Malaria
Malaria is een tropische ziekte die wordt overgebracht door de malariamug. Malaria ('mala aira' = slechte lucht) is één van de gevaarlijkste infectieziekten in de tropen. Jaarlijks overlijden circa één miljoen mensen aan de gevolgen van malaria, dit maakt het de dodelijkste ziekte ter wereld. Er bestaat nog steeds geen vaccin tegen malariabesmetting. Dierproeven zijn onmisbaar in de zoektocht ernaar.
Hoe krijg je malaria?
Malaria komt voor in alle tropische gebieden maar vooral in Afrika onder de Sahara. De infectieziekte wordt niet rechtstreeks van mens op mens overgedragen maar door een (vrouwelijke) malariamug. Als je gestoken wordt door een besmette mug kunnen de malariaparasieten in je lichaam komen. Symptomen zijn:
- koorts
- hevige hoofdpijn
- overgeven
Doordat de symptomen vrij algemeen zijn, is het vaak lastig om malaria vast te stellen. Dit is echter wel heel belangrijk, want malaria kan binnen 24 uur dodelijk zijn. In Afrika verspreidt malaria zich snel, de oorzaken hiervoor zijn:
- klimaatverandering: steeds meer gebieden krijgen een tropisch klimaat
- slechte of weinig gezondheidszorg
- toenemende resistentie van de mug tegen insecticiden en van de parasiet tegen anti-malaria middelen
- mensen vluchten voor natuurrampen waardoor malaria zich sneller verspreidt
Waarom dierproeven?
Malaria is voor 100% te behandelen als er snel actie wordt ondernomen. Met behulp van dierproeven kunnen we nieuwe geneesmiddelen ontwikkelen. Dit is van groot belang, omdat de malariamug en de malariaparasieten continu blijven veranderen. Daardoor 'ontsnappen' ze telkens aan de werking van een vaccin.
De malariaparasiet gedraagt zich op mensen namelijk anders dan op muggen. Dit proces tussen mens en mug kan niet in een reageerbuis worden nagebootst. Vandaar dus dierproeven.
Wat is het resultaat van dierproeven?
Onderzoek met proefdieren heeft het volgende bereikt:
- Huidige geneesmiddelen
De huidige geneesmiddelen om malaria te bestrijden of te voorkomen zijn allemaal door middel van dierproefonderzoek getest op hun werkzaamheid en veiligheid. Hierdoor kunnen we veranderingen, die telkens optreden bij de malariamug en parasiet, redelijk voor blijven.
- Malariavaccin
Onderzoekers lopen tegen problemen aan bij het ontwikkelen van een vaccin tegen malaria. Daarom is proefdieronderzoek nog steeds erg belangrijk. Muizen en apen spelen een grote rol bij het kijken naar de wijze waarop de malariaparasiet bestreden kan worden.
- Genen van malariamuggen
Ook wordt gekeken naar een andere benadering: het aanpassen van genen van malariamuggen. Hierdoor kunnen deze muggen geen malaria meer overbrengen aan mensen. Dit worden transgene muggen genoemd. Veelbelovende successen met transgene muggen in combinatie met malaria bij ratten zijn al geboekt. Mogelijk zullen in de toekomst transgene muggen worden vrijgelaten, zodat de ziekmakende muggen worden verdrongen en zo malaria wordt tegengegaan.
- Kennis van de parasiet
De malariaparasiet leidt een ingewikkeld leven waar we graag als mens meer over willen weten. Ook dieren hebben hun eigen malariaparasieten. Onderzoek met dieren heeft ons veel informatie opgeleverd over het leven van de parasiet en de verschillende vormen waarin de parasiet voorkomt. Dit onderzoek vormt de basis voor anti-malariamiddelen en de ontwikkeling van vaccins.
(Datum laatste wijziging: 10-08-2010)