontsteking, vele malen hoger. Tijdens de Spaanse griep vielen de meeste doden door de gevolgen van longontsteking en niet door het griepvirus zelf. Volgens de wetenschappers kan door het meten van het PB1-F2 niveau in griepvirussen worden bepaald welke varianten het meeste gevaar voor de volksgezondheid kunnen gaan vormen.
 

Het onderzoek kan mogelijk leiden tot de ontwikkeling van medicijnen die het risico verminderen op cholesterol gerelateerde ziektes, zoals aderverkalking of Alzheimer. Het gen, genaamd SIRT1, voorkomt de ophoping van cholesterol. In hun onderzoek op muizen ontdekten de wetenschappers dat lage SIRT1 niveaus zorgen voor de ophoping van cholesterol in cellen die een belangrijke rol spelen bij de immuunafweer. Hoge SIRT1 niveaus zorgen er juist voor dat eiwitten worden aangemaakt die cholesterol uit de cellen en uit het lichaam verwijderen.
 

Deze zogeheten knock-outtechnologie, ontwikkeld eind jaren tachtig, maakt het mogelijk om muizen te gebruiken als proefdiermodellen voor allerlei menselijke ziekten. Hiermee zijn bijvoorbeeld kanker en diabetes tot in detail onderzocht. Ook heeft de vinding geleid tot grote nieuwe inzichten in de ontwikkelingsbiologie.

De laureaten zijn de Amerikaans-Italiaanse onderzoeker Mario Capecchi (70), de Amerikaan Oliver Smithies (82) en de Brit Martin Evans (66). Capecchi en Smithies werkten beiden aan een techniek waarmee een gen op een chromosoom kan worden vervangen. Evans ontwikkelde een techniek om embryonale stamcellen uit een muizenembryo te winnen. De combinatie van deze twee onderzoekslijnen leverde in 1986 een technologie waarmee onderzoekers specifiek elk willekeurig gen van muizen konden veranderen. De eerste publicaties over zulke zogeheten knock-outmuizen verschenen in 1989 in de wetenschappelijke bladen. Sindsdien heeft dit onderzoek een grote vlucht genomen. Gericht onderzoek met knock out muizen heeft bijgedragen aan vermindering van het aantal proefdieren.
 

De nog weinig ontwikkelde mesenchymale stamcellen uit het beenmerg zoeken de tumor op en brengen een genetische verandering aan in de tumorcellen. Deze gaan daarna zwerven en kunnen zich nestelen in de longen of de lever. Daar keren de tumorcellen terug tot hun oorspronkelijke genetische staat en is de uitzaaiing een feit. In de muizenstudie bleek dat proefdieren die mesenchymale stamcellen toegediend kregen, zeven keer meer uitzaaiingen hadden dan muizen die de stamcellen niet kregen. Bij de behandeling van AIDS wordt een medicijn gebruikt dat de activiteit van de mesenchymale stamcellen blokkeert. Dit medicijn is misschien ook bruikbaar om uitzaaiing van borstkanker tegen te gaan. De studie is gepubliceerd in het tijdschrift Nature.   
 

De onderzoekers stelden muizen bloot aan verhoogde concentraties ozon. Het resultaat was dat afweercellen afstierven en bacteriële ontstekingen een kans kregen. Het effect trad niet alleen op in de longen maar in het hele lichaam. De studie onderstreept de noodzaak van een goed milieubeleid om vorming van ozon tegen te gaan.
 

Bijna de helft (45,6 %) van de dierproeven in 2006 is verricht voor wetenschappelijk onderzoek naar bijvoorbeeld de oorzaak en behandeling van ziekten bij de mens, zoals kanker en hart- en vaatziekten. Bijna even groot (44,9%) was het aandeel voor de ontwikkeling, productie of ijking van sera, vaccins, geneesmiddelen en medische of diergeneeskundige producten. Dierproeven zijn ook ingezet om de mogelijke schadelijkheid van stoffen te onderzoeken ( 5,1%), voor onderwijs en training (2,0%) en voor diagnostiek (1,4%). Tweederde van het aantal dierproeven is verricht op muizen en ratten. Ongeveer een derde van het aantal muizen was genetisch gemodificeerd. Deze zijn vooral gebruikt voor onderzoek naar kanker bij de mens.
De inspectie stelt vast dat de welzijnsregels voor dierproeven ook vorig jaar goed zijn nageleefd bij de 81 instellingen die dergelijke proeven mogen doen.
 

Al sinds 1960 doet de nu gepensioneerde Stein onderzoek naar herstel van hersenbeschadigingen. Het was hem opgevallen dat vrouwelijke ratten bij hersenbeschadiging veel beter herstellen dan mannetjes. Na vele studies kwam Stein tot de conclusie dat het hormoon progesteron bijdraagt aan het herstel van beschadigd weefsel. Daarmee zette Stein de bijl aan de wortel van de stelling dat volwassen hersenen onveranderlijk zijn en zich niet kunnen herstellen. Nobelprijs winnaar Santiago Ramón y Cajal had die stelling in 1913 betrokken. Inmiddels heeft een eerste studie bij 100 mensen laten zien dat van de patiënt die oestrogeen kregen slechts 13% overleed als gevolg van hersenletsel terwijl dat bij de controlegroep ruim 30% was. Nu heeft Stein een subsidie van een kwart miljoen Dollar gekregen voor een studie bij 1000 patiënten. Dit meldt de Wall Street Journal.
 

Dit is de uitkomst van een onderzoek, uitgevoerd door wetenschappers van het Tulane National Primate Research Center. T-cellen zorgen voor continue weerstand tegen infecties. Eerder werd aangenomen dat plotselinge daling van deze cellen de laatste stadia van de ziekte AIDS inluidde: ineenstorting van het totale immuunsysteem met de dood als gevolg. Het team van de universiteit in Tulane stelde vast dat bij primaten, geïnfecteerd met simian immunodefiency virus (SIV), na een acute daling van het aantal T-cellen zich geen AIDS openbaarde. Afrikaanse groene apen herstelden bijvoorbeeld na enige tijd, ook toen het aantal T-cellen langere tijd laag bleef. De onderzoekers denken dat apen al duizenden jaren besmet zijn met SIV en dat het immuunsysteem zich daarop heeft aangepast. De mensen heeft die aanpassing nog niet kunnen maken.

De onderzoekers in Tulane stellen voor om te kijken of het immuunsysteem van mensen met een HIV-besmetting beter onder controle kan worden gebracht, zodat de progressie naar AIDS kan worden vertraagd. Bron: Journal of Immunology, September 2007.

 

Wetenschappers van het Britse nationale instituut voor alternatieven voor dierproeven verwachten dat de testen op menselijke celkweken het gebruik van proefdieren met 100.000 kunnen verminderen. Vorig jaar zijn in het Verenigd Koninkrijk 3,1 miljoen dierproeven uitgevoerd, het hoogste aantal in vijftien jaar. In Nederland worden jaarlijks rond 600.000 dierproeven gedaan.
 

Uit het onderzoek, uitgevoerd in ratten, blijkt dat er een samenhang bestaat tussen de hoeveelheid BPRP-eiwit in de alvleesklier en het optreden van een hoge bloedsuikerspiegel. Blootstelling aan stress lijkt van invloed op zowel het BPRP-niveau als op het ontstaan van diabetes. Nader onderzoek moet de link tussen depressie, stress en diabetes verhelderen. Lin ontdekte ook dat de mechanismen verschillend werken bij mannetjes en vrouwtjes ratten. Onderzoek naar depressie werd tot nu toe vooral gedaan bij mannetjes ratten. Lin vindt dat verbreding van het onderzoek naar vrouwtjes ratten geboden is.
 

De gebruikte bacteriën zijn genetisch gemodificeerd. Ze kunnen zich alleen vermenigvuldigen in een zuurstofarme omgeving. Snel groeiende tumoren zijn vaak zuurstofarm omdat de bloedvaatjes het groeitempo niet kunnen bijhouden. In dit zuurstofarme gebied scheiden de bacteriën gifstoffen af die de tumorcellen vernietigen. Volgens de onderzoekers zal de bacterietherapie altijd gecombineerd moeten worden met chemotherapie of bestraling. De resultaten van het onderzoek zijn gepresenteerd op een congres in Edinburgh. De therapie zal nu bij mensen worden getest.
 

In een onderzoek bij muizen hebben Amerikaanse onderzoekers ontdekt dat het gen MLL cruciaal is voor de omzetting van stamcellen in goed werkende bloedcellen. Als het gen is uitgeschakeld raakt de productie van bloedcellen ernstig ontregeld. De ontdekking heeft nieuwe aanknopingspunten voor de behandeling van agressieve vormen van leukemie. De studie is gepubliceerd in Cell Stem Cell.
 

De onderzoekster ontwierp een nieuw type polymeren nanodeeltjes, zogenaamde gestabiliseerde micellen. De eigenschappen en levensduur daarvan zijn volledig te sturen door de bouwstenen te variëren. Deze nanodeeltjes bleken zich in tumordragende muizen zeer goed in de tumor te verzamelen (6% van de geïnjecteerde hoeveelheid). Door een geneesmiddel te 'verpakken' in deze minuscule nanodeeltjes kan het geneesmiddel getransporteerd worden naar de aangetaste weefsels. De onderzoekster promoveert op 17 september in Utrecht.
 

Er zijn tientallen bedrijven actief in de markt voor proefdiervrije testen. De meeste ontwikkelen testen op basis van gekweekte menselijke huid- en levercellen. Andere houden zich bezig met de ontwikkeling van computermodellen. De belangrijkste toepassing is het testen van stoffen op giftigheid. Cosmeticaproducenten Proctor & Gamble en L'Oreal zeggen in de afgelopen 20 jaar meer dan een miljard Dollar in de ontwikkeling alternatieven te hebben gestoken. Volgens de New York Times zijn economische overwegingen de belangrijkste motor achter de ontwikkeling van proefdiervrije alternatieven. Dierproeven zijn kostbaar en hebben beperkingen. Volgens deskundigen uit de farmaceutische industrie blijkt 25% van de nieuwe geneesmiddelen bij mensen bijwerkingen te geven die in dierproeven niet zijn vastgesteld. Vaak betekent dit dat een middel van de markt moet worden genomen en dat is een enorme verliespost. Volgens David B Warheid van Dupont is het terecht dat overheden hoge eisen stellen aan de betrouwbaarheid van proefdiervrije testmethoden. Ook die hebben beperkingen. Zo liet een proef met nanodeeltjes van koolstof in de reageerbuis een alarmerend beeld zien van afstervende cellen. Toen ratten de nanodeeltjes inademden bleek het afweersysteem ze probleemloos uit de longcellen te verwijderen. Alan M. Goldberg, hoogleraar toxicologie en sinds 1981 hoofd van het Centrum voor Alternatieven van de John Hopkins Universiteit, noemt de ontwikkeling van proefdiervrije testen een van de meest complexe wetenschappelijke vragen. "Onze grootste teleurstelling is, dat niets sneller gaat dan we hadden verwacht."
 

Huid en kraakbeen kunnen al enige tijd gekweekt worden. Met spieren lukte dat nog niet omdat spierweefsel complex is opgebouwd. De onderzoekers gebruikten een microprint techniek om met eiwit fibronectine een patroon aan te brengen op een kunststof film. De hartcellen hechten zich aan het eiwitpatroon en vorm zo dunnen laagjes spierweefsel die weer aan elkaar kunnen groeien. Het doel van de onderzoekers is uiteindelijk ‘pleisters’ van spierweefsel te kweken die kunnen worden gebruikt om, bijvoorbeeld, een beschadigde hartspier te repareren. De studie is gepubliceerd in het tijdschrift Science.
 

Een veel toegepast geneesmiddel bij reuma is infliximab, dat de stof blokkeert die de ontsteking van de gewrichten veroorzaakt. Deze stof is bekend als de tumor necrose factor (TNF). De Amsterdamse onderzoekers gebruikten een gemodificeerd virus waarin een gen is ingebracht dat de receptor voor TNF blokkeert. Als het virus bij ratten wordt ingespoten in het ontstoken gewricht neemt de zwelling af en verdwijnt de ontsteking. De studie is gepubliceerd in Annals of the Rheumatic Diseases.
 

Onderzoeker aan de Universiteit van Michigan hebben de effectiviteit van het vaccin aangetoond. Zelf bij een besmetting met de miltvuurbacterie in een duizend maal hogere dosis dan normaliter dodelijk is, overleefden de proefdieren. Miltvuur, ook bekend als Antrax, is een potentieel biologisch wapen. Het voordeel van de neusspray is de gemakkelijkere toediening en het feit dat het vaccin niet gekoeld hoeft te worden.
 

Wetenschappers van het nationale kankeronderzoekscentrum in de Verenigde Staten hebben verschillende proteaseremmers getest op werkzaamheid tegen bepaalde vormen van kanker, waaronder longkanker. De tests zijn uitgevoerd op cellijnen en bij muizen. Van de zes geteste geneesmiddelen bleken er drie effectief tegen kanker. Het middel Viracept bleek het meest werkzaam. Het remt de groei van borstkankercellen die op geen ander geneesmiddel reageren. Omdat de proteaseremmers al zijn toegelaten op de markt, kan meteen met klinisch onderzoek bij kankerpatiënten worden begonnen. Het onderzoek is gepubliceerd in Clinical Cancer Research.
 

Het middel Fingolimod (FTY720) zorgt ervoor dat bepaalde ontstekingscellen, T cellen, niet in de bloedsomloop terecht kunnen komen. Het middel is al in een vergaand stadium van klinisch onderzoek voor patiënten met multiple sclerose en lijkt zeer effectief. Aan lopende studies doet ook het MS centrum van de Vrije Universiteit mee. Onderzoekers aan de Ohio State University testen het geneesmiddel nu voor andere toepassingen zoals het voorkomen van afstotingsreacties na transplantatie en de behandeling van leukemie. Bij muizen blijkt Fingolimod het ontstaan van leukemie te voorkomen en menselijke leukemiecellen te doden. Het onderzoek is gepubliceerd in The Journal of Clinical Investigation.
 

In levende cellen is het eiwit procaspase-3 aanwezig. Als het wordt geactiveerd verandert het in caspase-3 en zet de cel aan af te sterven. Bij kankercellen is dit proces verstoord. De onderzoekers hebben meer dan 20.000 stoffen getest en er uiteindelijk een gevonden die procaspase-3 direct activeert. Hoe hoger de concentratie van dit eiwit in de cel, hoe lager de dosering van het geneesmiddel kan zijn. Dit biedt de mogelijkheid van kankertherapie op maat. Het onderzoek is gepubliceerd in Nature Chemical Biology.
 

In het tijdschrift Immunity publiceren onderzoekers van het Rochester Medical Center in New York een studie naar de oorzaken van de fatale longontsteking. De bacterie is eerst onderzocht in laboratoriumschaaltjes en daarna bij muizen. De onderzoekers ontdekten dat de bacterie een giftige stof afgeeft die bloedingen veroorzaakt. Deze bloedingen zijn binnen 72 uur dodelijk. Bestrijding van de bacterie met antibiotica vergroot het probleem omdat uit dode bacteriën nog meer gif vrijkomt. 'Plasminogen activator inhibitor 1' ofwel PAI-1 maakt het gif onschadelijk en stopt de bloedingen. De stof kan met een spray in de longen worden gebracht. De onderzoekers willen een spuitbus ontwikkelen waarmee de stof in de omgeving van de patiënt wordt gebracht zodat deze gewoon kan worden ingeademd.
 

Ongeveer 5 % van de mannen en 11% van de vrouwen is allergisch voor stoffen die in contact komen met de huid. Het aantal stoffen dat een contactallergie kan veroorzaken is heel groot. De meest voorkomende allergenen zijn nikkel, chroom, cement, leer; geurstoffen en conserveermiddelen. Contactallergie veroorzaakt eczeem, een ontsteking van de huid, en blijft vaak levenslang. THC, de actieve stof in cannabis, remt de gevoeligheid voor allergenen in sterke mate. De studie is gepubliceerd in het tijdschrift Science.
 

Memantine is sinds 1983 internationaal op de markt. Artsen schrijven het voor bij matige of ernstige dementie. De Amerikaanse onderzoekers vonden dat muizen met het syndroom bijna net zo goed leren als gezonde muizen, als ze kort voor het leermoment memantine krijgen. Bij de proef ervoeren muizen een lichte elektrische schok als ze een bepaalde kamer binnen hun verblijf ingingen. Gezonde muizen en muizen die memantine toegediend hadden gekregen hadden meteen door wat er gebeurden en meden de kamer. Onbehandelde muizen bleken niets van hun ervaring geleerd te hebben. De resultaten van de studie zijn gepubliceerd in Neuropsychopharmacology, een uitgave van Nature. Omdat memantine al is toegelaten denken de onderzoekers snel een studie bij patiënten te kunnen gaan doen.
 

De ratten leerden de smaak van de zoetstof sacharine te associëren met lichamelijke malaise. De proefdieren meden daarom alles wat naar sacharine smaakte. Nadat met behulp van een enzymremmer het eiwit PKMzeta in de hersenen was geblokkeerd bleken de ratten te zijn vergeten wat ze hadden geleerd. Daarmee is aangetoond dat het langetermijngeheugen valt te beïnvloeden. Het onderzoek is gepubliceerd in Science.
 

Bij ongeveer de helft van alle vormen van menselijke kanker ontbreekt in de tumorcellen het gen p53 dat de stofwisseling regelt. Toediening van metformine dwingt de kankercellen hun stofwisseling anders te organiseren en vertraagt daardoor hun groei met 50%. In het onderzoek is gebruik gemaakt van muizen waarbij menselijke darmkankercellen waren ingebracht. De studie is gepubliceerd in het tijdschrift Cancer Research.

Metformine is al sinds 1959 internationaal op de markt voor de behandeling van ouderdomsdiabetes. Metformine vermindert de hoeveelheid glucose in het bloed en remt de eetlust. Uit medische statistieken was al bekend dat diabetespatiënten die metformine slikken minder vaak kanker krijgen dan patiënten die het middel niet gebruiken.

Omdat metformine al lang als geneesmiddel wordt gebruikt is veel bekend over de werking en de bijwerkingen. De onderzoekers verwachten daarom snel te kunnen overstappen op onderzoek bij mensen naar de effectiviteit van metformine bij vormen van kanker waarbij het gen p53 ontbreekt.
 

De lever breekt geneesmiddelen af. Onderzoek naar de effecten van geneesmiddelen op de lever is daarom belangrijk. Dierproeven zijn voor dergelijk onderzoek weinig geschikt omdat de afbraakprocessen van soort tot soort verschillen. Veel onderzoek gebeurt nu met levercellen van overleden mensen. Ook dat heeft beperkingen omdat de levercellen vaak zijn aangetast. De door muizen geproduceerde menselijke levercellen komen binnenkort op de markt.
 

Glaucoom ontwikkelt zich doorgaans op jongere leeftijd dan de ziekte van Alzheimer. Een verminderd gezichtsvermogen kan dus een vroeg signaal zijn voor naderende dementie. Tijdig onderkenning maakt het mogelijk de ontwikkeling van dementie af te remmen met geneesmiddelen. De volgende stap in het onderzoek is na te gaan of geneesmiddelen die nu worden ingezet bij beginnende dementie ook effectief zijn in het tegengaan van glaucoom. De studie is gepubliceerd in Proceedings of the National Academy of Sciences.
 

Het binnenoor registreert de beweging van het hoofd en zorgt voor evenwicht. De evenwichtsfunctie kan beschadigd raken door een aangeboren afwijking, bepaalde antibiotica, bestraling of hoofdletsel. Onderzoekers van het John Hopkins ziekenhuis tonen in het tijdschrift Transactions on Biomedical Engineering aan dat het mogelijk is het complexe driedimensionale evenwichtssysteem elektronisch na te bootsen. Chinchilla's met een verstoord evenwicht gingen weer normaal lopen. De prothese moet verder worden verkleind zodat hij uiteindelijk in het oor geïmplanteerd kan worden. Proeven bij mensen worden binnen enkele jaren gestart.
 

Deze cellen genaamd "Muller glial cellen", die de onderzoekers hebben ontdekt in de ogen van zebravissen, kunnen beschadigd netvlies van mensen herstellen. Schade aan het netvlies is in de meeste gevallen de oorzaak van blindheid. Onderzoekers hopen dat de resultaten van dit onderzoek zullen leiden tot behandeling binnen vijf a tien jaar.
 

Uit onderzoek op muizen komt naar voren dat 90 procent spontaan tumoren ontwikkelt als één exemplaar van dit gen verminderd werkt. Bij onderzoek op menselijke borstcellen die zijn aangetast door borstkanker, komt naar voren dat het gen geheel is uitgeschakeld of dusdanig gemuteerd is. Verder onderzoek moet uitwijzen of tekort aan het gen FOXP3 genetisch is bepaald.
 

Bestaande medicijnen kunnen de ontwikkeling van de ziekte vertragen, ze kunnen echter niet de reeds aangerichte beschadiging van de hersenen herstellen. De onderzoekers aan de St. Andrews Universiteit hebben aangetoond, dat het nieuwe medicijn het afsterven van de hersencellen tegengaat. Daarnaast verbeterd het medicijn het geheugen en de leercapaciteiten en reeds aangetaste hersencellen worden hersteld.
 

In de studie kregen ratten groeihormooninjecties rechtstreeks in de hersenen. Binnen zeven dagen waren de ratten helemaal hersteld. Dr. Arjan Scheepens van de Universiteit van Auckland geeft aan dat dit onderzoek op de lange termijn bij mensen gedaan kan worden.

Bij de ratten die zes weken lang groeihormonen kregen toegediend waren de motorische functies heel snel na de beroerte verbeterd. Dit onderzoek zou ook bij patiënten kunnen worden gedaan, groeihormonen worden immers al veilig door mensen gebruikt. (bron: ABC News)

 

Longtransplantaties worden al zo'n twintig jaar uitgevoerd. Na vijf jaar is minder dan de helft van de patiënten nog in leven. Bij transplantatie van andere organen is de overlevingskans veel groter. De onderzoekers vermoeden dat de oorzaak van het relatief slechte vooruitzicht na longtransplantatie ligt in de voortdurende blootstelling van de luchtwegen aan bacteriën en virussen. Ze hopen via de muis een middel te ontwikkelen dat afstoting van nieuwe longen effectief tegengaat.
 

De onderzoekers van de universiteit van Utah brachten het middel doxorubicine met behulp van kleine 'zeepbelletjes'in de bloedbaan. De belletjes kunnen niet door de wand van normale bloedvaten maar wel door die van bloedvaten in de tumor. Daar verzamelen ze zich en vormen een grotere bel die met behulp van ultrageluid zichtbaar kan worden gemaakt en stuk gemaakt. Het geneesmiddel bevindt zich dan in de tumor en brengt geen schade toe aan gezond weefsel. Het onderzoek is gedaan bij muizen met borstkanker. Volgens de onderzoekers is de techniek over drie jaar gereed voor toepassing bij mensen. Dit bericht Reuters.
 

In Nederland worden slechts weinig proeven met apen gedaan. In 2005 waren dat er 754. Veruit de meeste apen komen uit eigen fokprogramma's. Als een laboratorium apen wil importeren, moet dat via een erkende fokker in het buitenland. Bovendien is een Cites-vergunning vereist. Cites staat voor Convention on International Trade of Endangered Species from the wild fauna. De Rijksdienst voor de keuring van vee en vlees (RVV) houdt hier toezicht op.

Met gesmokkelde apen zou in een laboratorium niets te doen zijn, want van elk dier in een laboratorium moet de gedocumenteerde herkomst zijn vastgelegd. Hierop houdt de Voedsel en Waren Autoriteit (VWA) toezicht. Onderzoek met dieren van onbekende herkomst zou nooit geaccepteerd worden door de autoriteiten die beslissen over de toelating van geneesmiddelen of vaccins.

Het binnenhalen van gesmokkelde apen is dus niet alleen vrijwel onmogelijk en is ook onzinnig omdat met dergelijke dieren geen onderzoek is te doen.
 

Het nieuws is door het EU-agentschap EFSA voor veilige voeding deze week gemeld aan de Europese Commissie. Vanwege de ontdekking weigert de EFSA om een nieuwe maximumlimiet voor de kleurstof voor te stellen. Dit besluit is de eerste in een reeks herzieningen van stoffen die aan voedsel worden toegevoegd. Sommige toevoegingen zijn tientallen jaren geleden toegelaten en sindsdien is nieuw wetenschappelijk onderzoek verricht. Dit bericht het ANP.
 

De ziekte van Creutzfeld Jacob is vooral bekend als de menselijke variant van de gevreesde gekke koeienziekte. Schadelijke eiwitten (prionen) tasten de hersenen aan. Patiënten overlijden doorgaans binnen een jaar. De ziekte is nog onbehandelbaar. De definitieve diagnose kon tot nu toe pas worden gesteld door onderzoek van de hersenen na het overlijden van de patiënt. De onderzoekers hebben nu een methode ontwikkeld om het aantal prionen in een stukje hersenweefsel snel te laten toenemen. Het hersenweefsel wordt 'gevoed' met bloedcellen en daarna blootgesteld aan geluidsgolven, waardoor de prionen in stukjes worden gebroken. De stukjes groeien snel uit tot volledige prionen die dan met een test zijn op te sporen. De onderzoekers kijken nu of hetzelfde resultaat is te behalen met stukjes spierweefsel of met een bloedmonster. Het onderzoek is gepubliceerd in de Journal of Pathology. Goede diagnostiek is op dit moment vooral van belang om de ziekte van Creutzfeld Jacob te kunnen uitsluiten
 

De longziekte SARS maakte in de jaren 2002 tot 2004 ruim 800 slachtoffers, vooral in Azië. In het bloed van mensen die de ziekte overleefden zijn antilichamen gevonden die ook effectief blijken tegen varianten van het virus. De onderzoekers uit de USA, Zwitserland en Australië toonden de effectiviteit aan in onderzoek met muizen die besmet werden met SARS. De resultaten zijn gepubliceerd in de Proceedings of the National Academy of Sciences.
 

Teams van de universiteiten van Oxford en Cambridge publiceren in Nature de resultaten van hun onderzoek naar stamcellen van muizen en ratten. Beide teams komen tot gelijke resultaten: muizen en ratten hebben stamcellen die sterk lijken op die van mensen. Dit maakt het mogelijk verder onderzoek te doen met gentherapie op muizen of ratten die via genetische modificatie een menselijke ziekte ontwikkelen. Onderzoekers zijn niet langer afhankelijk van menselijke stamcellen uit bevruchte eicellen die overblijven bij IVF-behandelingen. De verwachting is dat de Britse ontdekking de ontwikkeling van gentherapieën met vele jaren zal versnellen.
 

Onderzoekers aan de universiteit van Pennsylvania pasten gentherapie toe op honden met een afwijking in het gen RPE65 dat bij mensen de ziekte Amaurosis congenita van Leber veroorzaakt. Bij deze ziekte zijn de onderdelen van het oog om contrast en kleuren te zien onderontwikkeld of afwezig. Daardoor zijn deze kinderen vanaf de geboorte meestal slechtziend of blind. De Amerikaanse onderzoekers toonden aan dat gentherapie zowel de functie van het oog als de functie van het visuele centrum in de hersenen kan herstellen. De studie is gepubliceerd in PLoS Medicine.
 

Onderzoekers aan de universiteit van Bath (UK) hebben de stof gevonden. Amphinase heeft de unieke eigenschap zich alleen te hechten aan het suikerachtige oppervlak van tumorcellen. Daarna dringt het de cellen binnen en vernietigt ze. Volgens de onderzoekers brengt de stof geen schade toe aan gezonde cellen. Naar verwachting zal amphinase worden toegediend via een injectie op de plaats van de tumor. De vinding is gepubliceerd in The Journal of Molecular Biology.

Een ander enzym uit het ei van de luipaardkikker, ranpirnase verkeert in het laatste stadium van klinisch onderzoek. Het wordt ingezet bij de behandeling van longkanker veroorzaakt door asbest. In een recente studie bleek het medicijn bij 41 van de 81 deelnemende patiënten de tumorgroei tot stilstand te brengen. De overlevingstijd werd verlengd tot gemiddeld 18,5 maanden, een verbetering van 6-8 maanden in vergelijking met de overlevingtijd die normaal staat voor een mesothelioma patiënt. Dit resultaat was nog opmerkelijker omdat een derde van de patiënten helemaal niet had gereageerd op eerdere chemobehandeling. Het medicijn geeft geen bijwerkingen.
 

De ziekte van Huntington tast bepaalde delen van de hersenen aan. De eerste symptomen openbaren zich meestal tussen het 35e en 45e levensjaar. Zij uiten zich in onwillekeurige bewegingen die langzaam verergeren, verstandelijke achteruitgang en een verscheidenheid van psychische symptomen. De ziekte leidt gemiddeld na zestien jaar tot de dood van de patiënt, meestal door bijkomende oorzaken zoals longontsteking.

Jacobsen heeft het gen dat de ziekte veroorzaakt kunnen inbrengen in bevruchte eicellen van schapen. Van de lammeren die werden geboren bleken er zes het gen te hebben. Met twee ervan wordt nu een grotere kudde proefdieren gefokt. Jabobsen koos voor het schaap omdat de structuur van de hersenen veel lijkt op die van mensen en omdat schapen relatief lang leven. Het onderzoek zal zich toespitsen op de giftige chemische processen die zich afspelen in de hersenen voordat de symptomen van Huntington zich openbaren. In een later stadium zouden op de schapen nieuwe geneesmiddelen kunnen worden getest. De ziekte van Huntington treft 1 op de 10.000 mensen.

 

De onderzoekers van de Pittsburgh School of Medicine, sproeiden stamcellen op biologisch afbreekbare slangetjes met een doorsnee van 1,2 millimeter. Na een week werd het slangetjes geïmplanteerd bij ratten. Na enkele maanden was het slangetje afgebroken en hadden de stamcellen een nieuw, lichaamseigen, bloedvat gevormd. De techniek wordt nu getest op varkens. De onderzoekers hopen een alternatief te vinden voor de bypass operaties waarbij nu een ader uit het been wordt overgezet naar het hart. Het laten groeien van nieuwe bloedvaten zou de operatie in het been overbodig maken. Bovendien lijkt de techniek minder risico te geven op de vorming van gevaarlijke bloedproppen. De resultaten zijn bekend gemaakt op een congres in Toronto. Dit meldt het persbureau Reuters.
 

Nederlandse activisten zouden een coördinerende taak hebben bij acties in heel Europa gericht tegen Huntingdon Life Sciences. Gedoeld wordt op demonstraties en bezoeken aan de woningen van mensen die enige relatie hebben met HLS, zoals bestuurders van Euronext en het effectenhuis Van der Moolen. De AIVD noemt Nederland de springplank naar Europa voor radicale dierenrechtenactivisten. Een mogelijke oorzaak van de verschuiving vanuit het Verenigd Koninkrijk naar Nederland is de strenge wetgeving op grond waarvan onlangs ruim 30 activisten zijn aangehouden. Het AIVD rapport is als Pdf beschikbaar onder de button actueel/downloads.
 

Onderzoekers van de Universiteit van Aberdeen ontdekten dat de antilichamen in het bloed van haaien behoren tot de kleinste en meest krachtige in het dierenrijk. Haaien zijn al vele miljoenen jaren op aarde en hebben in de lange tijd een potent afweersysteem ontwikkeld.

De universiteit ontwikkelt nu een 'bibliotheek' antilichamen die gevonden worden in het bloed van levende haaien. Haptogen heeft de technologie ontwikkeld om deze database snel te scannen op antilichamen die mogelijk te gebruiken zijn voor het maken van een therapie voor mensen. De meeste aandacht gaat uit naar organen die nu moeilijk gericht zijn te bereiken zoals de hersenen. Nieuwe geneesmiddelen zouden daar kanker en infecties kunnen bestrijden.
 

Het onderzoek is gedaan op verzoek van de Amerikaanse overheidsorganisatie die zich bezig houdt met de bescherming van het milieu. De Research Council is van mening dat moderne laboratoriumtechnieken het mogelijk maken grote aantallen chemische stoffen in verschillende concentraties snel en betrouwbaar te testen op giftigheid. Acceptatie van deze testmethoden kan wereldwijd leiden tot afname van dierproeven, in eerste instantie voor chemicaliën, landbouwbestrijdingsmiddelen in het bijzonder. Er is echter nog veel onderzoek nodig om de testen gevalideerd te krijgen. De Research Council adviseert het parlement van de USA over wetenschappelijke zaken. De studie is gepubliceerd door de National Academy of Science.
 

Isradipine behoort tot de groep calciumblokkers en is in Nederland sinds 1990 op de markt. Amerikaanse onderzoekers ontdekten bij muizen dat de hersencellen van jonge dieren vooral sodiumkanalen gebruiken om signalen door te geven. Oudere muizen gebruiken calciumkanalen. Calcium hoopt zich op in de cellen en laat ze uiteinde doodgaan waardoor en te weinig dopamine vrijkomt om lichaamsbewegingen te kunnen beheersen. Parkinson patiënten slikken nu vaak een geneesmiddel dat dopamine in het lichaam brengt. Dat middel werkt echter steeds minder naarmate het langer wordt gebruikt.

Muizen die een hoge dosering isradipine kregen toegediend bleken terug te schakelen naar de sodiumkanalen en bleven normaal functioneren. Uit epidemiologisch onderzoek bij mensen was al eerder komen vast te staan dat gebruik van calciumblokkers het risico op Parkinson met 30% tot 50% verlaagt. Nader onderzoek moet uitwijzen of mensen een hoge dosering isradipine (10 keer de dosering tegen hoge bloeddruk) kunnen verdragen en of de hersencellen bij beginnende Parkinson zich herstellen. Het onderzoek is gepubliceerd door New Scientist.
 

Stamcellen zijn 'blanco' cellen die zich kunnen ontwikkelen tot elk type cel. Dus een huidcel, een bloedcel, een zenuwcel of een levercel. Van muizen was bekend dat vier genen een proces in gang kunnen zetten waarbij de stamcel zich ontwikkelt tot een specifieke cel. Diezelfde genen kunnen een specifieke cel ook opdracht geven terug te keren naar zijn oorspronkelijke staat van stamcel. Met behulp van een gemodificeerd virus kunnen de onderzoeken de genen nu 'aan' en 'uit' zetten en zo onbeperkt stamcellen kweken.

Menselijke stamcellen worden tot nu toe gewonnen uit embryo's van vijf dagen oud die overbodig zijn bij IVF-klinieken. Tegen het gebruik van deze embryo's bestaan morele bezwaren terwijl ook het verkrijgen van gezonde eicellen een zeker risico heeft. Als de techniek die nu bij muizencellen blijkt te werken ook bij mensen werkt, dan kan van huidcellen van een patiënt lichaamseigen weefsel worden gemaakt dat een orgaan kan versterken of beschadigd weefsel vervangen.

De studies zijn vandaag gepubliceerd in Nature.
 

Lassa koorts wordt vaak veroorzaakt door het drinken van water dat besmet is door urine of uitwerpselen van ratten die het virus bij zich hebben. De ziekte kan mild verlopen maar ook dodelijk zijn. Veel voorkomende gevolgen zijn doofheid en leverbeschadiging. Onderzoekers aan de Southwest Foundation for Biomedical Research hebben in een maximaal beveiligd laboratorium ontdekt dat het aapje – niet groter dan een hamster – op dezelfde manier op het virus reageert als mensen. De ziekteverschijnselen zijn vergelijkbaar en ook de reactie van het afweersysteem. Het ontbreken van een geschikt diermodel heeft tot nu toe de ontwikkeling van een vaccin in de weg gestaan. Een vaccin is mede van belang omdat besmetting met Lassa koorts vrij gemakkelijk als biologisch wapen kan worden ingezet. Het onderzoek is gepubliceerd in de Journal of Virology.
 

Chronische pijn door beschadigde zenuwen kan ontstaan na een ongeval of ten gevolge van suikerziekte of kanker. Deze pijn is moeilijk te bestrijden. Onderzoekers aan de Universiteit van Pittsburgh brachten met behulp van een genetisch gemodificeerd herpesvirus bij ratten het gen in van de glycinereceptor die vooral te vinden is aan het oppervlak van zenuwcellen in het ruggemerg en de hersenen. Toediening van het gen bleek de pijn tegen te gaan die ratten voelen na een injectie met formaline. Het onderzoek is gepresenteerd tijdens een congres over gentherapie die van 30 mei tot 3 juni is gehouden in Seattle.
 

Vier Vietnamese slachtoffers van de gevaarlijke vogelgroep stonden na hun genezing in Ho Chi Minh Stad bloed af. In Zwitserland wisten wetenschappers uit het bloed de cellen te verkrijgen die antistoffen maken. Het bleek mogelijk de cellen op te kweken en antilichamen te laten produceren. Na zuivering zijn de antilichamen getransporteerd naar de Verenigde Staten waar ze op muizen die besmet waren met het H5N1-virus zijn getest. Ze bleken effectief, zowel bij toediening voor besmetting als bij toediening na besmetting. Het onderzoek is gepubliceerd in PLoS Medicine.
 

Voor mentale achterstand door het fragiele-X-syndroom bestaat een muismodel, want die wordt veroorzaakt door een verandering in een enkel gen, het fmr1-gen. Het uitschakelen ervan levert muizen met fragiele-X en hun brein vertoont de typische afwijkingen die ook bij mensen voorkomen.

De Amsterdamse onderzoeker boden de muizen een rijke omgeving. In plaats van alleen een  bak met zaagsel, een flesje water en wat voerbrokjes, hebben zij de beschikking over speelgoed, zoals een molentje en kokertjes om doorheen te kruipen. Een paar keer per week mogen ze naar een 'muizenparadijs', waar nog meer speeltjes zijn en veel valt te ontdekken.

Microscopisch onderzoek van de hersenen wijst uit dat aan aanbieden van prikkels de slechte verbinding tussen de hersencellen verbetert. Het onderzoek toont aan dat het fragiele X-syndroom niet totaal onomkeerbaar is. Wat bij muizen is gevonden zou in principe ook bij mensen moeten gelden. De studie is gepubliceerd in het tijdschrift Neuron.

 

De studie is een gezamenlijk project van universiteiten in Schotland, Japan en de Verenigde Staten. De schapen zijn voor het onderzoek drachtig gemaakt door implantatie van een eicel die was bevrucht met het zaad van dezelfde ram. Ooien die optimaal gevoerd werden vertoonden een normale dracht. Bij ooien die juist genoeg kregen om op gewicht te blijven trad een strijd op om voedingsstoffen tussen het moederdier en de foetus. Sommige moederdieren verloren hun reserves aan vet en spiermassa, bij andere leidde gebrek aan voedingsstoffen tot een vertraagde groei van de foetus. Het achterblijven van de ontwikkeling van de placenta en de foetus werd niet meer goedgemaakt als de ooien later in de dracht wel ruim voer kregen. De onderzoekers concluderen dat het van groot belang is zwangere jonge meisjes goed te adviseren over hun voeding en de ontwikkeling van de foetus nauwgezet te volgen. De onderzoeken verschijnen in het augustusnummer van het tijdschrift Biology of Reproduction.
 

'Echte' kleurenblindheid wordt achromatopsia genoemd. Slechts 1 op de 33.000 mensen heeft last van deze kwaal, die wordt veroorzaakt door een ernstige verstoring in de verhouding tussen het aantal staafjes (waarmee helderheid wordt waargenomen) en het aantal kegeltjes (waarmee kleur wordt waargenomen). Mensen met achromatopsia zijn niet alleen totaal kleurenblind en bovendien slechtziend, maar kunnen ook bijzonder slecht tegen veel licht. Zij dragen dan ook vaak getinte lenzen of een donkere bril. De Amerikaanse onderzoekers herstelden de functie kegeltjes door het inbrengen van het gen dat de kegeltjes aanstuurt. Het gen is gekoppeld aan een onschadelijk virus en wordt via een injectie toegediend. De studie wordt gepubliceerd in Nature Magazine.
 

De ontrafeling van het genoom (alle 16.000 genen) biedt nieuwe mogelijkheden voor het ontwikkelen van bestrijdingsmiddelen of vaccins en voor het creëren van gemodificeerde muskieten die de virussen niet meer over kunnen brengen. Voor gele koorts bestaat een vaccin, maar dat wordt steeds minder effectief omdat de muskieten resistentie opbouwen. Voor dengue bestaat geen vaccin. Van de circa 3500 soorten muskieten is nu het genoom bekend van de twee gevaarlijkste: de verspreiders van malaria, gele koorts en dengue.
 

Herceptine is een geneesmiddel dat het eigen afweersysteem van de patiënte activeert. Volgens de onderzoekers van de Mc Gill universiteit is het enzym PTP1B de aanjager van de kwaadaardige celdeling. Het remmen van dit enzym in combinatie met het versterken van de eigen afweer, levert bij muizen goede resultaten op: de ontwikkeling van de borsttumor vertraagt en ook blijven uitzaaiingen langer weg. De 'dubbelstrategie' is wellicht ook bij andere vormen van kanker toepasbaar. Er is nog veel klinisch onderzoek nodig om de effectiviteit van de combinatietherapie te kunnen bepalen. De resultaten zijn gepubliceerd in het tijdschrift Nature Genetics.
 

Smit gaat in op het waarom en hoe van dierproeven en op de resultaten die ermee zijn bereikt, zowel voor de gezondheidszorg voor mensen als de diergeneeskunde. Moderator is freelance wetenschapsjournalist Maarten Evenblij. De avond is gratis toegankelijk. Reserveren is gewenst. Dat kan op http://www.rodehoed.nl/

 

Na toediening van het vaccin verdween het virus bij de apen. Wereldwijd zijn naar schatting 170 miljoen mensen besmet met Hepatitis C. De overdracht vindt, net als bij HIV, plaats via seksueel contact of gebruik van vuile naalden. In het verleden raakten mensen ook door een bloedtransfusie soms besmet. De besmetting blijft vaak lang 'rustig' maar kan daarna de lever ernstig beschadigen. Het experimentele vaccin bevat kleine deeltjes van het virus, een principe dat ook is toegepast bij het vaccin tegen het humane papillomavirus, de vermoedelijke veroorzaker van baarmoederhalskanker. De eerste testen bij mensen worden volgend jaar verwacht. De vinding is gepubliceerd in de Proceedings of the National Academy of Sciences.
 

De politie weigerde details te geven over de criminele activiteiten van de verdachten en welke doelwitten ze mogelijk op het oog hadden. Het Britse SkyNews meldde dat ze het mogelijk hadden voorzien op Huntingdon Life Sciences, een grote Britse onderneming die medicijnen en andere producten uittest op dieren. Woordvoerder Max Rood van het Nederlandse Recht voor Dieren heeft dit bevestigd.

Huiszoekingen werden gedaan in tal van plaatsen, onder meer in Londen, Sussex, Kent en Yorkshire. Bij de Britse actie, waaraan twee jaar onderzoek vooraf ging, waren in totaal zevenhonderd agenten en ondersteunende medewerkers betrokken.
 

Voor onderzoek naar de risico's van het gebruiken van geneesmiddelen tijdens de zwangerschap zijn momenteel veel proefdieren nodig. Dit komt omdat bij dit onderzoek zowel de moederdieren als hun nakomelingen zijn betrokken. De twee alternatieve methoden, zoals door Aldert Piersma ontwikkeld, kunnen leiden tot een reductie in proefdiergebruik van enkele tientallen procenten.

Een van de alternatieven is een methode waarbij een embryo van een rat in twee dagen zover wordt opgekweekt dat bepaalde lichaamsdelen zoals het hart, zijn te onderscheiden. In deze kweek kan dan bekeken worden welk effect de mogelijk schadelijke stoffen hebben op de ontwikkeling van het embryo. Het tweede alternatief is de mogelijkheid om embryonale stamcellen te laten uitgroeien tot gespecialiseerde cellen en daarop de mogelijk schadelijke stoffen te testen.

 

In het tijdschrift Diabetologia melden onderzoekers dat bij laboratoriumratten in Zweden en de Verenigde Staten het Ljungan virus is gevonden. Van dit in 1999 ontdekte virus is bekend dat het zich bij knaagdieren vooral nestelt in de alvleesklier en daar de cellen uitschakelt die insuline produceren. Omdat er ook besmette ratten zijn die geen suikerziekte ontwikkelen, is het waarschijnlijk dat er ook sprake moet zijn van erfelijke aanleg. De Zweedse onderzoekers gaan nu na of toediening van antivirale geneesmiddelen het ontstaan van suikerziekte kan voorkomen.
 

Professor Roger Smith van het Koninklijk Veterinair College in Londen heeft inmiddels 500 renpaarden behandeld. De stamcellen komen uit het beenmerg van het paard en worden in het laboratorium gezuiverd en vermenigvuldigd. Daarna worden ze geïnjecteerd in het geblesseerde been. De paarden blijken dankzij de stamcelinjectie snel en volledig van hun peesblessure te herstellen. Het bedrijf VetCell dat de techniek heeft ontwikkeld, wil nu de stap maken naar toepassing van de stamceltherapie bij mensen. Als eerste wordt gekeken naar de mogelijkheden bij de behandeling van sportblessures, zoals de tennisarm en achillespeesblessures. Het gebruik van 'volwassen' stamcellen uit het eigen beenmerg is minder omstreden dan het gebruik van embryonale stamcellen.
 

Duchenne spierdystrofie is een ernstige erfelijke spierziekte die de spieren aantast en verzwakt. De eerste verschijnselen zijn dikwijls al zichtbaar voor het tweede levensjaar. Op den duur kunnen de aangetaste spieren niet meer gebruikt worden. Duchenne spierdystrofie treft nagenoeg altijd jongens. In Nederland komt Duchenne spierdystrofie bij één op de vierduizend pasgeboren jongens voor.

Een fout in het dystrofine-gen op het X-chromosoom veroorzaakt een tekort van het eiwit dystrofine in de spiercelwand. Dit eiwit geeft de spieren veerkracht en stevigheid. Zonder dystrofine beschadigen de spiercellen en sterven ze op den duur af. Het geneesmiddel PTC124, overschrijft als het ware de fout in het dystrofine-gen zodat de productie van dystrofine weer op gang komt en de spierschade wordt hersteld. Het principe van de therapie lijkt ook toepasbaar voor andere ziekten die veroorzaakt worden door een genetisch defect. De resultaten zijn gepubliceerd op de website van Nature.
 

Onderzoekers van het Karmanos Kanker Instituut ontdekten dat het geneesmiddel zich bindt aan het koper in de tumor. De kankercellen sterven daardoor af. Het onderzoek is gedaan bij muizen met menselijke prostaatkanker. Veel typen tumoren hebben een verhoogd kopergehalte. Omdat clioquinol al langer bestaat en gebruikt wordt verwachten de onderzoekers het middel snel bij mensen te kunnen onderzoeken op effectiviteit bij de behandeling van bepaalde soorten kanker. De resultaten zijn bekend gemaakt op een congres van de Amerikaanse Associatie voor Kanker Research.
 

Het nieuwe geneesmiddel zet de malariaparasiet aan zichzelf te doden. Bij muizen was een dosering voldoende om volledige genezing te bewerkstelligen. Het middel lijkt effectiever en veiliger dan de bestaande anti-malaria middelen. De resultaten van het onderzoek zijn gepubliceerd in de Journal of Medicinal Chemistry. Jaarlijks overlijden meer dan 1,5 miljoen mensen aan malaria. De ziekte treft vooral kinderen in ontwikkelingslanden.
 

De onderzoekers van het Texas Southwestern Medical Centre ontdekten 87 genen die succesvol konden worden geblokkeerd. Het principe wordt de komende jaren uitgetest bij proefdieren. Mochten alle tests succes opleveren, dan zal het zeker nog enkele jaren duren voor het behandelprincipe kan worden toegepast.
 

De onderzoekers veranderden de beenmergcellen zo, dat ze een eiwit produceren dat normaliter wordt aangemaakt door cellen van het centraal zenuwstelsel. Bij gezonde muizen drongen deze gemuteerde cellen na injectie in de bloedbaan, niet door in het ruggemerg. Ook bij muizen met beginnende MS gebeurde dat niet. Bij muizen met ernstige MS kwamen de gemuteerde cellen wel in het ruggemerg en herstelden daar de schade die de ziekte had aangericht. De onderzoekers benadrukken dat nog veel onderzoek nodig is om te kunnen vaststellen of het veranderen en injecteren van beenmergcellen ook bij mensen met MS mogelijk en nuttig is.
 

De onderzoekers van de Universiteit van Wisconsin onderzochten de effectiviteit van granaatappel bij muizen met longkanker. Ze kregen granaatappelsap gemengd met drinkwater. Bij muizen die granaatappel kregen was de longtumor na 140 dagen 61,6% kleiner dan bij muizen in de controlegroep. Granaatappel bevat veel hogere concentraties antioxidanten dan rode wijn en groene thee die ook worden onderzocht op hun remmende effect op de ontwikkeling van kanker. Al eerder is aangetoond dat antioxidanten in granaatappel de ontwikkeling van huidkanker en prostaatkanker tegengaan.
 

Het verband tussen het geslacht en de kans op huidkanker is vastgesteld in een onderzoek met muizen die werden blootgesteld aan ultraviolet licht. De mannetjes muizen ontwikkelden niet alleen veel vaker huidkanker, maar de aandoening was ook ernstiger. De studie, uitgevoerd aan de Ohio State University, verschijnt in het tijdschrift Cancer Research.
 

De onderzoekgroep in Aichi hechtte het menselijke gen dat plaque in de hersenen veroorzaakt aan een onschadelijk virus. Het vaccin werd toegediend bij tien maanden oude muizen die symptomen van de ziekte van Alzheimer begonnen te ontwikkelen. Na het slikken van het vaccin maakten de muizen antistoffen aan. Drie maanden later bleek de gevaccineerde groep net zo 'scherp' te zijn als voordat ze symptomen van de ziekte ontwikkelden. De niet gevaccineerde controlegroep vertoonde ernstige verschijnselen van dementie. De onderzoekers hebben geen bijwerkingen vastgesteld. Ze vermoeden dat het vaccin effectief kan zijn in de beginfase van de ziekte.
 

De muizen hebben delen van het menselijke afweersysteem gekregen en blijken antistoffen aan te maken tegen het HIV-virus. Ook de overdracht van het virus via seksueel contact tussen de muizen is nu goed te bestuderen. De vinding is van groot belang, omdat het AIDS-onderzoek tot nu toe gedaan werd met een apenvariant van het virus en niet met echte HIV-virus. Bovendien is het houden en bestuderen van muizen veel eenvoudiger dan van apen. De HIV-muizen zullen vooral worden ingezet voor het testen van potentiële vaccins en geneesmiddelen. De vinding is gepubliceerd in de Journal of Experimental Medicine.
 

Onderzoekers van de universiteit van Californië in San Diego hebben bij muizen een stof getest die het lekken van fibrinogeen tegengaat zonder de bloedstolling aan te tasten. De muizen vertoonden veel minder MS-verschijnselen. De nieuwe strategie om MS te bestrijden kan ook van belang zijn voor andere ziekten waarbij de bloedsomloop en de hersenen betrokken zijn, zoals een beroerte en de ziekte van Alzheimer. De studie is gepubliceerd in de Journal of Experimental Medicine.
 

De ziekte van Kennedy is een erfelijke spierziekte waarvan de verschijnselen zich uiten na het 45^ste levensjaar. De ziekte verzwakt bepaalde spieren waardoor lopen, opstaan, slikken en spreken moeilijk worden. Hart en longen worden niet aangetast, waardoor de levensverwachting van patiënten gelijk is aan die van mensen zonder de ziekte. Tot nu toe is er geen geneesmiddel. De Amerikaanse onderzoekers constateren bij muizen een enorme verbetering in spierkracht en uithoudingsvermogen. De resultaten zijn gepubliceerd in Nature Medicine.
 

Veranderde virussen zijn goede transportmiddelen voor het inbrengen van nieuw genetisch materiaal. Arts-onderzoeker Gaspar gebruikte de methode bij de behandeling van baby's met een niet werkend afweersysteem. Gaspar heeft inmiddels dertien baby's met gentherapie behandeld. Ze zijn gezond en maken het goed. De vooruitgang in de gentherapie is gerapporteerd in The Guardian.
 

De kunstklier is sponsje van bindweefsel waaraan zogenoemde stromale cellen zijn toegevoegd die de afweer organiseren. Voor de muizen was de kunstklier ongeveer 3 millimeter groot. De kunstklier bleek bij muizen in staat het niet goed functionerende afweersysteem weer op gang te brengen. De eerste proeven bij mensen worden over vier tot vijf jaar verwacht. Het onderzoek is gepubliceerd in The New Scientist.
 

In de studie werden jonge ratten korte tijd in een kooi gezet met twee oudere agressieve ratten. De stress die daardoor ontstond, bleek effect te hebben op de overleving van nieuwe cellen in de hypocampus, het deel van de hersenen dat emoties en het vermogen tot leren reguleert. Bij lichte stress, zoals bijvoorbeeld vlak voor een examen, nemen de nieuwe cellen in de hypocampus juist toe. De onderzoekers zoeken naar een geneesmiddel om de schadelijke gevolgen van ernstige stress te verminderen. De studie is gepubliceerd in de Journal of Neuroscience.
 

In de Journal of Clinical Investigation heeft de groep, verbonden aan het Beatson Institute for Cancer Research in Glasgow, de resultaten gepubliceerd van een studie met muizen. Het nieuwe geneesmiddel blijkt de groei van tumoren in de darmen, de baarmoeder en in botten sterk af te remmen en uiteindelijk te stoppen. Het onderzoek toont, aldus de onderzoekers, voor het eerst aan dat het selectief activeren van het gen p73 tumorgroei kan stoppen.
 

De actievoerders bekenden bedreigingen te hebben geuit aan het adres van het bedrijf Huntingdon Life Sciences en zijn medewerkers. De hoofdverdachte is veroordeeld tot vier jaar gevangenisstraf, de twee anderen tot 30 maanden en vijftien maanden. De actievoerders zijn veroordeeld op basis van een wet uit 2005 gericht tegen gewelddadig dierenrechtenactivisme.
 

De Australische onderzoekers gebruiken een gezuiverde vorm van het Coxsackie virus, een gewoon verkoudheidsvirus. Zowel in de reageerbuis als bij muizen blijkt het virus in staat kankercellen te vernietigen zonder het gezonde weefsel aan te tasten. De onderzoekers gaan het middel nu proberen bij patiënten met borst- en prostaatkanker die niet meer reageren op andere behandelingen. In het tijdschrift Clinical Cancer Research melden Amerikaanse onderzoeker vergelijkbare resultaten met inzet van het Epstein Barr virus bij onder andere maagkanker.
 

De kanker 'stamcellen' vormen, aldus de studie in het tijdschrift Cancer Research, hooguit 1% van de tumor. Chemotherapie en bestraling hebben geen vat op deze cellen. Als er slechts enkele achterblijven na een operatieve ingreep, maken ze exacte kopieën van zichzelf die weer uitgroeien tot een agressieve – meestal fatale – nieuwe tumor. Hoe deze bijzondere cellen ontstaan en hoe ze kunnen worden aangepakt is nog niet duidelijk. De Amerikaanse onderzoeker denken hun ontdekking een nieuwe weg opent voor onderzoek naar de behandeling van kanker in de alvleesklier.
 

Het was al bekend dat de conditie van vrouwen met MS verbetert als zij zwanger zijn en weer verslechtert na de bevalling. Onderzoekers van de universiteit van Calgary hebben nu bij muizen vastgesteld dat het zwangerschapshormoon prolactine herstellend werkt op de schade die MS aanricht. Het onderzoek is gepubliceerd in de Journal of Neuroscience. Als verder onderzoek bij proefdieren dezelfde resultaten laat zien, dan kan naar verwachting over vijf jaar onderzoek bij mensen beginnen.
 

Deze ontdekking is gedaan door onderzoekers uit Nieuw Zeeland en Zweden en gepubliceerd het tijdschrift Science. Het bestaan van 'reizende stamcellen' in de hersenen was al eerder aangetoond bij muizen en ratten. Tot nu toe werd aangenomen dat mensen deze eigenschap niet hadden. Met behulp van een zeer krachtige elektronenmicroscoop is nu vastgesteld dat ook menselijke hersenen verbindingen hebben waarlang stamcellen kunnen reizen. De ontdekking kan van belang zijn voor het onderzoek naar hersenaandoeningen, zoals de ziekte van Alzheimer.
 

Het aanpassen van de stand van de ogen aan bewegingen van het hoofd is de snelste reflex van het menselijk lichaam. Het evenwichtsorgaan kan beschadigd raken door het afsterven van trilharen in het oor die bewegingen via een zenuw doorgeven aan de hersenen. Infecties, antibiotica of genetische afwijkingen kunnen tot beschadiging van trilharen leiden. Verlies van evenwicht leidt tot ernstige duizeligheid en misselijkheid.

Onderzoekers van Johns Hopkins School of Medicine in Baltimore hebben nu met succes een 'kunstoor' toegepast bij chinchilla's (knaagdieren). Het apparaatje bestaat uit drie gyroscopen die hoofdbewegingen in elke richting registreren en doorgeven naar de hersenen. Het huidige apparaat meet 6 millimeter en is daarmee te groot voor implantatie bij mensen. Bovendien gebruikt het zoveel energie dat de batterijen al na een paar uur leeg zijn. Het team werkt nu aan een apparaatje met versnellingsmeters in plaats van gyroscopen. Dat kan kleiner zijn en zal minder energie gebruiken. Dit meldt The New Scientist.
 

Het syndroom van Rett is een zeldzame erfelijke aandoening die voorkomt bij een op 10.000 meisjes. In Nederland worden jaarlijks 10 kinderen met het syndroom geboren. Ze komen gezond ter wereld maar raken daarna geestelijk en lichamelijk zwaar gehandicapt. Bij jongetjes komt het syndroom zeer zelden voor. Zij overlijden vaak kort na de geboorte.

Professor Adrian Bird, hoogleraar genetica aan de universiteit van Edinburgh, en zijn team slaagden er in bij muizen het gen te herstellen waardoor verschijnselen van het syndroom, zoals onregelmatige ademhaling en niet kunnen bewegen, verdwenen. Hoewel de resultaten nog lang niet toepasbaar zijn voor mensen, wijzen ze wel uit dat erfelijke neurologische afwijkingen niet per definitie onherstelbaar zijn.

 

Onderzoekers van onder andere de Stanford Universiteit keken bij muizen met Parkinson naar de communicatie tussen cellen in een deel van de hersenen, het striatum. Dit deel van de hersenen wordt in verband gebracht met de ziekte van Parkinson, depressies, verslavingen en dwangmatig gedrag. Ze ontdekten dat toediening van een combinatie van geneesmiddelen, waaronder een stof die lijkt op marihuana, de verstoorde communicatie tussen de hersencellen herstelt. De muizen konden een kwartier na behandeling vrijwel normaal rondlopen. Kenmerkend voor Parkinson zijn verstijving en ongecontroleerde bewegingen. De onderzoekers waarschuwen dat er geen enkel bewijs is dat het roken van marihuana gunstig werkt bij Parkinson. Het onderzoek is gepubliceerd in het tijdschrift Nature.
 

Voor het onderzoek werd gebruik gemaakt van opgekweekte menselijke huidkankercellen die in het laboratorium langer leven dan gezonde cellen. Een door een rekenfout veroorzaakte overdosis PPAR-gamma modulator, bleek de kankercellen te doden. Nader onderzoek bij muizen liet zien dat dit ook gebeurt bij darmkanker. Het middel breekt, net als het bekende Taxol, het skelet van de cel af waardoor deze doodgaat. PPAR-gamma modulator zou belangrijk kunnen zijn bij de behandeling van kankers die resistent zijn tegen de nu bekende middelen. De vinding is gepubliceerd in het tijdschrift International Cancer Research.
 

Britse onderzoekers ontdekten bij muizen dat de verschijnselen van Creutzfeld Jacob verdwijnen als het gen wordt uitgeschakeld dat de prionen produceert die de zieke veroorzaken. De onderzoekers zeggen verrast te zijn door het herstellend vermogen van aangetaste zenuwcellen. Of de ontdekking ook betekenis heeft voor mensen moet uit nader onderzoek blijken. De studie is gepubliceerd in het tijdschrift Neuron.
 

De onderzoekers voerde een gedragsexperiment uit bij ratten. Uit het onderzoek blijkt dat ratten acuut depressief te maken zijn door een hersengebied dat verantwoordelijk is voor depressies te stimuleren. Stopt de stimulatie, dan stopt ook de depressie. Een ontdekking die de weg opent naar de behandeling van depressieve mensen door middel van elektrische hersenstimulatie, ofwel stroomstootjes in de hersenen.
 

Het geneesmiddel dat de receptoren voor hypocretine blokkeert, is door Zwitserse onderzoekers getest bij ratten, honden en mensen. De testen bij mensen gaan nu de laatste fase in. Het geneesmiddel zal naar verwachting binnen een tot twee jaar worden aangeboden aan de autoriteiten die beslissen over toelating op de markt. De resultaten van het onderzoek zijn gepubliceerd in Nature Medicine.
 

De muizen, die Alzheimer ontwikkelen, kregen enkele malen per dag een leeropdracht, zoals het zoeken van een platform onder water waarop ze kunnen staan. Deze muizen ontwikkelden veel minder snel Alzheimer dan muizen die geen leeropdracht kregen. Het verschil is fysiek waarneembaar als minder plaquevorming in de hersenen. De onderzoekers stellen dat activiteiten als lezen, puzzelen of studeren bij mensen een sterk vertragend effect zullen hebben op de ontwikkeling van Alzheimer. De studie is gepubliceerd in de Journal of Neuroscience.
 

De commissie, onder voorzitterschap van David Weatherall van de Universiteit van Oxford, stelt dat het gebruik van apen in wetenschappelijk onderzoek zoveel mogelijk beperkt moet worden. Uitsluiten van apen is voorlopig echter nog niet mogelijk. Tegenstanders van onderzoek met apen, stelden dat 30 mogelijke vaccins tegen HIV-besmetting gedoemd zijn te mislukken omdat apen er niet ziek van worden. De commissie noemt dat oordeel 'voorbarig'. Van de 30 vaccins is er maar één – overigens zonder succes – getest bij mensen. De andere verkeren nog in het stadium van veiligheidsonderzoek. 

De conclusies van het onderzoek naar het gebruik van primaten zijn gepubliceerd in The New Scientist.

 

Losartan (Cozaar) kwam tien jaar geleden op de markt als bloeddrukverlager. De Amerikaanse onderzoekers testten het middel bij muizen met het Marfan syndroom, een zeldzame aandoening van de bloedvaten. Losartan bleek de bloedvaten te versterken. Bij een vervolgstudie bleek dat hetzelfde herstellende effect optreedt bij spierweefsel dat is aangetast door de ziekte van Duchenne. Het onderzoek is gepubliceerd in Nature Medicine.
 

Dr. Catherine Verfaillie en collega’s van de Universiteit van Minnesota hebben bij dit onderzoek gebruik gemaakt van Multi Adult Progenitor Cells (MAPC). Deze cellen, die geïsoleerd worden uit beenmerg, hebben het vermogen om te veranderen in hersen-, bot-  en levercellen. De cellen, die getransplanteerd werden in de muizen, zijn niet alleen door het lichaam geaccepteerd, maar veranderden ook de gehele bloedhuishouding van de muizen.
 

Door het gedrag van bloedcellen, ook bekend als bloedplaatjes, na te bootsen met behulp van uiterst kleine nanodeeltjes, creëren de onderzoekers zelf klonten. Deze klonten veroorzaken verstoppingen, waardoor het bloed dat naar de tumor stroomt wordt tegengehouden. De studie, uitgevoerd op muizen, werd gepubliceerd in the National Academy of Sciences journal.
 

Onderzoekers van het centrum voor leren en geheugen van het Massachusetts Institute of Technology deden onderzoek bij ratten. Via geïmplanteerde elektroden volgden zij de hersenactiviteiten gedurende de slaap. Ratten die goed hadden geslapen bleken de volgende dag uitdagingen beter te herkennen en sneller op te lossen dan ratten die een verstoorde slaap hadden. De resultaten zijn gepubliceerd in het tijdschrift Nature Neuroscience. Volgens de onderzoekers bevestigt de studie het belang van een goed en regelmatig slaappatroon. De nadelige geheugeneffecten van een slechte nacht worden niet ongedaan gemaakt door slaap in te halen.
 

Onderzoekers aan de Washington Universiteit van Saint Louis ontdekten dat muizen met overgewicht een anders samengestelde darmflora hebben dan magere muizen. Als bacteriën van dikke muizen worden overgebracht naar magere muizen, dan beginnen die meteen te groeien. De onderzoekers waarschuwen mensen met overgewicht ervoor meteen aan de slag te gaan met probiotica of andere middelen die claimen goed te zijn voor de spijsvertering. Uit dit onderzoek bij muizen, gepubliceerd in Nature, kunnen niet zomaar conclusies voor mensen worden getrokken.
 

De EU heeft een subsidie van 10,4 miljoen euro uitgetrokken voor dit zogenoemde carcinogenomics onderzoek, zo maakte de Universiteit van Maastricht gisteren bekend.

Volgens de universiteit leeft zowel bij de wetenschap als het bedrijfsleven grote vraag naar in vitro testen (testen in glas, zoals kweekschaaltjes), als alternatief voor in vivo testen (testen in leven).

Daarbij spelen ook economische motieven een rol. De EU heeft zich voorgenomen de komende jaren 30.000 bestaande industriële stoffen op giftigheid en kankerverwekkendheid te beoordelen. Als dit allemaal met proefdieren zou moeten gebeuren, loopt dat flink in de papieren. Dit meldt het ANP.
 

In de British Journal of Medicine publiceren medische onderzoekers deze week een vergelijking tussen dierproeven en onderzoek bij mensen. Die blijken niet altijd overeen te komen. Zo blijkt een middel tegen de schadelijke gevolgen van een herseninfarct het bij dieren beter te doen dan bij mensen. De verklaring is vermoedelijk dat de dieren (ratten) binnen vijf minuten na een infarct werden behandeld terwijl dat bij mensen vaak pas na uren gebeurt als ze naar het ziekenhuis zijn gebracht en opgenomen. Een ander probleem is dat bij onderzoek met ratten alle dieren vrijwel identiek zijn terwijl mensen sterk van elkaar kunnen verschillen. De onderzoekers bepleiten deze omstandigheden in acht te nemen en proeven beter af te stemmen op de realiteit van de kliniek of voorzichtiger te zijn met het doen van vergaande uitspraken.
 

Onderzoeker van het Institut National de la Santé et de la Recherche Médicale in Lille (Frankrijk) hebben de werking van probiotica onderzocht op celkweken en bij ratten. In de celkweken bleek dat probiotica de darm gevoeliger maakt voor opium- en marihuana-achtige stoffen die het lichaam aanmaakt als natuurlijke pijnstillers. Proeven bij ratten, waarbij ballonnetje was ingebracht in de darm om pijnkrampen te registreren, bevestigden de uitkomsten. De pijngrens van de dieren steeg met 40%, hetzelfde effect als bereikt wordt met toediening van opium. Klinische proeven moeten nu uitwijzen of de resultaten ook gelden voor mensen. Het onderzoek is gepubliceerd in Nature.
 

Currie was actief voor het Animal Liberation Front en voerde actie tegen medewerkers van het laboratorium Huntingdon Life Science en een farmaceutische onderneming. Een bom onder de auto van een medewerker van een koeriersdienst die werkte voor Huntingdon werd tijdig ontdekt. Een bom bij de woning van een medewerker van een farmaceutisch bedrijf ging wel af maar maakte geen slachtoffers. Currie was aangeklaagd voor zes aanslagen of pogingen daartoe.

In de Verenigde Staten en de UK zitten inmiddels meer dan tien dierenrechtenactivisten lange gevangenisstraffen uit wegens geweldpleging. Het aantal aanslagen op laboratoria en woonhuizen van onderzoekers in de UK is dit jaar de helft lager dan in 2005.
 

Kanker is de meest voorkomende doodsoorzaak bij honden. Nieuwe kankergeneesmiddelen, ontwikkeld voor mensen, worden nu ook getest bij honden die aan kanker lijden, vaak met hele goede resultaten. De dierenrechtenorganisatie The Humane Society vind de proeven bij zieke honden een goede ontwikkeling, omdat de dieren baat hebben bij hun deelname aan de tests.
 

Een zwakker afweersysteem maakt oude mensen extra gevoelig voor bijvoorbeeld griep. De onderzoekers wilden daarom weten of voeding en afweer invloed op elkaar hebben bij primaten. Bij knaagdieren was dit al aangetoond. De apen die 3,5 jaar caloriearm voedsel kregen bleken meer T-cellen (afweercellen) in hun bloed te hebben dan apen die het normale voer kregen. De bevindingen zijn gepubliceerd in de Proceedings of the National Academies of Science.
 

Het voorstel wordt gesteund door meer dan vierduizend mensen die een manifest hebben ondertekend. GroenLinks wil het welzijn van dieren toevoegen aan artikel 21 van de grondwet, dat gaat over de zorg voor het milieu. Als het voorstel wordt aangenomen, dan moeten dierenwelzijnswetten, als de Gezondheid- en welzijnswet voor Dieren, de Wet op de dierproeven en de Flora- en Faunawet, opnieuw tegen het licht worden gehouden. Dat heeft niet alleen gevolgen voor de bio-industrie, maar ook voor dierproeven en de jacht. Een grondwetswijziging kan over vier jaar ingaan als het voorstel twee keer is behandeld in de Tweede en Eerste Kamer.
 

In 2005 zijn in totaal 612.809 dierproeven geregistreerd. Tweederde van het aantal dierproeven is verricht op muizen en ratten. Vooral met kippen zijn in 2005 minder dierproeven uitgevoerd.

Bijna de helft (47,3%) van de dierproeven in 2005 is verricht voor onderzoek voor de ontwikkeling, productie of ijking van sera, vaccins, geneesmiddelen en medische of veterinaire producten, 44,2% van het totaal aantal dierproeven werd verricht voor wetenschappelijk onderzoek naar bijvoorbeeld de oorzaak en behandeling van ziekten bij de mens, zoals kanker en hart- en vaatziekten, 5,1% werd gedaan om de mogelijke schadelijkheid van stoffen te onderzoeken, 2,0% voor onderwijs en training en 1,4% voor diagnostiek.

De VWA heeft 554 inspecties uitgevoerd, waarvan ongeveer 220 onaangekondigd. Uit de inspecties bleek dat in het algemeen de voorschriften, die direct verband houden met het welzijn van de proefdieren, goed werden nageleefd.

In totaal zijn er zes schriftelijke waarschuwingen uitgedeeld. Deze hadden betrekking op de huisvesting van de dieren, het vastleggen van bevindingen in een welzijnsdagboek, het verzorgen en behandelen van proefdieren door nog niet bevoegde personen, het uitvoeren van dierproeven op dieren die niet afkomstig waren van een geregistreerde fokinstelling, en het uitvoeren van dierproeven op een andere manier dan in het onderzoeksplan is aangegeven. In alle gevallen is de situatie gecorrigeerd.

 

Wishart volgde een jaar lang het onderzoek van professor Tipu Aziz naar behandeling van de ziekte van Parkinson en vergelijkbare aandoeningen. Bij apen toonde Aziz aan dat het plaatsen van een elektrode op een specifieke plaats diep in de hersenen tot herstel van de bewegingsfunctie leidt. Vervolgens voerde Aziz dezelfde operatie uit op een ernstig verlamde dertienjarige Sean Gardner uit Schotland. Enkele maanden later kan de jongen rechtop zitten, weer eten, spreken en enkele stappen lopen.

Singer, die gezien wordt als de grondlegger van de moderne dierenrechtenbeweging, erkende dat het onderzoek van Aziz gerechtvaardigd is. Zijn uitspraken worden beschouwd als een belangrijke doorbraak in de discussie over dierproeven.

 

Weihong Song onderzoeker aan de Universiteit van British Columbia in Vancouver, Canada, plaatste muizen een maand lang in een kamer waar ze een deel van de dag minder dan 40% van de zuurstof kregen die ze normaal gebruiken. Na een maand hadden deze muizen twee keer zoveel plaque in de hersenen als de controlegroep en presteerden ze veel slechter bij geheugentests. De onderzoeker suggereert dat verbetering van de doorbloeding van de hersenen via vaatverwijdende medicijnen het ontstaan van Alzheimer zou kunnen tegengaan.
 

Giulio Cossu  van het San Raffaele Scientific Institute in Milaan en zijn team, hadden al eerder aangetoond dat stamceltherapie helpt bij muizen met spierdystrofie. Onderzoek bij Golden Retrievers met een ziekte die sterk lijkt op de dodelijke spierziekte Duchenne bij mensen, levert een vergelijkbaar resultaat op. De stamcellen zijn van de wand van een bloedvat geschraapt en vervolgens in een laboratorium opgekweekt. Vijf maandelijkse injecties met miljoenen cellen leidt tot herstel van de spierfunctie. Nog onduidelijk is, of ook de hartspier en het middenrif zich herstellen. Ook die worden door de ziekte aangedaan. Evenmin is duidelijk of de stamcellen elders in het lichaam ongewenste effecten veroorzaken. Het Italiaanse team verwacht, na verder onderzoek bij honden, eind 2007 de eerste proeven bij mensen te kunnen doen. De resultaten zijn gepubliceerd in Nature.
 

De nieuwe wet verruimt de mogelijkheden strafrechtelijk op te treden tegen gewelddadig dierenrechtenactivisme. Ook het bedreigen of intimideren van partijen die zaken doen met onderzoeksinstellingen is nu strafbaar. Acties gericht op relaties van onderzoekinstellingen komen in de Verenigde Staten en het Verenigd Koninkrijk steeds vaker voor. Dreigementen zijn geuit tegen onder andere banken, bouwondernemingen, transportbedrijven en crèches waar kinderen van onderzoekers verblijven. De nieuwe wet voorziet in zwaardere straffen dan tot nu toe konden worden opgelegd. De zwaarte van de straf wordt gekoppeld aan de mate van geweld die is gebruikt en de omvang van de schade.
 

Het geneesmiddel met de werknaam PRX302, is een gifstof die geactiveerd wordt door specifieke eiwitten die prostaatkankercellen in grote hoeveelheden afscheiden. De gifstof keert zich tegen de kankercellen zonder ander weefsel te beschadigen. Injectie van het middel in de prostaat lijkt de meest effectieve toedieningsvorm. Inmiddels is een eerste proef begonnen bij mannen bij wie – na eerdere bestraling – prostaatkanker is teruggekomen. Het nieuws is bekend gemaakt tijdens een medisch congres in Praag.
 

Amerikaanse onderzoekers ontdekten bij muizen dat bij de spinnenbeet drie eiwitten vrijkomen die de capsaicinereceptoren in de huid activeren. Deze openen een poort waardoor elektrisch geladen deeltjes (ionen) zenuwcellen binnengaan. De zenuwcellen zenden vervolgens een signaal de hersenen. Deze interpreteren het signaal als brandende pijn. De bijtwond raakt ontstoken. De onderzoekers ontdekten ook, dat de spin en de rode peper exact hetzelfde verdedigingsmechanisme gebruiken. Kennis van de moleculaire processen die ten grondslag liggen aan pijnbeleving is van groot belang voor het ontwikkelen van nieuwe pijnstillers en ontstekingsremmers.
 

In een artikel in The Lancet betoogt Dr Philippe Grandjean dat van ruim 200 stoffen, waaronder metalen, oplosmiddelen en bestrijdingsmiddelen bekend is dat ze tot verstoring van de ontwikkeling van de hersenen leiden. Dat uit zich later in leerproblemen, geheugenstoornissen of zelfs autisme. Grandjean noemt het waarschijnlijk dat er meer dan 1000 stoffen zijn die schade kunnen veroorzaken. Het artikel in The Lancet is van belang voor het debat in de Europese Unie over het REACH programma. De EU wil dat 30.000 chemische stoffen over een periode van 11 jaar, op veiligheid worden onderzocht, te beginnen met de chemicaliën die in grote hoeveelheden worden gebruikt. Tegen het programma wordt als bezwaar aangevoerd dat er miljoenen proefdieren voor moeten worden ingezet.
 

Het onderzoek is uitgevoerd onder leiding van David Sinclair, moleculair bioloog aan Harvard Medical School, en gepubliceerd in het tijdschrift Nature. De muizen kregen voer met een hoge calorische waarde en veel vet. Ze werden wel dik, maar bleven verder gezond. De onderzoekers stellen dat resveratrol een hele serie genen aan het werk zet die de schadelijke effecten van de ongezonde voeding neutraliseren. Er is nog veel onderzoek nodig om te kunnen bepalen of resveratrol van betekenis kan zijn bij de behandeling van mensen met overgewicht.
 

Het middel, een vaccin, is ontwikkeld om bij mensen terugkeer van huidkanker (melanoom) te voorkomen. De dierenartsen waren geïnteresseerd omdat ook honden huidkanker kunnen ontwikkelen. Meestal heeft deze ziekte een dodelijke afloop. Inenting met het vaccin bleek bij honden te leiden tot het volledig verdwijnen van de tumoren. De resultaten van lopend onderzoek met het vaccin bij menselijke vrijwilligers zijn nog niet bekend. Dit meldt de wetenschapsredactie van de Amerikaanse televisiezender NBC.
 

Op vragen uit het parlement antwoordt de minister dat de herziening van de Europese richtlijnen over dierproeven niet wordt aangegrepen om onderzoek met primaten te verbieden. Volgen Ryan wegen de baten voor mens, dier, en milieu op tegen het ongerief van de proefdieren. Wetenschappelijk onderzoek met dieren moet volgens voort kunnen gaan voor zover bruikbare alternatieven beschikbaar zijn.
 

Onderzoekers verbonden aan de Amerikaanse Mayo Clinic ontdekten dat blootstelling aan het virus leidt tot toenemende aantasting van de geheugenfunctie. Picornavirussen komen bij mensen veelvuldig voor. Ze zijn verwant aan het virus dat verkoudheid veroorzaakt. De omvangrijke studie verschijnt in het novembernummer van het tijdschrift Neurobiology of Disease.
 

Als de vloeistof wordt aangebracht op de wond, hechten eiwitten binnen vijftien seconden aaneen tot een gel die de wond afsluit en het bloeden stelpt. Het lichaam gebruikt de eiwitten als bouwstenen voor weefselherstel en breekt tijdens de wondheling de gel af. De onderzoekers hebben de vloeistof met succes getest op knaagdieren. De gel komt vooral goed van pas bij operaties. Bij een operatie gaat de helft van de tijd zitten in het beheersen en stoppen van bloedingen.
 

Duitse onderzoekers hebben bij ratten vastgesteld dat toediening van G-CSF binnen vier uur na het optreden van een beroerte leidt tot 30% beperking van het aangetaste hersengebied. Ook toediening tot vier dagen na de beroerte heeft positieve effecten, in het bijzonder op herstel van bewegingsfuncties. Van G-CSF is bekend dat het in de hersenen de vorming en het afsterven van neuronen controleert.  Proeven met toediening van G-CSF bij mensen zijn in voorbereiding. Het Duitse onderzoek is gepubliceerd in het tijdschrift BMC Biology.
 

Het onderzoek is gedaan door Israëlische en Duitse wetenschappers. Zij voorzagen de muizen van menselijke hersentumorcellen en behandelden ze vervolgens met een 'Trojaans Paard'. De onderzoekers ontwikkelden een molecuul met een gewijzigd DNA dat zich hecht aan de receptoren van de zogenoemde epidermale groei factor (EGF). Deze groeifactor komt in hoge concentraties voor in kankercellen. Het geneesmiddel zet de kankercellen aan zichzelf te vernietigen. Bij muizen bleek het een 100% effectieve methode van behandeling. Binnenkort beginnen de eerste testen bij mensen met een hersentumor. Het onderzoek is gepubliceerd in het wetenschappelijke tijdschrift PLOS Medicine.
 

Onderzoekers aan de Universiteit van Wisconsin 2DG om de suikerstofwisseling bij de ratten te beïnvloeden. Het verband tussen suiker en epilepsie is al lang geleden vastgesteld. Epilepsie patiënten kreeg lang suikervrij dieet voorgeschreven. Dat helpt een beetje maar niet voldoende. Ook andere behandelingen zijn tot nu toe beperkt effectief. 2DG wordt in de gezondheidszorg al langer gebruikt bij het radiologisch onderzoek en scans. Naar verwachting zal 2DG over vijf jaar voldoende zijn onderzocht om te beginnen aan proeven bij mensen met epilepsie.
 

Een Amerikaanse onderzoeksgroep onder leiding van Norman Weinberger, ontdekte dat ratten zich bij een leeropdracht meer details herinneren naarmate het gehalte acetylcholine in hun hersens hoger is. Het is de eerste keer dat deze specifieke functie van de neurotransmitter is vastgesteld. Het onderzoek is van belang voor de diagnose en behandeling van ziekten waarbij het geheugen is aangetast. De resultaten zijn gepubliceerd in het tijdschrift Neurobiology of Learning and Memory.
 

Onderzoekers aan het Centre National de la Recherche Scientifique, in Dijon, Frankrijk, ontdekten dat pas geboren konijnen, die nog niet kunnen zien, onmiddellijk reageren op geuren die ze herkennen uit de moedermelk. Die staan voor voeding en bescherming. Op nieuwe geuren reageren ze niet, maar dat verandert onmiddellijk als die geur – via het voer – wordt opgenomen in de moedermelk. Het onderzoek wordt gedaan om te leren hoe pasgeborenen zich leren aanpassen aan de buitenwereld. Resultaten zijn gepubliceerd in Science.
 

Onderzoekers aan het Children's hospital Boston hebben bij ratten ontdekt dat de medicijncocktail schade aan het hart herstelt door de vorming van nieuwe spiercellen en nieuwe bloedvaatjes te stimuleren. De cocktail bestaat uit twee medicijnen. De eerste herstelt het vermogen van de hartspiercellen te groeien en te delen. Het tweede bevordert de vorming van bloedvaatjes. Na drie maanden bleek het hart van de ratten die met twee medicijnen waren behandeld net zo goed te werken als dat van gezonde ratten. De resultaten zijn gepubliceerd in de Proceedings of the National Academy of Sciences. De volgende stap in het onderzoek is te bepalen tot hoe lang na een hartaanval toediening van de medicijnen een positief effect heeft. Daarna volgen naar verwachting proeven bij mensen.
 

Het team van Toshiyoshi Fujiwara aan de universiteit van Okayama, brengt lichtgevende genen van een kwal aan in een geïnactiveerd virus dat zich vermenigvuldigt in kankercellen. De cellen worden zo zichtbaar. De methode kan leiden tot minder ingrijpende chirurgische behandeling. Als de methode in proefdieronderzoek veilig blijkt, volgt de stap naar toepassing bij mensen. De methode is gepresenteerd in de webversie van het tijdschrift Nature.
 

Het middel, een afgeleide van het bestaande antistollingsmiddel heparine, voorkomt dat rode bloedcellen samenklonteren en zo de bloedtoevoer naar de hersenen en andere organen ernstig verstoren. Heparine werd in het verleden ingezet bij malaria, maar bleek onbruikbaar vanwege ernstige bijwerkingen, zoals inwendige bloedingen. Het nieuwe geneesmiddel zal nu bij mensen worden beproefd. Per jaar overlijden naar schatting twee miljoen mensen aan de complicaties van malaria. Dit meldt het Zweedse Karolinska Instituut.
 

De besmette dieren verblijven tot hun dood in een onderkomen dat wordt beheerd door de Stichting AAP. Andere chimpansees van BPRC zijn niet besmet en gaan naar dierentuinen. Onderzoek op chimpansees is in Nederland niet langer toegestaan. Het betekent dat het onderzoek naar een vaccin tegen Hepatitis C zich zal concentreren in landen waar onderzoek bij chimpansees wel is toegestaan, zoals de USA. Voor Aidsonderzoek worden tegenwoordig resusaapjes ingezet.
 

De onderzoekers werkten met muizen die na hun geboorte geen calineurine meer produceren. Daarmee stopte ook de aanmaak van de lichaamscellen die insuline produceren. Na enkele weken hadden deze muizen zwaar suikerziekte. De onderzoekers ontdekten ook dat het gebrek aan calcineurine is te omzeilen door het verwante eiwit NFAT te activeren. Verwacht wordt dat het onderzoek op termijn leidt tot een nieuwe aanpak van ouderdom diabetes.
 

De bruiningscrème stimuleert de productie van melanine in de huid die daardoor donker kleurt. Een donkere huid biedt een zekere bescherming tegen huidkanker. De onderzoeker Dr. David E. Fisher, verbonden aan het Dana-Farber Cancer Institute and Children's Hospital Boston, zegt dat de resultaten bij muizen nog niet betekenen dat hetzelfde mechanisme van opbouw van melanine ook bij mensen werkt. Het onderzoek biedt echter nieuwe inzichten in de biologische processen die leiden tot bruining van de huid en dat kan een aangrijpingspunt zijn voor nader onderzoek gericht op mensen.
 

Het tweetal Andrew Stepanian en Darius Fullmer, is schuldig bevonden aan het aanzetten tot haat, intimidatie en geweld via de website van SHAC (Stop Huntingdon Animal Cruelty). Het onderzoekslaboratorium en de medewerkers zijn zowel in het Verenigd Koninkrijk als in de Verenigde Staten al jarenlang doelwit van activisten.  Eerder werden drie andere leden van SHAC veroordeeld tot gevangenisstraffen, oplopend tot zes jaar.
 

Onderzoekers aan de Washington University School of Medicine in St. Louis hebben dit ontdekt in een studie bij muizen. Aan de basis van deze ongebruikelijke behandeling ligt gedetailleerde kennis van de stofwisseling van de kankercellen. De combinatie van medicijnen ontregelt deze stofwisseling en verhindert zo de groei van de tumor. De onderzoekers hebben bewust gekeken of al lang bestaande geneesmiddelen konden worden ingezet. Van de werking en de bijwerkingen van deze medicijnen is al veel bekend. Gebruik maken van bestaande geneesmiddelen betekent ook dat de therapie heel snel beschikbaar kan zijn. De onderzoeksresultaten zijn gepubliceerd in de Proceedings of the National Academy of Sciences.
 

De muis heeft ongeveer 20.000 genen. Van ongeveer 5.000 genen is bekend of en zo ja welke rol ze spelen bij het ontstaan van ziekten. Doel van het Knock-out Mouse Project is, in samenwerking met onderzoeksgroepen in Canada en Europa, ook de functie van de resterende 15.000 genen in kaart te brengen. De gegevens zullen voor onderzoekers in de hele wereld beschikbaar komen.
 

In het NCA werken overheid, bedrijfsleven en wetenschappelijke instellingen samen aan het ontwikkelen en valideren van alternatieven voor dierproeven. Het Centrum ontvangt subsidie van de overheid en werkt nauw samen met een speciale commissie van ZonMW, de organisatie die medisch wetenschappelijk onderzoek financiert. Het NCA heeft inmiddels honderden projecten afgerond gericht op de 3 V's: vervanging, vermindering en verfijning. Voor meer informatie over de 3 V's zie elders op deze website.
 

Onderzoekers aan de Universiteit van Texas ontdekten vijf jaar geleden dat ChREBP een belangrijke rol speelt bij het omzetten van suikers in vetten door de lever. De vetten worden daarna opgeslagen in het lichaam en vormen een buffer voor periodes van voedselgebrek. Die komen in de westerse samenleving echter niet meer voor. De onderzoekers hopen een middel te ontwikkelen om ChREBP inactief te maken. Dat zou overgewicht en het ontstaan van diabetes type II kunnen voorkomen. De studie is gepubliceerd in de American Journal of Physiology-Endocrinology and Metabolism.
 

Onderzoekers van de Universiteit van Illinois melden in The New Scientist spectaculaire resultaten bij de behandeling van muizen met menselijke long- en nierkanker . De tumoren bevatten veel van het slapende eiwit procaspase-3. Als dat wordt geactiveerd, vernietigt het de kankercellen volledig, zonder gezond weefsel aan te tasten. De onderzoekers denken dat het mogelijk is een therapie op maat te maken, afgestemd op de procaspase-3 concentratie die in een tumor wordt gevonden.
 

Er zijn sterke aanwijzingen dat Alzheimer het gevolg is van de afzetting van amyloïde bèta eiwitten in en rond de hersencellen. Omdat deze eiwitten elders in het lichaam een nuttige rol vervullen is het geen optie ze tegen te werken en zo Alzheimer te vertragen. Toediening van het enzym Uch-L1, een van de vele stoffen die betrokken zijn bij het functioneren van de hersenen, herstelt bij muizen het geheugen zonder de amyloïde bèta eiwitten aan te tasten. De onderzoekers benadrukken dat het nog veel te vroeg is om uitspraken te doen over de betekenis van de ontdekking voor mensen.
 

Onderzoekers van de University of Pennsylvania School of Veterinary Medicine, vonden dat interleukine-27 helpt reacties van het afweersysteem op een infectie onder controle te houden. Bij de genetisch gemodificeerde muizen kon het eiwit zijn normale werk niet doen. Het gevolg was dat reacties van het afweersysteem op een infectie uit de hand liepen in de vorm van ernstige ontstekingen. De ontdekking biedt een nieuw aangrijpingspunt voor de ontwikkeling van geneesmiddelen. De studie is gepubliceerd op de website van Nature Immunology.
 

Het gevolg van deze verstoring is dat het dag-en-nachtritme niet goed op gang komt. Ook als de muizen ouder worden vertonen ze afwijkend gedrag. Als de verlichting 's nachts uitgaat ontstaan de problemen niet. De studie van de Vanderbilt University is gepubliceerd in het tijdschrift Pediatric Research.
 

Volgens de wetenschappers Sharpless (Universiteit van North Carolina) en DePinho (Harvard) is bij onderzoek op genetisch veranderde muizen steeds nauwkeuriger te voorspellen welke geneesmiddelen ook bij de mens effectief zullen zijn. Dit zal leiden tot een betere prioriteitstelling in de ontwikkeling van nieuwe kankergeneesmiddelen en daarmee tot eerdere beschikbaarheid voor de patiënt.
 

Amerikaanse onderzoekers hebben dit ontdekt in een studie bij wormen. De identificatie van beide genen, biedt aangrijpingspunten voor de ontwikkeling van methoden om ze langer actief te houden en zo te voorkomen dat de ziekte zich ontwikkelt. De onderzoekers gaan nu verder met muizen. Hun bevindingen zijn op 11 augustus gepubliceerd in het tijdschrift  Science.
 

De werking van het gen, met codenaam ASB-11, werd ontrafeld door biologen van het Universitair Medisch Centrum in Groningen en van het Hubrecht laboratorium in Utrecht. Zij onderzochten daarvoor embryo's van zebravissen. Bij de groei van hun hersenen spelen vergelijkbare processen een rol als bij de mens. De aanleg van de organen is in dit proefdier goed zien, want het embryo is doorzichtig. De ontdekking is van belang voor het onderzoek naar mogelijke behandeling van degeneratieve hersenaandoeningen, zoals Alzheimer.
 

Onderzoekers van het Amerikaanse Centers for Disease Control and Prevention (CDC) in Atlanta en hun Spaanse, Vietnamese en Indonesische collega's publiceerden hun resultaten dinsdag op de website van het wetenschappelijke tijdschrift Proceedings of the National Acadamy of Sciences.
 

Het hormoon ghreline is in 1999 ontdekt. Sindsdien is onderzoek gaande naar de mogelijkheid het hormoon te blokkeren en daarmee de eetlust en opslag van vet in het lichaam te verminderen. In een proef bij ratten bleek na 13 weken dat de gevaccineerde groep bij gelijke voedselinname 20% tot 30% minder woog dan de niet gevaccineerde groep. De studie is gepubliceerd in de Proceedings of the National Academy of Sciences. Ook in Nederland wordt onderzoek naar ghreline gedaan. Onderzoekers hier betwijfelen of het blokkeren van het hormoon effectief zal blijken, omdat er veel meer stoffen zijn die invloed hebben op de eetlust en de spijsvertering.
 

Inmiddels zijn naar schatting 130 mensen aan deze griep overleden nadat ze besmet waren geraakt door contacten met pluimvee. Het farmaceutische bedrijf GlaxoSmithKline claimt inmiddels een effectief vaccin te hebben ontwikkeld. Toediening aan 400 proefpersonen zou bij 80% de gewenste reactie van het immuunsysteem hebben opgeleverd: vorming van antilichamen die het virus te lijf gaan. De vrees bestaat nog altijd dat het H5N1-virus kan muteren naar een variant die van mens op mens overdraagbaar is. Dat zou tot een wereldwijde pandemie leiden.
 

Dat bepaalde typen kankercellen (kanker aan de testikels) gevoelig zijn voor warmte is al langer bekend. Verschillende vormen van warmtetherapie worden al ingezet bij de behandeling van kanker. Als het lukt ultrakleine deeltjes via het bloed gericht bij (uitgezaaide) kankercellen te krijgen en ze te verhitten, dan opent dat nieuwe mogelijkheden. De onderzoekers denken primair aan kanker aan de testikels, prostaatkanker en nierkanker. Dit meldt het tijdschrift van de American Medical Association.
 

De BBC bericht dat PBT2 de vorming blokkeert van het eiwit Abeta dat zich afzet in de hersenen en waarvan aangenomen wordt dat het een van de oorzaken van de fatale hersenaandoening is. Het geneesmiddel liet bij muizen een daling van eiwitafzetting zien met 60% en een aanzienlijke verbetering van de hersenfunctie. De onderzoekers van het Australische Mental Health Research Institute in Victoria hopen het nieuwe medicijn over vier jaar op de markt te kunnen brengen.
 

Japanse onderzoekers hebben muizen twee weken op een speciaal dieet gezet. De onderzoekers vulden het dieet aan met Apigenin, dit komt voor in kruiden, groenten en fruit. De IgE level van de muizen bleek na twee weken aanzienlijk gedaald te zijn (50%). IgE is een van de directe oorzaken van hypergevoelige reacties zoals seizoensgebonden allergieën, voedselallergie en astma.

“De inname van Apigenin kan de symptomen van allergieën bestrijden en heeft een preventieve werking”, aldus Satomi Yano in the Journal of Agricultural and Food Chemistry. Apigenin komt voor in verschillende producten zoals appels, bonen, broccoli, selderie, kersen, druiven, preien, uien, peterselie, tomaten, thee en wijn.
 

Ze heeft ontdekt dat geheugenverlies kan worden veroorzaakt door een giftig type proteïne, genaamd ‘A-beta star’. Deze giftige proteïne komt voor in de hersenen van de muizen. Ze heeft tevens blootgelegd dat de vergeetachtige muizen een herstel lieten zien, wanneer een ander type proteïne, bekend als tau, bij de muizen wordt geweerd.

Deze ontdekkingen kunnen leiden tot nieuwe behandelmethodes voor Alzheimer. Het duurt daarentegen nog jaren voordat dit eenmaal zover is. Uiteindelijk hoopt Ashe in staat te kunnen zijn de ziekte vroeg genoeg te ontdekken, wellicht door een bloedtest. De ziekte zal waarschijnlijk nog gedeeltelijk onherstelbaar zijn, maar zegt Ashe: “ik denk dat het uiteindelijk te voorkomen is”. ( Star Tribune)

 

Zowel het NVI als het RIVM spreken in hun proefdierenbeleid over het belang dat beide instituten hechten aan de ontwikkeling en toepassing van methoden die komen tot een Vervanging, Vermindering en/of Verfijning van het proefdiergebruik, ook wel alternatieven voor dierproeven genoemd. Het symposium zal een state of the art geven van ontwikkelingen op het gebied van onderzoek naar en implementatie van alternatieven voor dierproeven in het brede veld van biomedisch onderzoek.

Het symposium heeft verder als doel een discussie te initiëren over de (on)mogelijkheden om dierproeven in de nabije toekomst volledig te vervangen door proefdiervrije alternatieven. Het RIVM en NVI presenteren hun activiteiten op het gebied van alternatieven voor dierproeven tijdens het symposium met divers postermateriaal.

Aanmelden voor het symposium is vanaf nu mogelijk. Gezien het beperkt aantal plaatsen, is het verstandig uw inschrijving zo spoedig mogelijk te verzorgen.

Meer informatie op: Website: http://www.nvi-vaccin.nl

Er zijn geen kosten verbonden aan deelname aan het symposium.

Organisatiecomité (RIVM/NVI/NCA):

Annemieke de Vries
Björn Steen
Coenraad Hendriksen
Jan van Benthem
Marlies Leenaars
 

De Mariadistel wordt al eeuwenlang gebruikt als geneeskrachtig kruid. Silibinine is een van de actieve componenten van de plant. De stof is eerder op dieren getest bij prostaatkanker. Daarvoor lopen nu de eerste klinische proeven bij mensen. De onderzoekers verwachten dat ook snel proeven kunnen worden gedaan bij patiënten met longkanker. Silibiline belemmert de ontwikkeling van bloedvaatjes naar de tumor waardoor deze zich niet kan ontwikkelen. Ook andere middelen tegen kanker, zoals taxol, zijn van plantaardige afkomst.
 

Proeven met genetisch gemodificeerde organismen begonnen dertig jaar geleden. Om ze te mogen doen was speciale toestemming nodig. Volgens Schellekens staat na zoveel tijd wel vast dat genetische modificatie geen bijzondere risico's met zich brengt. Rond de evaluatie van de Wet op de Dierproeven was ook al gesuggereerd de aparte regels voor het werken met genetische gemodificeerde dieren af te schaffen. Een kleine groep principiële tegenstanders maakt steeds met de zelfde argumenten bezwaar tegen onderzoek met genetisch gemodificeerde dieren. Nieuwe inzichten levert dat niet meer op.
 

De onderzoekers gaven een groep muizen 16 weken lang een dieet dat volledig bestond uit broccoli, worteltjes, bonen en granen. De controlegroep kreeg voer zonder groente. Na de proefperiode bleken muizen die groente hadden gekregen 38% minder afzetting in de bloedvaten te hebben dan de controlegroep. Hun cholesterolgehalte was lager en zij hadden beduidend minder eiwitten in het bloed die betrokken zijn bij het ontstoken raken van de vaatwand. De studie is gepubliceerd in de Journal of Nutrition.
 

De ziekte van Huntington is een zeer ernstig aandoening waarbij het functioneren van de hersenen wordt aangetast. Patiënten verliezen de controle over hun bewegingen en hun intellectuele capaciteiten. Al langer was bekend dat de ziekte werd veroorzaakt door splitsing van bepaalde eiwitten in de hersenen. Die leken met een soort moleculaire schaar doormidden te worden geknipt. In het onderzoek aan de Universiteit van British Columbia is nu ontdekt dat het enzym caspase-6 deze schaar is. Door de werking van het enzym te blokkeren stopt het afbraakproces in de hersenen. De Huntington patiëntenorganisatie in de USA noemt het onderzoek baanbrekend en hoopgevend.
 

Gezonde muizen van 7 en 18 maanden die werden gevaccineerd vertoonden 15,5% tot 38,5% minder plaquevorming op oudere leeftijd. Bij muizen die al bezig waren Alzheimer te ontwikkelen nam de plaquevorming met de helft af. Als het resultaat van de proef ook bij apen kan worden behaald, zullen naar verwachting over drie jaar proeven bij mensen kunnen beginnen. Een eerder vaccin, gebaseerd op het volledige Ab-eiwit, bleek te veel bijwerkingen te geven. Proeven daarmee zijn stopgezet, aldus The New Scientist.
 

Het onderzoek is gedaan bij Resusapen besmet met het SIV-virus, dat nauw verwant is met HIV. Apen die alleen met Interleukine-15 werden behandeld toonden minder verbetering dan apen die de combinatietherapie kregen.

Herstel van de CD4+ afweercellen is belangrijk omdat deze bescherming bieden op die plaatsen (longen, darmen) waar het lichaam in aanraking komt met de buitenwereld. Longen en darmen zijn de toegangpoort voor virussen, bacteriën en schimmels die uiteindelijk tot de dood van Aidspatiënten leiden. Dat zeggen onderzoekers van de Oregon Health & Science University in de Journal of Clinical Investigation.
 

In 1999 vonden de onderzoekers muizen die immuun bleken voor kanker. Zelf grote hoeveelheden agressieve kankercellen werden na injectie meteen opgeruimd door het afweersysteem. In de Proceedings of the National Academy of Sciences melden de onderzoekers nu dat de witte bloedcellen van deze bijzondere muizen ook bij andere muizen tumoren onschadelijk maken. Er zijn aanwijzingen dat één specifiek gen verantwoordelijk is voor de uitzonderlijke eigenschappen van deze muizen. De immuniteit voor kanker wordt doorgegeven aan 50% van de nakomelingen.

De onderzoekers proberen nu, via onderzoek in bloed dat is opgeslagen in bloedbanken, te ontdekken of er ook mensen zijn die immuun zijn voor kanker. Als dat zo is, bestaat de kans dat hun witte bloedcellen zijn in te zetten bij de behandeling van kanker.

 

In 2002 publiceerden leden van het onderzoeksteam dat het eiwit beta-amyloid het afweersysteem onderdrukt en zo bijdraagt aan de ontwikkeling van Alzheimer. Vaccinatie tegen het eiwit leidde tot tijdelijke verbetering, maar gaf in klinische studies veel bijwerkingen. In het nieuwe onderzoek zijn simpelweg donorafweercellen toegediend. Bij mensen zouden dat eigen afweercellen kunnen zijn die in het laboratorium zijn vermeerderd. Bij muizen liet de behandeling langdurig een sterke verbetering zien van het lerend vermogen en het korte termijngeheugen. De resultaten zij gepubliceerd in het tijdschrift Neurobiology of Disease.
 

Onderzoekers uit Philadelphia bekeken de invloed die Ritalin heeft op de sensomotorische cortex van ratten. Zij plaatsten bij de proefdieren elektronen in de sensomotorische cortex die het gehalte aan de neurotransmitter norepinefrine heel lokaal kunnen meten. De elektroden deden hun werk bij de neuronen die aanraking van de snorharen registreren.

De norepinefrine-concentratie bij de neuronen steeg als de ratten Ritalin kregen. Hun neiging om op iedere aanraking te reageren nam daardoor af. Van ADHD-patiënten is bekend dat zij zonder medicijnen een erg actieve sensomotorische cortex hebben en dat die na behandeling met Ritalin wat tot rust komt. In het vandaag in het Journal of Neurophysiology gepubliceerde onderzoek dragen de onderzoekers verschillende argumenten aan dat de reactie die ze bij hun ratten zien waarschijnlijk ook bij ADHD-patiënten optreedt. Dit meldt NRC-Handelsblad.
 

Het Ryk receptormolecuul zorgt voor de ontwikkeling van de 'corpus calosum', de belangrijkste zenuwverbinding tussen beide hersenhelften. Het molecuul maakt dat de miljoenen afzonderlijke zenuwbanen de goede aansluiting tot stand brengen tussen bepaalde punten in de hersenhelften. De resultaten van de studie, die is gepubliceerd in de The Journal of Neuroscience, zijn van belang voor verder onderzoek van ziekten als epilepsie en Alzheimer.
 

De nieuwe therapie kan de groei van tumoren stoppen en verhinderen dat kanker terugkeert na chirurgie, bestraling of chemotherapie. Het DNA-kankervaccin zet aan tot het maken van antilichamen die lijken op angiostatine, een stof waarvan sinds de jaren '90 bekend is dat hij de vorming van nieuwe bloedvaatjes in tumoren tegengaat en daarmee de groei van de tumor. De antilichamen blijven lang actief en zijn daardoor zeer effectief. De volgende stap is het beproeven van een DNA-vaccin bij mensen. Dit meldt de Britse krant The Guardian.
 

Sepsis is een heftige ontstekingsreactie die kan ontstaan na een bacteriële infectie. Sepsis leidt vaak tot uitval van organen en tot de dood. Bij sepsis is het eiwit VEGF verantwoordelijk voor het verminderen van de beschermende functie van de bloedvaten, waardoor de infectie overal in het lichaam kan toeslaan. Door VEGF te blokkeren blijft de bescherming beter in tact. Het onderzoek biedt aangrijpingspunten voor de ontwikkeling van een geneesmiddel. De studie verschijnt in The Journal of Experimental Medicine.
 

Blair kwam tot deze ongebruikelijke actie nadat dierenactivisten aandeelhouders van GlaxoSmithKline hadden gesommeerd hun aandelen te verkopen om zo publicatie van hun naam en adres op internet te voorkomen. Ook de veroordeling van activisten die jarenlang campagne voerden tegen een fokkerij van cavia's was een aanleiding. Blair veroordeelt intimidatiecampagnes scherp. 
 

Mens en dier zijn van oudsher aan elkaar verbonden. Mensen gebruiken dieren al heel lang om hun gezelschap, hun trekkracht en hun producten zoals huid, botten en vlees. Maar ook om hun gelijkenis met de mens: als proefdier. Maar mag dat laatste zomaar? Wat is de zin ervan? Kunnen we niet zonder dierproeven? En wat gebeurt er eigenlijk in de praktijk? Wat mag en wat niet? 'Dieren in dienst' behandelt al deze vragen.

BWM laat in dit cahier mensen aan het woord die als geen ander weten wat er in de wereld van de dierproeven omgaat. Allereerst zijn dat onderzoekers en ethici die er zelf dagelijks mee te maken hebben, stuk voor stuk specialisten op hun gebied. Maar ook vertegenwoordigers van organisaties die de dierenbelangen verdedigen en mensen die een bijzonder belang hebben bij dierproeven.

Al deze mensen gaan in op de belangrijke aspecten van dierproeven, zoals wat dierproeven nu eigenlijk zijn en welke rol zij spelen bij zowel fundamenteel onderzoek als het ontwikkelen van nieuwe medicijnen. Verder komt aan de orde welke belangen ermee gemoeid zijn en hoe wetten en regels voor een groot deel het aantal dierproeven bepalen. Ook toont het cahier hoe de omgang met en blik op dieren in de loop der tijden veranderd is. Maar ook welke alternatieven er voor dierproeven ontwikkeld worden, wat er op dat gebied al bereikt is en welke kant het opgaat.

In Nederland staat op dit moment de wetgeving over dierproeven ter discussie. Het in de zomer van 2005 gepresenteerde evaluatierapport van de Wet op de Dierproeven zorgde zelfs voor zoveel tumult dat de minister het voorlopig terzijde heeft gelegd, in afwachting van wat er op Europees niveau gaat gebeuren. Dit cahier is bedoeld om bij te dragen tot een betere discussie, in het belang van mens en dier.

Het cahier is mede op initiatief van de Stichting Informatie Dierproeven tot stand gekomen (www.informatiedierproeven.nl).
De Stichting Bio-Wetenschappen en Maatschappij is ondergebracht bij NWO en valt onder het gebied Aard- en Levenswetenschappen (ALW) en de Nederlandse organisatie voor gezondheidsonderzoek en zorginnovatie (ZonMw).

Het cahier is te bestellen bij de Stichting Biowetenschappen en Maatschappij http://www.biomaatschappij.nl/index.cfm?act=pubs.tonen&type=1&pagina=11

 

Het eiwit speelt een belangrijke rol bij de ontwikkeling van het lange termijn geheugen. Het eiwit werd met behulp van genetisch gemodificeerde delen van virussen in de hersenen gebracht. De onderzoekers kijken nu of hetzelfde resultaat is te bereiken via een eenvoudiger manier van toedienen.  De therapie zou het succesvol kunnen zijn tegen de ziekte van Alzheimer. De resultaten van de studie zijn gepubliceerd in de US journal Proceedings of the National Academy of Sciences.
 

Hij is hierop gepromoveerd in Groningen op 9 mei. EPO maakt rode bloedcellen aan waardoor het hart meer zuurstof krijgt. Het bevordert ook de vorming van nieuwe bloedvaatjes bij het hart. Inmiddels is in Groningen een eerste klinische studie gedaan bij 22 patiënten. Grotere studies bij meerdere ziekenhuizen in Nederland zijn in voorbereiding.
 

Onderzoek bij ratten liet grote verschillen zien in de herstelkansen bij normale of verlaagde temperatuur. De schadebeperking is het grootst als de temperatuur kort na de gebeurtenis wordt ingezet en gedurende enige tijd wordt volgehouden. De eerste proeven bij mensen worden nu gedaan.
Er is nog veel onderzoek nodig naar de beste manier van koelen en naar de selectie van patiënten die baat hebben bij koeling. Dit meldt onderzoeker dr. Dalton Dietrich in de Miami Herald. De gunstige effecten van koeling worden bereikt door het afremmen van schadelijke chemische reacties die in het lichaam optreden na een trauma.

 

Na achttien maanden is het door deze activisten gestolen stoffelijk overschot van de 82-jarige Gladys Hammond gevonden. De Britse autoriteiten vonden het lichaam op donderdag 4 mei in de bossen van het Midden-Engelse graafschap Staffordshire, meldde het Britse dagblad The Times. Vier dierenactivisten bekenden in april dat ze een boerenfamilie zes jaar lang met gewelddadige campagnes hadden lastiggevallen. De familie Hall fokte cavia's waarmee dierproeven werden gedaan. De activisten gingen zo ver dat ze de in 1997 overleden schoonmoeder van de fokker uit haar graf lichtten. De familie sloot het bedrijf om een einde te maken aan de pesterijen en aanvallen. 

 

Het gaat om AGG01, een stof die gevonden is in de melk van de Wallaby, een klein soort kangaroe. De stof biedt kansen in de strijd tegen gevaarlijke bacteriën die resistent zijn voor de normale antibiotica.

De stof werd ontdekt tijdens een onderzoek gericht op het verhogen van de voedingswaarde van koeienmelk. Van Wallaby's is bekend dat ze zo vroeg geboren worden dat hun immuunsysteem pas na 100 dagen begint te werken. Tot die tijd zijn ze voor bescherming tegen infecties aangewezen op de moedermelk.

Van de 30 antibacteriële stoffen in deze melk bleek AGG01 de meest agressieve. Binnen een half uur doodt de stof 99% van alle bacteriën of schimmels in een kweek.  Volgens de onderzoekers is de stof gemakkelijk en goedkoop te synthetiseren. Noch bij dieren, noch bij mensen is onderzoek gedaan met AGG01. Het duurt dus nog minimaal zes jaar eer duidelijk is wat AGG01 kan betekenen in de strijd tegen onder andere de gevreesde ziekenhuisbacterie MRSA.

 

De behandeling bestaat uit toediening van antilichamen die de aanval stoppen van het immuunsysteem op de bètacellen in de alvleesklier die insuline aanmaken. Tegelijk kregen de muizen een eiwit toegediend dat werkt als een vaccin dat het lichaam aanzet cellen te produceren die de bètacellen beschermen. Door de combinatietherapie genazen de meeste muizen van diabetes en keerde de ziekte ook niet meer terug. De eerste testen bij mensen zullen dit jaar nog beginnen. De therapie met  anti-CD3 antilichamen is al eerder bij mensen getest. De therapie was effectief maar slechts voor een periode van een jaar. De onderzoeksresultaten zijn gepubliceerd in de Journal of Clinical Investigation van 21 april.
 

Een flink aantal scholieren maakt melding van proeven met dieren, veelal insecten. Er zijn echter ook meldingen van proefjes met muizen en kikkers. Proefdiervrij roept scholen op geen dieren in de les te gebruiken. Proeven met muizen zijn zonder meer verboden. Die met insecten (ongewervelde dieren) vallen als regel niet onder de Wet op de dierproeven. De Stichting Informatie Dierproeven meent dat geen nodeloze proeven met dieren moeten worden gedaan.  
 

Het vaccin bleek 23 van de 24 resusapen waarop het is beproefd meer dan drie jaar effectief tegen AIDS te beschermen. Over enkele maanden begint een test met 36 proefpersonen die een hogere doses krijgen. Het vaccin is een van de 30 AIDS-vaccins die in diverse stadia van ontwikkeling zijn. Het verst gevorderd is een vaccin gebaseerd op een veranderd verkoudheidvirus. Dit is nu in fase 2 van onderzoek bij mensen en wordt getest op 3.000 proefpersonen. Na fase 3 volgt registratie en toelating tot de markt.
 

Er zijn in onderzoek bij muizen die leden aan verwijding van de aorta, aanwijzingen gevonden dat het geneesmiddel zelfs beschadigd vaatweefsel herstelt. Onderzoeker van Johns Hopkins University ontdekten dat, na zes maanden toediening van het geneesmiddel Cozaar via het drinkwater, de aorta van de zieke muizen dezelfde omvang en wanddikte had als die van gezonde muizen. De eerste proeven bij mensen beginnen binnenkort. De resultaten zijn hoopgevend voor patiënten met het syndroom van Marfan, een erfelijke afwijking van het bindweefsel die veel hart- en vaatproblemen veroorzaakt. Het onderzoek is gepubliceerd in Science.
 

Onderzoekers aan de Universiteit van New Orleans hebben in onderzoek bij ratten ontdekt dat de koolmonoxide zorg voor het verwijden van bloedvaten. Door de stof te blokkeren trekken de bloedvaten samen en vermindert de bloeding.De vinding kan van belang zijn voor de behandeling van letsels of operaties waarbij veel bloedverlies optreedt. De onderzoekers benadrukken dat nog veel nadere studie nodig is voordat de methode in de praktijk kan worden toegepast. De resultaten zijn deze week bekend gemaakt op een congres over experimentele biologie in San Fransisco.
 

Volgens Ritskes kunnen in veel laboratoria ratten en muizen vrijwel onbeperkt eten. Ze worden daardoor te zwaar en halen vaak het einde niet van een lange proef. Zo wordt gedurende 2 jaar onderzocht of een stof kankerverwekkend is. Ritskes bepleit individuele dosering van het voer via een automaat die elk proefdier herkent via een ingebrachte chip, zoals nu ook bij koeien al gebeurt. Behalve in de dosering van het voer is ook in de samenstelling veel te verbeteren, afhankelijk van de proef. Door nauwkeuriger te voeren neemt de wetenschappelijke betrouwbaarheid van de proeven toe. Een interview met Ritskes is gepubliceerd in het wetenschapskatern van De Volkskrant van 1 april.
 

Uit het bloed van de muizen haalden ze zogenaamde dendritische cellen die vervolgens werden voorzien van blokkers voor de moleculen CD40, CD80 en CD86. Deze moleculen zetten het afweersysteem aan de insuline producerende cellen in de alvleesklier te vernietigen. De bewerkte dendritische cellen voorkomen dit. Nog dit jaar zullen de eerste onderzoeken worden gedaan bij 15 patiënten ouder dan 18 jaar met diabetes type I. De Amerikaanse Food and Drug Administration heeft daarvoor toestemming gegeven. Dit meldt Medical News Today. Dendritische celtherapie wordt al toegepast bij de behandeling van bepaalde vormen van kanker.
 

Het gaat om RNA (verwant aan DNA) moleculen die  het gen 'uitzetten' dat via het eiwit apolipoproteine B (apoB), de omzetting van cholesterol in de lever regelt. In onderzoek bij apen bleek binnen 24 uur het gehalte van het slechte LDL-cholesterol met 80% te zijn verlaagd. Het effect hield tenminste 11 dagen aan. De proeven bij mensen beginnen binnen een jaar. De onderzoeksresultaten zijn gepubliceerd in de online versie van Nature.
 

Daardoor komt bij hoesten of niezen het virus niet naar buiten. Japanse virologen melden dit vandaag in Nature, onderzoekers van het Erasmus Medisch Centrum in Rotterdam melden hetzelfde morgen in Science. De Rotterdamse virologen zien ook kansen om beter voorbereid te zijn op de behandeling van de infecties. Zij vergeleken de besmetting bij mensen, muizen, fretten, katten en makaken. Ook bij de kat en (iets minder) bij de fret zit het virus diep, wat tot een vergelijkbare virale longontsteking leidt bij mens, kat en fret. Dat opent perspectieven voor gerichte proefdierstudies.
 

Het gaat om het testen van giftigheid van kankergeneesmiddelen en chemicaliën op celkweken. Het beschikbaar komen van de test vermindert het gebruik van proefdieren en vergroot de nauwkeurigheid van de resultaten. Dat draagt bij aan meer veiligheid. Kijk voor meer informatie bij 3 V's onder het kopje Alternatieven
 

Onderzoek met muizen die, door een genetische verandering, suikerziekte ontwikkelen, reuma of een andere ziekte, leidt relatief snel tot inzicht in, bijvoorbeeld, de werkzaamheid van een nieuw geneesmiddel. Volgens het dagblad The Columbus Dispatch, zullen onderzoekers in toenemende mate gebruik gaan maken van muizen die speciaal voor hun onderzoek genetisch zijn veranderd. De kosten voor het fokken van dergelijke speciale muizen kunnen oplopen tot 100.000 dollar per variant.
 

Het middel met de codenaam TGN1412 is een zogenaamd monoklonaal antilichaam dat is ontwikkeld tegen een levensbedreigende vorm van leukemie die tot nu toe niet te behandelen was. In 2005 kreeg het middel van het Duitse bedrijf TeGenero de status van 'weesgeneesmiddel'. Dit zijn middelen tegen zeldzame, ernstige ziekten.

Bij eerdere dierproeven waren deze bijwerkingen niet gevonden. Er wordt een diepgaand onderzoek ingesteld naar de mogelijke oorzaken van de problemen in Engeland. Menselijke fouten worden daarbij niet uitgesloten. Alle voorgenomen proeven in andere landen zijn meteen stopgezet. Het is zeer uitzonderlijk dat zulke ernstige complicaties optreden tijdens de eerste studies bij mensen.

 

Het middel sphingomab werkt als een spons op de stof sphingosine 1 fosfaat, waarvan is vastgesteld dat die de groei van bloedvaten in tumoren bevordert en tumorcellen afschermt tegen chemotherapie. De stof is met succes getest op muizen. Veel tumoren namen tot 60% in omvang af. De studie is gepubliceerd in het wetenschappelijke tijdschrift Cancer Cell. Inmiddels is bij de Amerikaanse Food and Drug Administration vergunning gevraagd voor proeven bij mensen.
 

Het eiwit, Emilin 1 genaamd, reguleert de afgifte van de groeifactor TGF bèta. Bij muizen zonder het eiwit treedt een sterke groei op van het aantal bloedcellen en een vernauwing van de vaten. De ontdekking kan een belangrijke stap zijn naar een betere behandeling van hoge bloeddruk; een aandoening die bij één op de drie mensen voorkomt. Variaties in bloeddruk worden in belangrijke mate bepaald door erfelijke factoren. De studie is gepubliceerd in het wetenschappelijk tijdschrift Cell.
 

SHAC (Stop Huntingdon Animal Cruelty) is actief in Engeland en Amerika waar Huntingdon Life Sciences onderzoekslaboratoria heeft. De zes veroordeelden zijn schuldig bevonden aan het aanzetten tot geweld, stalking en intimidatie. SHAC heeft in Engeland en Amerika jarenlang medewerkers van Huntingdon bedreigd en geïntimideerd, onder andere door huizen te bekladden, doodsdreigingen te sturen, namen van kinderen en schooladressen op Internet te zetten, toeleveranciers te bedreigen en branden te stichten.

De activisten die in Trenton, New York, terechtstonden zijn niet aangeklaagd voor feitelijke geweldpleging of intimidatie. Zij beriepen zich op hun vrijheid van meningsuiting. Ze zouden de feitelijk daders niet kennen en zich slechts beperken tot het geven van informatie via hun website. De aanklager vergeleek hen met generaals in een oorlog, die van achter hun computer de strategie uitzetten en die de soldaten niet kennen die vechten aan het front. De jury heeft die redenering gevolgd.

Inmiddels is ook in Engeland verzet op gang gekomen tegen militant dierenactivisme. Studenten, docenten en professoren van de universiteit van Oxford, demonstreren tegen actievoerders die proberen de bouw van een nieuw laboratorium onmogelijk te maken. Bouwvakkers die aan het project werken zijn zo geïntimideerd dat ze tijdens het werk bivakmutsen dragen om onherkenbaar te zijn. In The Independent publiceert de organisatie van de Britse farmaceutische industrie (ABPI) een open brief waarin de zakenwereld wordt opgeroepen het voorbeeld van de Pro-Testers uit Oxford te volgen en stelling te nemen tegen gewelddadig dierenactivisme.
 

Patiënten met hemofilie A maken door een genetisch defect onvoldoende stollingsfactor VIII aan waardoor zij veelvuldig inwendige bloedingen krijgen die moeilijk stoppen. Tot nu toe krijgen zij de stollingsfactor direct toegediend maar daaraan kleven veel bezwaren. Onderzoekers zijn daarom al lang bezig met het vinden van een gentherapie. Meestal wordt een virus gebruikt om een nieuw gen in het DNA te brengen, maar ook dat heeft risico's. Deze niet virale methode lijkt daarom veel belovend. Het onderzoek is gepubliceerd in Molecular Therapy.
 

De aanmaak van insuline bij de apen verliep zo goed dat ze geen insuline-injecties meer nodig hadden. De resultaten van de studie zijn gepubliceerd in Nature Medicine. De onderzoekers verwachten binnen drie jaar varkenscellen te kunnen testen op mensen. Transplantatie van levend weefsel van dieren op mensen (xenotransplantatie) is in Nederland verboden.
 

Er zijn in 2004 in totaal 633.155 dierproeven uitgevoerd waarbij 609.313 dieren zijn ingezet. Dit betekent dat 3,8% van de proefdieren meer dan eens is ingezet.  Opvallend is de stijging van het aantal proeven op kippen (+ 21,7%) dat te verklaren is uit de scherpe daling van het aantal proeven op kippen in 2003 vanwege het uitbreken van de vogelgriep virus. Die daling is in 2004 dus weer ongedaan gemaakt. Dit meldt de Voedsel en Waren Autoriteit (VWA) in het inspectierapport Zo Doende 2004 dat onlangs is uitgebracht. De VWA constateert dat dierproeven in Nederland in het algemeen zorgvuldig worden uitgevoerd. Bij 538 inspecties, waarvan 40% onaangekondigd, werden negen schriftelijke waarschuwingen uitgedeeld die vooral betrekking hadden op huisvesting; het niet goed bijhouden van het welzijnsdagboek of afwijkingen van het goedgekeurde onderzoeksplan. Bij de inspecties van het werk van de Dierexerimenten Commissies (DEC’s) die advies moeten uitbrengen over een dierproef is niets gevonden dat tot ingrijpen van de inspectie noopte.
 

Onderzoekers aan het Whitehead Institute en de Harvard Medical School hebben ontdekt dat bij muizen met een overactief PrP-gen stamcellen zich veel sneller tot normale hersencellen ontwikkelen dan bij muizen zonder het gen. Het gen blijkt echter niet essentieel te zijn: ook muizen zonder het gen ontwikkelden zich tot normale volwassen dieren. Nader onderzoek moet aan het licht brengen wat de precieze functie van het gen is. Het onderzoek is gepubliceerd in de Proceedings of the National Academy of Sciences.
 

Het middel lijkt geschikt voor de behandeling van kanker in de darm, de alvleesklier en de lever. De stof activeert het eiwit Nrf2, dat een belangrijke rol speelt in het afweermechanisme. CDDO-Im is al effectief bij zeer lage doseringen. De resultaten van de twee jaar durende studie zijn gepubliceerd in Cancer Research van 15 februari 2006.
 

Eén molecuul genaamd TGF Beta, blijkt de T-cellen hun beschermende kracht te geven. Een Europees netwerk van onderzoekers naar hart- en vaatziekten heeft dat geconcludeerd uit onderzoek bij muizen. Dr. Alain Tedgui, voorzitter van het netwerk en leider van de onderzoeksgroep in Parijs, verwacht dat de vinding zal leiden tot nieuwe geneesmiddelen tegen hart- en vaatziekten, gebaseerd op de werking van het afweersysteem. De onderzoeksresultaten zijn gepubliceerd in Nature Medicine.
 

Dit vaccin is gebaseerd op antilichamen van mensen en chimpansees die tegen pokken zijn ingeënt. Het nieuwe vaccin bleek effectief in studies op celkweken en bij muizen. Pokken komen in de wereld niet meer voor, maar worden gezien als een potentieel biologisch wapen. Nu er niet meer tegen pokken wordt gevaccineerd, zou gebruik van het bacteriële wapen grote aantallen slachtoffers kunnen maken. Het nieuwe vaccin lijkt niet alleen effectief maar ook veiliger dan het oude vaccin dat vaak ernstige bijwerkingen gaf. De studie is gepubliceerd in de internetversie van de Proceedings of the National Academy of Sciences (PNAS).
 

De verschijnselen van deze ziekte treden op tussen 35 en 50 jaar. Bewegingen worden ongecoördineerd, de persoonlijkheid veranderd en uiteindelijk worden patiënten dement en overlijden ze. Het geneesmiddel wordt al gebruikt om afstotingsreacties bij transplantaties tegen te gaan en –  als zalf – tegen eczeem. Het onderzoek is zowel gedaan op gekweekte hersencellen als op proefdieren. De resultaten zijn gepubliceerd in The Journal of Neuroscience.
 

Zij verwijderden de genen van het menselijke adenovirus dat infecties aan de luchtwegen veroorzaakt. Aan het 'gestripte' virus werd het vogelgriep eiwit hemagglutinine toegevoegd. Het bleek mogelijk in het laboratorium binnen 36 dagen voldoende materiaal te kweken voor een vaccin dat bij muizen en kippen 100% effectief is tegen vogelgriep. Het vaccin voorkomt dat hemagglutinine zich hecht aan de cel van de muis of de kip en activeert de productie van T-cellen die de indringer te lijf gaan. De resultaten van het onderzoek worden op 15 februari gepubliceerd in de Journal of Virology maar zijn eerder via het Internet vrijgegeven. Proeven met het vaccin bij mensen beginnen over enkele weken.
 

Bij onderzoek met muizen aan het Scripps Research Institute in San Diego ontdekten onderzoekers dat dieren, die al eerder met een virus in aanraking waren geweest, een overmaat aan T-cellen produceren na vaccinatie. Deze T-cellen gaven zoveel gifstoffen af om indringers te vernietigen, dat de muizen binnen 24 uur stierven. Toepassing van peptiden (kleine eiwitten) verkeert nog in een experimenteel stadium. In onderzoek is, of ze gebruikt kunnen worden voor vaccins en antibiotica. De Amerikaanse studie gepubliceerd in Science, geeft volgens de onderzoekers aan dat de juiste dosering een belangrijke factor zal zijn bij toepassing van peptide vaccins.
 

Pasgeborenen moeten nog afweer ontwikkelen. Numico heeft een melkpoeder ontwikkeld met toegevoegde oligosacchariden. Dat zijn suikers die ook in moedermelk zitten en de afweer stimuleren. Het product is al bij dieren en kleine groepen baby's getest en bleek te werken. Het Universitair Medisch Centrum Groningen zoekt nu 300 baby's die meedoen met een internationaal onderzoek onder 1500 kinderen. Ook ziekenhuizen in Duitsland en Italië doen mee. Meer informatie bij Beatrix Kinderkliniek UMC Groningen, 050 3610587.
 

De uit planten gewonnen stof blijkt zenuwcellen uit te schakelen die het signaal doorgeven van specifieke vormen van pijn die met de bestaande middelen niet is te bestrijden. Amerikaanse onderzoekers hebben die werking aangetoond bij honden met botkanker, zo meldt Associated Press. De eerste onderzoeken bij mensen worden vanaf volgend jaar gedaan in diverse Amerikaanse klinieken.
 

Deskundigen van de Wereld Gezondheid Organisatie hebben dit gisteren in Wenen meegedeeld. Het virus kan nog niet van mens op mens worden overgedragen. Op onze website vindt u meer informatie over het ontwikkelen van een vaccin tegen vogelgriep.
 

Het eiwit reguleert hoe hersencellen reageren op de neurotransmitter serotonine. Neurotransmitters zijn chemische stoffen die signalen overbrengen van de ene hersencel naar de andere. De meeste moderne antidepressiva zijn gericht op het aanbieden van extra serotonine aan de hersenen. Uit onderzoek bij muizen en weefselkweken is nu gebleken dat hersencellen serotonine alleen goed 'oppakken' als er voldoende p11 is om de betreffende receptoren te activeren. De ontdekking opent de weg naar een nieuwe benadering van depressies met behulp van geneesmiddelen. Het onderzoek is gedaan aan de Rockefeller University en het Zweedse Karolinska Institute. Het is gepubliceerd in het tijdschrift Science.
 

In The Scientific American van januari 2006 publiceren Alan M. Goldberg en Thomas Hartung een overzicht van recente vorderingen. Vooruitgang is met name geboekt in het gebruik van (menselijke) cel- en weefselkweken. Zo kan met menselijke bloedcellen worden bepaald of zich toxines (gifstoffen) bevinden in vaccins of geneesmiddelen. Ook computermodellen ontwikkelen zich snel tot goede alternatieven voor bepaalde dierproeven. De auteurs stellen vast dat de autoriteiten in zowel de Verenigde Staten als Europa veel tijd nodig hebben om alternatieven te valideren en toe te laten.
 

Een studie bij ratten laat zien dat heel kleine proteïne vezels gebruikt kunnen worden om schade bij een hartaanval te verminderen. Dit gebeurt doordat sleutelcellen, cardiomyocyten genoemd, niet meer afsterven. Een studie aan de Harvard Medical School liet zien dat wanneer deze kleine chemisch behandelde vezels ingespoten worden in de hartspier van ratten, hun organen normaal bleven functioneerden. Deze studie is online gepubliceerd in het Journal of clinical Investigation.
 

Dat is ontwikkeld door het primatencentrum BPRC in Rijswijk. AMA-1 bevat een eiwit dat de malariaparasiet gebruikt om rode bloedcellen binnen te dringen. De onderzoekers hopen dat toediening van dit eiwit in combinatie met een katalysator het lichaam aanzet tot grootschalige productie van antilichamen. Die moeten voorkomen dat malariaparasieten de rode bloedcellen infecteren. Gebleken is dat AMA-1 proefdieren goed tegen malaria beschermt. De proef moet dat voor mensen aantonen, aldus de Volkskrant.
 

Het vaccin bestaat uit peptiden die de productie van het hormoon testosteron stopzetten. Dit hormoon is de groeifactor van prostaatkanker. Als de tumor is gestopt en gekrompen kan hij naar verwachting via een operatie of door bestraling worden verwijderd. Het vaccin is inmiddels met succes getest op onder andere ratten en paarden. De eerste klinische tests bij mensen beginnen volgend jaar. Het zal nog zeker vier jaar duren eer het vaccin op de markt komt. Dit meldt de Apeldoornse Krant.
 

In een studie bij muizen vonden de onderzoekers dat een ontsteking leidt tot het aanmaken van het eiwit NR2B, dat een rol speelt in de communicatie tussen zenuwcellen. Het onderzoek geeft aanwijzingen dat door de ontsteking de aanvankelijke pijn van de verwonding wordt vastgelegd in de hersenen. "Op moleculair niveau, aldus Zhuo, is het ontstaan van chronische pijn vergelijkbaar met de werking van het leervermogen en het geheugen." De onderzoekers hopen een methode te kunnen ontwikkelen die het ontstaan van chronische pijn stopt zonder de acute pijnervaring (denk aan het mijden van hete voorwerpen) te blokkeren.  
 

De vaccins zijn ontwikkeld uit de Listeria-bacterie die voorkomt in zuivelproducten. Het vaccin stimuleert het afweersysteem de strijd aan te gaan met kankercellen en deze te vernietigen. In de Journal of Immunology van september publiceerde professor Yvonne Paterson, verbonden aan de Universiteit van Pennsylvania, onlangs de resultaten van 10 jaar onderzoek met de vaccins bij muizen. Die resultaten zijn zodanig, dat nu klinische studies bij mensen kunnen worden gedaan. Dit meldt het bedrijf Advaxis dat de vaccins maakt vandaag.
 

De vrijwilligers, gezonde volwassenen die niet eerder zijn blootgesteld aan malaria, krijgen het vaccin toegediend om te beoordelen of het menselijk afweersysteem de gewenste reactie vertoont.
Het preparaat, AMA-1 genoemd, bevordert de ontwikkeling van antilichamen die verhinderen dat de malariaparasiet de rode bloedcel binnendringt. Al in de jaren tachtig is de werkzaamheid aangetoond, maar toen kon het vaccin niet op grote schaal geproduceerd worden. Het BPRC is er nu in geslaagd om AMA-1 te produceren in gistcellen. Getest op apen bleek het vaccin z'n werk te doen; nu zijn voor het eerst mensen aan de beurt. Dit meldt dagblad De Gelderlander.
 

De worm scheidt een stof af die zeer effectief infecties als longontsteking te lijf gaat. Onderzoekers aan het Trinity College te Dublin publiceren hierover deze week in The Journal of Experimental Medicine. Zij hopen de actieve stof te kunnen isoleren en daarmee een geneesmiddel te ontwikkelen. In december 2004 publiceerden onderzoekers aan de Universiteit van Iowa al gunstige effecten van 'wormtherapie' bij de ziekte van Crohn, een chronische darmontsteking.
 

Rossant heeft via onderzoek bij muizen een belangrijke bijdrage geleverd aan de kennis over de ontwikkeling van stamcellen tot lichaamscellen met een specifieke functie (zenuwcellen, huidcellen et cetera). Er zijn ook onderscheidingen toegekend aan de onderzoekers Dr. Brett Finlay  en Dr. Robert Brunham voor hun bijdrage aan de ontwikkeling van een toekomstig menselijk vaccin tegen de gevreesde ziekte SARS.
 

Er zijn naar schatting 100.000 chemische stoffen in de handel. Ze worden gebruikt in een breed scala van producten, zoals schoonmaakmiddelen, textiel, computers, auto's en dergelijke. De verplichte onderzoeken, die veel proefdieren zullen vergen, gelden voor chemicaliën waarvan per jaar meer dan 100.000 kilo wordt geproduceerd.  De Europese Raad van Ministers moet nog beslissen over het voorstel.
 

Deze gevoeligheidsstrategie kan het effect van de behandeling van prostaatkanker met chemotherapie sterk verbeteren. Jérôme van Brussel, nu werkzaam bij de afdeling Chirurgie van het Erasmus MC, concludeert dit in zijn proefschrift 'Multidrug resistentie in prostaatkanker', waarop hij op 16 november promoveert. Hij deed zijn onderzoek zowel in celkweken als bij proefdieren. Dit bericht de Erasmus Universiteit.

 

Ze produceren een stofje dat de cellen die het immuunsysteem 'aan en uit' zetten om de tuin leidt. Het afweersysteem verzet zich niet meer tegen de parasieten. De onderzoeker van de universiteit van Edinburgh vermoeden dat op deze wijze hooikoorts, bepaalde vormen van astma en een aantal tropische aandoeningen ontstaan. De resultaten van het onderzoek zijn gepubliceerd in the Journal of Experimental Medicine.
 

De cavia's werden aan een hoge concentratie van het virus blootgesteld, maar vertoonden dankzij het vaccin na ook 70 dagen geen spoor van besmetting. De besmettelijke koorts komt op grote schaal voor in delen van Afrika en maakt daar duizenden slachtoffers. De resultaten van het onderzoek zijn gepubliceerd in het tijdschrift Virology. De onderzoekers verwachten over vijf jaar te kunnen beginnen met klinische testen bij mensen.
 

Ze vreesde dat dit radicale activisten zou kunnen aansporen haar te bedreigen. Sitemaker A. Koenen zei vorige week tijdens het geding dat hij misstanden aan de kaak mag stellen op gebied van dierenmishandeling. Volgens hem was de vrouw genomineerd omdat zij als hoofd van het Dier Experimenteel Centrum van het Erasmus MC verantwoordelijk is voor afknippen van tenen bij muizen. De voorzieningenrechter vindt dat de verkiezing van dierenbeul van de maand die Koenen heeft opgezet een methode kan zijn om ernstige misstanden bij een groter publiek bekend te maken. ,,Hiermee kan een bijdrage worden geleverd aan een brede maatschappelijke discussie'', aldus de uitspraak van dinsdag. De rechter vindt echter ook dat hoge eisen gesteld moeten worden aan het waarheidsgehalte van de feiten waarop de nominatie is gebaseerd gezien 'het uitermate grievende en diskwalificerende karakter van de term dierenbeul'.

Met het oog daarop meent de rechter dat Koenen onrechtmatig heeft gehandeld door de vrouw te nomineren. Koenen moet alle verwijzingen naar het DEC en de onderzoekster verwijderen. Hij is tevens veroordeeld tot duizend euro immateriële schadevergoeding. (Bron ANP)
 

Onderzoekers van de Harvard Medical School en het Massachusetts Institute of Technology hebben op 1 november tijdens een congres in Parijs de resultaten gepresenteerd van onderzoek bij muizen met menselijke prostaatkanker. De onderzoeker injecteerden nanopartikels van waterstof en koolstof waarin het kankergeneesmiddel Taxotère was opgeslagen direct in de tumor. Deze verdween geheel terwijl het omliggende weefsel niet werd aangetast. Nanopartikels zijn kleiner dan 1 miljardste meter, ofwel een miljoenste deel van de punt van een speld.
 

Zij voelt zich bedreigd door de nominatie tot 'dierenbeul van de maand' en krijgt van de universiteit persoonsbeveiliging. De rechter doet volgende week uitspraak. De site beschuldigt de onderzoekster van het 'zonder verdoving afknippen van tenen' van proefdieren. Volgens de Voedsel en Waren Autoriteit, die toezicht houdt op dierproeven in Nederland, worden de staartknip, teenknip of oorknip geoorloofd toegepast, doorgaans om bij zeer jonge muizen (enkele dagen oud)onder andere om vast te stellen of zij genetisch gemodificeerd zijn of om ze in een groep te kunnen herkennen. Het gaat hierbij om het wegnemen van circa 1 millimeter weefsel. De VWA volgt hiermee wereldwijde acceptatie van deze techniek. Proefdierkundigen zijn van oordeel dat de jonge knaagdieren nauwelijks ongerief ervaren van deze knip.
 

Zo kondigde AKZO Nobel deze week aan in de loop van 2006 te beginnen met klinische testen van het H5N1-vaccin. Het bedrijfsonderdeel Nobilon kreeg recent Europese goedkeuring om te beginnen met de productie van menselijke griepvaccins voor gebruik in klinisch onderzoek.

 

Bij het wettelijk verplichte testen van de veiligheid van vaccins worden relatief veel proefdieren gebruikt. Bij een vaccin tegen het vogelgriepvirus zullen dat volgens deskundigen in de industrie waarschijnlijk vooral kippen zijn. Veiligheidsonderzoek voor vaccins gebeurt per productiebatch. De proeven zijn voor de dieren belastend. Bij het zoeken naar alternatieven voor dierproeven staat veiligheidtest voor vaccins dan ook hoog op de prioriteitenlijst. Het aantal proefdieren voor dit type onderzoek is in de loop der tijd al sterk gedaald: van ongeveer 300.000 in 1981 naar 150.000 twintig jaar later.

 

Dat stellen onderzoekers van de Universiteit Maastricht in het oktobernummer van het Journal of experimental medicine. Volgens Misha Luyer, Jan Willem Greve en Wim Buurman stimuleren vetten de aanmaak van het hormoon cholecystokinine (CCK) bij ratten. CCK zorgt voor de productie van acetylcholine, dat het vrijkomen van ontstekingsfactoren remt.
 

De resultaten van het onderzoek zijn deze maand gepubliceerd in Cancer Research het tijdschrift van de American Association for Cancer Research. De onderzoeksgroep onder leiding van de uroloog Dr. Robert E. Reiter verwacht volgend jaar de werking van 1G8 te kunnen onderzoeken bij patiënten met prostaatkanker.
 

Het ziekenhuis gebruikt het geld om in de komende vijf jaar een muis te fokken die besmet kan worden met het HIV-virus. De onderzoekers willen de HIV-muis vervolgens gebruiken voor proeven om het vaccin te ontwikkelen. Volgens het AMC kunnen bestaande muizen geen HIV krijgen.
 

Zowel het Europese Parlement als de laboratoria die de testen gaan uitvoeren zetten in op zo min mogelijk dierproeven, onder meer door gebruik van alternatieve testmethoden, literatuuronderzoek en erkenning in alle landen van resultaten die in een land zijn gevonden. Zo hebben wetenschappers recent uit nadere analyse van ruim 20 jaar onderzoek ontdekt, dat het testen van de giftigheid van stoffen op algen, watervlooien en vissen toe kan met veel minder vissen. De gevoeligheid voor giftigheid blijkt niet te verschillen: wat algen en watervlooien verdragen, verdragen vissen ook. Deze wetenschap scheelt naar verwachting inzet van zo'n 900.000 vissen in Europese laboratoria. Door de vele (1.500) amendementen die zijn ingediend op het voorstel van de Europese Commissie, is onduidelijk hoe het besluit straks precies uitwerkt.
 

Experimenten op dieren om meer kennis te verkrijgen over biologische processen, waaronder ook het menselijk (dys) functioneren,  zijn in moreel opzicht problematisch en worden daarom met veel omzichtigheid omgeven. De Wet op de Dierproeven verplicht iedere instelling waar gewerkt wordt met proefdieren een Dier Experimenten Commissie (DEC) in te stellen, die experimenten per geval beoordeelt. 
Tijdens deze avond wordt onder leiding van  drs. Henriëtte Bout (ethica en medisch biologe, Adviesbureau ConScience) en een deskundigenpanel, samengesteld uit. DEC-VU leden en een vertegenwoordiger van de Partij voor de Dieren , een simulatiespel gespeeld om dit onderwerp concreet te maken.
 
Openheid in de praktijk vindt plaats op donderdag 27 oktober 2005 om 19.30 uur in zaal A3-11, Medische Faculteit Vrije Universiteit, Van der Boechorststraat 7 te Amsterdam. Kaarten kosten € 11,00 (leden Vereniging VU-Windesheim € 8,00 / studenten gratis). Nadere informatie en opgeven: www.vupodium.nl, of tel. 020-598 9292.
 

Zij ontvingen de Nobelprijs, omdat zij “met volharding en een geoefende geest heersende dogma’s hebben uitgedaagd”. De gangbare medische opvatting was dat maagzweren het gevolg waren van een overmatige maagzuurproductie, vooral veroorzaakt door stress en verkeerde leef- en eetgewoonten.

De weefselkweek waarmee zij hun uiteindelijke ontdekking deden, was afkomstig van de Amsterdamse maag-darm leverarts prof. Guido Tytgat. De Australiërs ontdekten dat de bacterie geen effect had op muizen en ratten, maar dat ze zelf binnen enkele dagen een maagontsteking ontwikkelden.

 

Deze gentherapie kan de bloeddruk bij muizen maandenlang op een gezond peil houden. De onderzoekers hopen een werkzame therapie tegen hoge bloeddruk bij mensen te ontwikkelen. De onderzoeksresultaten zijn vandaag bekend gemaakt via de Proceedings of the National Academy of Sciences.
 

Dieren die actief gebruik maakten van een looprad in hun kooi bleken na een maand veel beter op een geheugentest te reageren dan dieren die niet actief waren. De muizen in het onderzoek waren qua leeftijd vergelijkbaar met mensen van 70 jaar. Gelijke resultaten zijn eerder gevonden bij muizen van jongere leeftijd. De onderzoekers veronderstellen dat het aangetoonde verband tussen bewegen en de hersenfunctie ook geldt bij mensen.
 

Atherosclerose is het dichtslibben van de bloedvaten, dat verantwoordelijk is voor hart- en herseninfarcten.  Het vaccin zorgt voor een reductie van de vaatvernauwing van bijna 70 %. Onderzoeker Arnaud Hauer: ‘Naast het feit dat de mate van atherosclerose sterk wordt gereduceerd met dit vaccin, blijkt vaccinatie tegen interleukine-12 de laesies ook stabieler te maken. Dit betekent dat de laesies minder snel scheuren, en er minder kans is op infarcten. Het vaccin is getest op muizen. De onderzoekers pleiten ervoor klinische studies te starten naar het effect van vaccinatie tegen interleukine-12 bij mensen.
 

De ‘Serious Organised Crime and Police Act’ stelt het bedreigen, lastigvallen en intimideren strafbaar en strekt zich uit tot allen die betrokken zijn bij dierexperimenteel onderzoek, dus ook financiers en toeleveranciers.
 

Van de 536 stemmen was 50% nee, 48% ja en 1% geen mening. De Stichting Informatie Dierproeven zal de uitkomst inbrengen in contacten met de organisatie van biologiedocenten. Binnenkort komt materiaal voor spreekbeurten via deze site beschikbaar.
 

Het gaat om de Russell & Burch Award en de Charles River Laboratories' Excellence in Refinement Award. Van Zutphen (1941) werd onderscheiden omdat hij op buitengewone wijze heeft bijgedragen aan het ontwikkelen en stimuleren van alternatieven voor dierproeven. Van Zutphen heeft wetenschappers en studenten jarenlang getraind in humaan en verantwoord proefdiergebruik. De prijzen werden uitgereikt tijdens een congres in Berlijn.
 

Dit gebeurde naar aanleiding van het sluiten van een boerderij die cavia’s fokte voor dierexperimenteel onderzoek. De fokkerij is jarenlang bedreigd door radicale dierenactivisten. Tot de ondertekenaars behoren drie Nobelprijs winnaars en 250 hoogleraren.
 

Dit heeft de onderneming op 17 augustus bekend gemaakt. Het Brits-Zweedse concern voert de helft van zijn research uit in Zweden, de andere helft in het Verenigd Koninkrijk. Volgens het bedrijf zou aangescherpte wetgeving tot een onwerkbare situatie leiden.

 

Uit onderzoek bij dieren is bekend dat het ongeboren dier via de moeder juist veel eiwitten binnenkrijgt en heel weinig vetten. Het onderzoek naar voeding van ongeboren kinderen wordt nu bij mensen gedaan in de verwachting betere voeding voor te vroeg geborenen te kunnen vinden en zo complicaties te voorkomen.

 

Dit meldt de BBC. Als de bibliotheek klaar is kunnen wetenschappers voor allerlei onderzoek gebruik maken van dezelfde genetisch gemodificeerde muizen. In medisch wetenschappelijk onderzoek spelen muizen een steeds belangrijker rol omdat zij genetisch grote overeenkomsten met mensen vertonen. 
 

De onderzoekers hebben onderzoek gedaan bij muizen met een acute vorm van de ziekte van Parkinson. De ontdekking opent de weg naar andere behandelingen van de ziekte dan toediening van een vervanging van dopamine, de stof die de processen in de hersenen reguleert die verantwoordelijk zijn voor bewegingen en stemmingen.
 

Het Europees Parlement stemde gisteren met een overweldigende meerderheid in met dit verbod nadat dierproeven hadden aangetoond dat sommige weekmakers lever- en nierschade kunnen veroorzaken en invloed kunnen hebben op de voortplanting. "We wilden geen enkel risico nemen", aldus de Griekse christen-democraat Antonios Trakatellis, die optrad als onderhandelaar namens het Parlement.

 

In onderzoek bij muizen hebben onderzoekers van de Washington University School of Medicine in St. Louis ontdekt dat wanneer kanker uitzaait er zeer hoge concentraties van deze stof en twee andere stoffen optreden. De hoop is via deze 'signaalstoffen' tumoren te kunnen vinden voordat ze uitzaaien. Dit melden de ondezoekers in de Proceedings of the National Academy of Sciences.

 

De vleermuis kan tot wel 30 minuten bloed zuigen uit zijn prooi. Dit leidde tot de veronderstelling dat het speeksel van het dier en zeer krachtige stof moet bevatten die bloedstolling tegengaat. Deze stof is Desmoteplase. Bij eerste onderzoeken blijkt dat het nieuwe middel tot 9 uur na het ontstaan van de beroerte effectief kan zijn. Daarmee zou 20% tot 25% van de patiënten tijdig behandeld kunnen worden. Nu krijgt slechts 4% tijdig het beste middel dat beschikbaar is: tissue plasminogen activator (TPA). De onderzoeken worden gedaan in Chicago en Cleveland.

 

Proefdiervrij heeft drie radio- en drie tv-spots waarin passanten met respectievelijk een paard, een hond en een konijn worden aangesproken met de vraag of hun dier 'even' gebruikt mag worden voor het testen van het (fictieve) middel Penthahexol of Prohibitiel, 'om te kijken of het brandt'. Nadat de eigenaar van het dier weigert en hevig protesteert, volgt de tekst: '620 duizend dieren hopen op dezelfde reactie'.

De spots schoten de faculteit Diergeneeskunde van de Universiteit Utrecht in het verkeerde keelgat. Volgens Berry Spruijt, hoogleraar ethologie aan de faculteit, zijn ze kwetsend en vormen ze een bedreiging voor wetenschappers die proefdieren gebruiken. 'Ten onrechte wordt gesuggereerd dat experimenten met dieren plaatsvinden uit nieuwsgierigheid, zonder ethische toetsing.' In Nederland bestaan heldere richtlijnen voor dierproeven. Het testen op ogen, neus en huid, zoals in de spots wordt nagespeeld, vindt voornamelijk plaats bij cosmeticaonderzoek en dat is sinds 1997 in Nederland verboden.

Het verweer van Proefdiervrij luidt dat noch in beeld, noch in tekst proefdieronderzoekers worden gestigmatiseerd. Dit is door de commissie verworpen. Door de terloopse manier waarop aan de eigenaar van het dier wordt gevraagd aan het onderzoek mee te werken, krijgt de consument de indruk dat dieren lichtvaardig aan proeven worden onderworpen en dat sprake is van willekeur bij het uitvoeren ervan, aldus de commissie. 'Die voorstelling is ernstig in strijd met de werkelijkheid.'

 

De zeeslak Conus Victoriae leeft in tropische wateren rond Australië. Ze verlammen hun prooi met gif en doden hem daarna. De slakken zijn ook gevaarlijk voor mensen; er zijn 30 sterfgevallen gedocumenteerd. Bij bestudering van de slak viel op dat de prooi zonder pijn lijkt dood te gaan. Bij analyse van het gif bleek het componenten te bevatten die pijnstillend werken voordat de dodelijke componenten toeslaan. De pijnstillende componenten zijn nu geïsoleerd en uitgetest. De Australische onderzoekers denken dat het gif van de zeeslak de basis kan zijn voor een nieuwe categorie pijnstillers.

 

Cystic Fibrose ontstaat door een defect van het CFTF-gen. Tot nu toe was niet moeilijk voldoende longcellen te voorzien van een goed werkend CFTR-gen. De Amerikaanse onderzoekers hebben het therapeutische gen nu ingebouwd in een inactief virus dat is samengesteld uit materiaal van twee andere virussen waarvan de ene goed is in het aanbrengen van nieuwe genen in een cel en de andere goed is in het bereiken van longcellen. Proeven bij muizen en daarna bij apen hebben uitgewezen dat de methode ertoe leidt dat na enige tijd ongeveer een kwart van de longcellen normaal functioneert. Er is nog veel nader onderzoek nodig, onder andere naar de veiligheid van de therapie.

 

Hij ontwikkelde drie innovatieve genetische technologieën om het proces van celdeling te bestuderen en ontdekte een patroon van genexpressie dat uitzaaiingen van borstkanker voorspelt. Een van zijn lopende onderzoeken heeft betrekking op het vinden van het gen dat verantwoordelijk is voor het ontstaan van uitzaaiingen. Het onderzoek wordt gedaan bij muizen.

 

In onderzoek bij muizen ontdekten de onderzoekers dat defecten in het Roquin-gen afweercellen aanzetten tot het vernietigen van onder andere de betacellen in de alvleesklier. Dit is vermoedelijk de oorzaak van het ontstaan van deze vorm van diabetes. Ook mensen hebben een Roquin-gen dat vermoedelijk op dezelfde wijze werkt als het gen bij muizen. De ontdekking kan de opmaat zijn naar te ontwikkelen gentherapie. Het onderzoek is gedaan in opdracht van de 'Juvelie Diabetes Research Foundation'.

 

De onderzoekers blokkeren de proteïne LexA die een cruciale rol speelt bij de evolutie van de bacterie.  Drie dagen na een antibioticakuur was er bij ratten met 'geblokkeerde' colibateriën geen resistentie tegen rifampicine of ciprofloxine. Bij een andere groep ratten werd ter controle het LexA niet geblokkeerd. Na drie dagen waren bijna alle colibacteriën volledig resistent geworden tegen de antibiotica.
 

Door het inbrengen van een nieuw gen zijn ze in staat de levercellen insuline te laten produceren. Dit blijkt uit een artikel in het Amerikaanse vakblad 'Proceedings of the National Academy of Sciences'. Onderzoekers aan het Amerikaanse Joslin Diabetes Centre onderzoeken de mogelijkheden stamcellen van de alvleesklier die zijn betrokken bij de nieuwvorming van Eilandjes van Langerhans in te zetten voor celtherapie bij suikerziekte.
 

Dat schrijft minister Hans Hoogervorst (volksgezondheid) in een brief aan de Kamer. VWS besteedt daarnaast 30.000 euro aan het aanboren van andere financieringsbronnen.
 

Dat stelt F. Hoentjen (VU Medisch Centrum, Amsterdam) in het proefschrift waarop hij recent promoveerde. Bij proefdieren blijkt een behandeling met antibiotica, gevolgd door toedienen van Lactobacillus-bacteriën, het opflakkeren van de ziekte te verminderen.
 

De ontdekking is van belang omdat de productie van monoklonale antilichamen via muizen bijzonder kostbaar is. De onderzoekers verwachten dat productie via de tabaksplant efficiënter is. Het geneesmiddel wordt nu getest bij patiënten. Gelijktijdig wordt in dierexperimenteel onderzoek nagegaan of de techniek ook geschikt is voor de productie van antilichamen die zijn in te zetten bij andere veelvoorkomende vormen van kanker.
 

Volgens de Utrechtse hoogleraar veterinaire immunologie Willem van Eden, kunnen ontstekingsziekten dus in worden behandeld door patiënten meer stress-eiwitten toe te dienen. In Maastricht en Leiden bestaat grote belangstelling voor de toediening van dergelijke eiwitten bij patienten met aderverkalking. "Het wordt steeds duidelijker dat aderverkalking mede het gevolg is van een ontstekingsreactie." Toepassingsmogelijkheden voor deze vorm van immuuntherapie ziet Van Eden ook bij de behandeling van allergisch astma. Dit bericht het dagblad De Gelderlander.
 

De onderzoekster maakte gebruik van bebroede kippeneieren. Uit de schaal van zo'n ei haalde ze een rondje van een centimeter in doorsnede, zodat het buitenste eivlies zichtbaar werd. Het eivlies was een model voor het menselijk buikvlies. Uit het onderzoek bleek dat alleen stukjes intact baarmoederslijmvlies kunnen uitgroeien tot endometriose-haarden. De vorming van nieuwe bloedvaatjes is daarbij essentieel. De anticonceptiepil remt endometriose. De vraag was of die remmende werking er ook is als de bloedvaatjes al zijn gevormd. Onderzoek op muizen wees uit dat dit inderdaad het geval is. Aan de universiteit van Maastricht wil men de remmers in een vervolgonderzoek eerst bij nog meer proefdieren testen. Resultaten zullen nog wel even op zich laten wachten. Niet alleen moet komen vast  te staan dat de remmers effectief zijn, maar ook of ze geen nadelige gevolgen hebben voor de vruchtbaarheid. De onderzoekster ontving voor haar studie begin april de Jan Swammerdam Fertiliteitsprijs.
 

Dit meldt de Commissie Genetische Modificatie vandaag in zijn nieuwsbrief. Aan malaria sterven jaarlijks miljoenen mensen. De COGEM erkent dat meer onderzoek nodig is om de veiligheid én de kans op een succesvolle bestrijding te kunnen garanderen. Het Nederlandse stappenplan dat gebruikt wordt voor onder meer het in het milieu brengen van genetisch gemodificeerde planten is hiervoor een geschikte methode. Na laboratorium- en kasproeven is de laatste stap het vrijlaten van transgene muggen in een geïsoleerd gebied, zoals een eiland.
 

De meeste mensen hebben beide co-receptoren of alleen CCR5. Mensen die niet over CCR5 beschikken, ontwikkelen geen aids als ze geïnfecteerd worden met hiv. Blijkbaar kan het virus zich bij hen niet vermenigvuldigen. Het zoeken is dus naar stoffen die sleutelgat CCR5 onbruikbaar maken en daarmee voor het virus de toegang tot de immuuncel blokkeren. Inmiddels zijn er vijf van dergelijke entry inhibitors gevonden, zoals deze nieuwe klasse geneesmiddelen heet. Na veelbelovende dierproeven worden ze nu op hiv-geïnfecteerde patiënten uitgeprobeerd die geen baat hebben bij de traditionele combinatietherapie. Het zal nog enkele jaren duren voordat deze medicijnen op de markt komen.
 

De nieuwe testmethode is goedkoper en sneller uit te voeren dan de oude technieken. Metz promoveerde 28 februari 2005 met dit onderzoek aan de Universiteit van Utrecht. Met de nieuwe methode kan precies worden vastgesteld of de samenstelling van het difterievaccin goed is. De test richt zich op het vaccin zelf en niet op de reactie van de proefdieren. De nieuwe techniek moet volgens Europese richtlijnen eerst nog getoetst worden door een aantal onafhankelijke laboratoria.